Η S&P διατήρησε την Παρασκευή το ελληνικό αξιόχρεο στο BBB με σταθερές προοπτικές, δίνοντας ξανά ραντεβού τον επόμενο Μάρτιο ή Απρίλιο. Στην έκθεσή του αναγνωρίζει όμως σημαντική πρόοδο και αντοχές που άλλες χώρες δεν έχουν.
“Ψιλά γράμματα” ίσως, όχι όμως για τις αγορές. Και αυτό φάνηκε εχθές και στο ταμπλό αποδόσεων των κρατικών ομολόγων: πέντε χώρες της Ευρωζώνης δανείζονται πλέον ακριβότερα από την Ελλάδα.
Η μεταστροφή τάσης εντυπωσιάζει:
– πριν 10 χρόνια, για τους γνωστούς λόγους, οι αποδόσεις και τα spread των ομολόγων στην Ευρώπη ήταν χαμηλά και της Ελλάδας “στο Θεό”, δηλαδή τριπλάσια ή πενταπλάσια ή και επταπλάσια των άλλων.
– η κρίση όμως έφερε τα πάνω κάτω: η Γαλλία δανείζεται πλέον, όσο ακριβώς δανειζόταν η Ελλάδα τον Οκτώβριο 2016! Και μπορεί να γλίτωσε μεν εχθές την υποβάθμιση από τη Moody’s , στις αγορές όμως το γαλλικό ομόλογο είχε απόδοση…”με το 5% μπροστά”!
Η θέση της Ελλάδας
Ο 2ος μεγαλύτερος πυλώνας της ΕΕ, η Γαλλία, είναι η μόνη χώρα με 10-ετές ομόλογο πάνω από 5%, από Παρασκευή ήδη πλέον στα 5,03%.
Από εκεί και μετά, ακολουθούν από κοντά:
– Ιταλία 4,59%
– Λιθουανία 4,50%
– Βέλγιο 4,44%
– Μάλτα 4,42%
Από πιο μακριά ακολουθεί η Ελλάδα (6η από το τέλος πλέον) με 4,40%
Τα καλά νέα και τα ρίσκα
Η έκθεση της Standard and Poor’s για τη χώρα είναι θετική, αλλά όχι ανεπιφύλακτα. Τουρισμός και επενδύσεις συγκρατούν δουλειές και ανάπτυξη. Η φορολογική συμμόρφωση και η μείωση της ανεργίας στηρίζουν τα πλεονάσματα. Το χρέος υποχωρεί. Και αυτά είναι η “ασπίδα” της:
• «Παρά το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η αύξηση του ΑΕΠ συνεχίστηκε φέτος, με μέσο ρυθμό 1,9% στο πρώτο εξάμηνο, περίπου όσο και τα προηγούμενα χρόνια» τονίζει η Έκθεση.
• “Παρότι οι εξωτερικές ανισορροπίες της Ελλάδας είναι αυξημένες, θεωρούμε ότι η συμμετοχή της στην ευρωζώνη και η συμμόρφωση με τις δημοσιονομικές συνθήκες της ΕΕ προσφέρουν προστασία απέναντι στον κίνδυνο ενός σοκ στο ισοζύγιο πληρωμών».
• Η ολοκλήρωση των πληρωμών του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σημαίνει ότι σταματούν τα έργα. Η S&P προβλέπει ότι δαπάνες θα συνεχιστούν το 2027 και το 2028, ιδίως σε δανειακά χρηματοδοτούμενα έργα με ιδιωτική συμμετοχή, και ότι θα αξιοποιηθούν περισσότερο άλλα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Ωστόσο η S&P’s στην έκθεσή της βάζει στο μικροσκόπιο τρεις κινδύνους για την Ελλάδα. Έψαξε, ρώτησε, έμαθε και γράφει ότι:
1. Πόλεμος και πετρελαϊκή ακρίβεια πλήττουν το εμπορικό ισοζύγιο, λόγω πολέμων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή. Η κρίση είναι εξωγενής και απρόβλεπτη, αλλά η χώρα έχει ακόμα υψηλή ενεργειακή εξάρτηση και η οικονομία της χώρας αιμορραγεί για ακριβά καύσιμα που εισάγει.
