Η τιμή της βενζίνης στην Ευρώπη δεν καθορίζεται μόνο από το πετρέλαιο, τις διεθνείς αγορές και τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων. Ένα μεγάλο μέρος του τελικού λογαριασμού που πληρώνουν οι οδηγοί στην αντλία καταλήγει στα κρατικά ταμεία μέσω ειδικών φόρων κατανάλωσης, φόρων άνθρακα και ΦΠΑ.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία για την ευρωπαϊκή αγορά, οι φόροι αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 47,3% της τελικής τιμής της βενζίνης, δηλαδή περίπου 0,976 ευρώ για κάθε λίτρο. Σε αρκετές χώρες η συνολική επιβάρυνση ξεπερνά το ένα ευρώ ανά λίτρο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνει ακόμη και το μισό της τιμής που βλέπει ο καταναλωτής στο πρατήριο.
Την ίδια στιγμή, η τιμή της αμόλυβδης Euro-super 95 έχει ανέλθει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, με την ευρωπαϊκή αγορά να βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένες πιέσεις από το κόστος ενέργειας, τα διυλιστικά περιθώρια και τη φορολογία.
Πώς χτίζεται η φορολογική επιβάρυνση στη βενζίνη
Η φορολογία των καυσίμων στην Ευρώπη βασίζεται κυρίως σε δύο μηχανισμούς.
Ο πρώτος είναι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης (ΕΦΚ), ένας σταθερός φόρος ανά λίτρο που δεν μεταβάλλεται αυτόματα όταν αυξάνονται ή μειώνονται οι διεθνείς τιμές πετρελαίου. Σε αρκετές χώρες προστίθενται επιπλέον επιβαρύνσεις, όπως φόροι άνθρακα ή εισφορές για τη διατήρηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Ο δεύτερος είναι ο ΦΠΑ, ο οποίος υπολογίζεται πάνω στην τελική τιμή μετά την προσθήκη των υπόλοιπων φόρων. Αυτό σημαίνει ότι οι οδηγοί πληρώνουν φόρο και πάνω στους ήδη επιβληθέντες φόρους.
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί ακόμη και όταν οι διεθνείς τιμές αργού υποχωρούν, η τελική τιμή στην αντλία δεν ακολουθεί πάντα την ίδια πορεία.
Οι χώρες με τη μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση
Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η Ολλανδία, όπου η συνολική φορολογική επιβάρυνση φτάνει τα 1,270 ευρώ ανά λίτρο. Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης ανέρχεται σε περίπου 0,845 ευρώ ανά λίτρο, ενώ ο ΦΠΑ 21% προσθέτει επιπλέον 0,422 ευρώ. Συνολικά, οι φόροι αντιστοιχούν περίπου στο 52% της τελικής τιμής.
Δεύτερη κατατάσσεται η Δανία, με συνολικούς φόρους 1,230 ευρώ ανά λίτρο. Η χώρα διαθέτει από τις ακριβότερες τιμές βενζίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τον ΦΠΑ 25% να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες επιβάρυνσης.
Στην Φινλανδία, η φορολογία φτάνει τα 1,193 ευρώ ανά λίτρο, καθώς συνδυάζονται φόρος καυσίμων, επιβαρύνσεις για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και υψηλός ΦΠΑ 25,5%.
Η Γερμανία βρίσκεται επίσης ψηλά στη λίστα, με συνολική επιβάρυνση 1,179 ευρώ ανά λίτρο, καθώς πέρα από τον ενεργειακό φόρο επιβάλλει και κόστος άνθρακα.
Η Ελλάδα στις χώρες με υψηλό φόρο στη βενζίνη
Η Ελλάδα καταλαμβάνει μία από τις υψηλότερες θέσεις στην ευρωπαϊκή κατάταξη, με τη συνολική φορολογική επιβάρυνση να διαμορφώνεται στα 1,133 ευρώ ανά λίτρο.
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης ανέρχεται στα 0,70 ευρώ ανά λίτρο, ενώ ο ΦΠΑ 24% προσθέτει περίπου 0,418 ευρώ στην τελική τιμή.
Με την προσθήκη μικρότερων επιβαρύνσεων, η φορολογία αντιστοιχεί περίπου στο 52,5% της τιμής στην αντλία, γεγονός που κατατάσσει την ελληνική αγορά μεταξύ εκείνων όπου πάνω από το μισό κόστος ενός λίτρου βενζίνης συνδέεται με κρατικές επιβαρύνσεις.
Τα διυλιστήρια προσθέτουν νέα πίεση στις τιμές
Πέρα από τη φορολογία, σημαντικό ρόλο στην τελική τιμή διαδραματίζουν και τα περιθώρια διύλισης, δηλαδή η διαφορά μεταξύ του κόστους αγοράς αργού πετρελαίου και της τιμής πώλησης των τελικών προϊόντων.
Το τελευταίο διάστημα τα περιθώρια αυτά έχουν αυξηθεί, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη βενζίνη και κυρίως το ντίζελ. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι τα διυλιστικά περιθώρια πρόσθεσαν σημαντικό κόστος ανά λίτρο, ενισχύοντας την πίεση στους καταναλωτές.
Έτσι, ο οδηγός στην Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα «κοκτέιλ» επιβαρύνσεων: από τη μία οι διεθνείς τιμές ενέργειας και από την άλλη ένα σταθερό φορολογικό βάρος που παραμένει υψηλό ακόμη και όταν οι αγορές ηρεμούν.
Η εικόνα της ευρωπαϊκής βενζίνης συνοψίζεται σε μια απλή αλλά ακριβή διαπίστωση: σε πολλές χώρες ο οδηγός δεν γεμίζει μόνο το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου του, αλλά γεμίζει και τα κρατικά ταμεία. Και κάπου ανάμεσα στη βενζίνη, τον ΦΠΑ και τον ΕΦΚ, το αυτοκίνητο αρχίζει να μοιάζει λιγότερο με μέσο μετακίνησης και περισσότερο με… μικρή φορολογική επένδυση σε τέσσερις τροχούς.
Διαβάστε ακόμη
Goldman Sachs: «Καμπανάκι» στις κυβερνήσεις – Μειώστε τις δαπάνες για να πέσει το κόστος δανεισμού
Πώς τα Sebago έγιναν κλασικό παπούτσι της ανδρικής γκαρνταρόμπας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