2. Εκλογές το 2027: οι συντάκτες της έκθεσης προφανώς έψαχναν αν οι εκλογές θα έπλητταν τη σταθερότητα. Και καταλήγουν ότι… δεν πρέπει να ανησυχούν, γιατί δεν βλέπει αλλαγή τοπίου. Όπως γράφει “οι εκλογές πρέπει να διεξαχθούν έως τον Ιούλιο . Θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απώλεια της απόλυτης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας της σημερινής κυβέρνησης. Ωστόσο, θεωρούμε ότι υπάρχει διακομματική συναίνεση σε βασικούς στόχους πολιτικής, όπως η επιδίωξη βιώσιμων δημόσιων οικονομικών και η ενίσχυση της αύξησης του ΑΕΠ”. Η S&P αποδίδει στις εκλογές ένα στοιχείο πολιτικής συνέχειας : ευρύτερη συμφωνία στους στόχους της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και της ανάπτυξης, από τη σημερινή κυβερνηση προς την επόμενη.
3. Δημογραφικό: η γήρανση γίνεται οικονομικό βάρος. Το τρίτο μέτωπο ανησυχίας δεν κρίνεται -ούτε λύνεται- σε μια εκλογική αναμέτρηση ή σε έναν ετήσιο προϋπολογισμό. Ο πληθυσμός της Ελλάδας έχει μειωθεί περισσότερο από 6% σε σχέση με το ανώτατο επίπεδό του το 2011. Η S&P συνδέει την εξέλιξη με την υποχώρηση των γεννήσεων και το κύμα μετανάστευσης μετά την κρίση χρέους.
Η Ελλάδα είναι πλέον η τέταρτη γηραιότερη χώρα στην ΕΕ. Σύμφωνα με τις προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επικαλείται η έκθεση, έως το 2050 θα έχει το υψηλότερο ποσοστό πληθυσμού άνω των 65 ετών στην Ένωση. Η επιδείνωση της αναλογίας εξάρτησης είναι πιθανό, κατά τον οίκο, να επιβαρύνει τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
Η S&P αναγνωρίζει ότι οι συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις και περικοπές περιόρισαν τη δημοσιονομική έκθεση του κράτους στη γήρανση. Δεν θεωρεί, όμως, δεδομένο ότι οι φορολογικές ελαφρύνσεις αρκούν για να αντιστρέψουν τη χαμηλή γεννητικότητα.
«Πρόσφατες φορολογικές μεταρρυθμίσεις μείωσαν τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων για ορισμένες πολύτεκνες οικογένειες, αλλά δεν είναι ακόμη σαφές εάν η επίδραση αυτής της αλλαγής θα συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της χαμηλής γεννητικότητας», επισημαίνει.
Ξεχωριστά από το δημογραφικό, η έκθεση καταγράφει και τις διαταραχές από την κλιματική αλλαγή ως σοβαρή μακροπρόθεσμη πρόκληση. Δεν αναπτύσσει, ωστόσο, στο συγκεκριμένο σημείο αναλυτικό σενάριο ή ποσοτική εκτίμηση των επιπτώσεών τους.
Ανάσα από την ακρίβεια, αλλά όχι άμεσα
Η S&P βλέπει “υπέρβαση σε όλα” όσα είχε προβλέψει για την Ελλάδα η ανάπτυξη πάει 2% το 2026 και μέσο ρυθμό 2,1% την περίοδο 2027–2029. Φορολογική συμμόρφωση, τουριστικές εισπράξεις και η χαμηλότερη ανεργία στηρίζουν πρωτογενές πλεόνασμα 3,8% φέτος, ακόμη και με αυξημένες επενδυτικές δαπάνες. Το καθαρό δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει από 123% του ΑΕΠ το 2026 σε 106,7% το 2029.
Για τα νοικοκυριά, όμως, ο οίκος προβλέπει πληθωρισμό 3,8% φέτος και 3,2% το 2027. Η ουσιαστικότερη αποκλιμάκωση έρχεται αργότερα: στο 2,3% το 2028 και στο 2,1% το 2029. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται πάντως για επιβράδυνση των ανατιμήσεων, όχι για πρόβλεψη επιστροφής των τιμών στα προηγούμενα επίπεδα.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.