Στις επόμενες 14 εβδομάδες που απομένουν ως τα εγκαίνια της 90ης Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης και τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού θα κριθεί, όχι μόνο ποια μέτρα θα μπουν στο «καλάθι» της ΔΕΘ, αλλά και το πολιτικό και κοινωνικό μήνυμα το οποίο θα στείλει η κυβέρνηση, στην «τελική στροφή» πριν το 2027 και τις εκλογές.
Η βασική κατεύθυνση των ανακοινώσεων έχει ήδη διαφανεί. Στην κορυφή των υπό εξέταση νέων παρεμβάσεων βρίσκονται μόνιμα μέτρα με ισχυρό αποτύπωμα για επιχειρήσεις και επαγγελματίες, με αιχμή τη μείωση της προκαταβολής φόρου και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.
Ωστόσο το τελικό μείγμα των μέτρων που θα επιλεγούν, θα ισορροπεί ανάμεσα στις ανάγκες της αγοράς, αλλά και στα πεδία που πιέζουν πλέον άμεσα τα νοικοκυριά: την ακρίβεια, το διαθέσιμο εισόδημα και το στεγαστικό πρόβλημα.
Τι θα καθορίσει το εύρος του πακέτου
Αν και οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν εν καιρώ, ο σχεδιασμός των μέτρων για το 2027 έχει αρχίσει πολύ πριν την ΔΕΘ.
Τις εξελίξεις επιταχύνει και ο πολιτικός χρόνος. Η ΔΕΘ του 2026 αντιμετωπίζεται ήδη ως κομβικό σημείο, όχι μόνο για εξαγγελίες μέτρων άμεσης χρήσης και απόδοσης, αλλά και για το στρατηγικό αφήγημα που θέλει να διαμορφώσει η κυβέρνηση για νέο πρόγραμμα τετραετίας, ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης. Για τον λόγο αυτόν, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να ζυγίσει μέτρα που (συνδυαστικά ή εναλλακτικά) θα αφήνουν ισχυρό αποτύπωμα στα νοικοκυριά, αλλά και παρεμβάσεις που θα αποτελούν μέρος ενός συνολικού σχεδίου υπέρ της ανάπτυξης, της εργασίας και της στέγασης.
Τον σχεδιασμό διευκολύνει και η καλύτερη από το αναμενόμενο επίδοση της οικονομίας το 2025, καθώς η υπέρβαση στο πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 έχει διανοίξει δημοσιονομικό χώρο που φθάνει συνολικά το 1,7 δισ. ευρώ για το 2026 και το 2027.
Ωστόσο μέρος από αυτά αναλώθηκαν με τις έκτακτες και μόνιμες παρεμβάσεις και παροχές που ανακοινώθηκαν τον τελευταίο μήνα και ξεδιπλώνονται από τον Απρίλιο ήδη (ύψους 800 εκατ. ευρώ ως τώρα). Παρόλα αυτά διαφαίνεται ότι απομένουν ακόμα τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ, για εξαγγελίες στη ΔΕΘ.
Το αν ο δημοσιονομικός χώρος αυτός μπορεί να αυξηθεί ως τον Σεπτέμβριο, θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες, μέσα στους επόμενους δύο – δυόμιση μήνες: από την πορεία του πολέμου και την επίδρασή της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις τιμές ενέργειας και την ακρίβεια, από την αντοχή του τουρισμού και της κατανάλωσης μέσα στο καλοκαίρι, από την πορεία των δημοσίων εσόδων και την απόδοση των μέτρων κατά της φοροδιαφυγής, αλλά και από τη διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες στο πλαίσιο σύνταξης των νέων προϋπολογισμών, για το πόσος θα είναι ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος που μπορεί να θεωρηθεί συμβατός με τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ.
Υπό εξέταση μέτρα για επιχειρήσεις
Στην πρώτη γραμμή των νέων μέτρων που συζητούνται βρίσκεται η μείωση της προκαταβολής φόρου για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Παρά τη δραστική μείωση της προκαταβολής φόρου, η οποία εξαγγέλθηκε στην ΔΕΘ του 2019 από τον πρωθυπουργό, σήμερα ανέρχεται σε 80% για τα νομικά πρόσωπα και 55% για φυσικά πρόσωπα και επαγγελματίες.
Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η ενίσχυση της ρευστότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των επαγγελματιών μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά και για την οικονομία και για την απασχόληση.
Η παρέμβαση αυτή θεωρείται κρίσιμη, επειδή απελευθερώνει άμεσα ρευστότητα σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες, σε μια περίοδο όπου το κόστος χρηματοδότησης παραμένει υψηλό και η καθημερινή λειτουργία, ειδικά για τις μικρότερες επιχειρήσεις, πιέζεται. Μια επιχείρηση που εφέτος πληρώνει φόρο 10.000 ευρώ για το 2025, προκαταβάλλει και 8.000 ευρώ φόρο για το 2026. Παρόμοια πίεση αντιμετωπίζουν και οι επαγγελματίες: για κάθε 5.000 ευρώ φόρου που πληρώνουν, επιβαρύνονται με προκαταβολή 2.750 ευρώ.
Αν και τα ακριβή ποσοστά μείωσης παραμένουν απροσδιόριστα, μια τέτοια παρέμβαση αποσκοπεί να καταπολεμήσει το «αίσθημα υπερφορολόγησης» που για τις επιχειρήσεις και να ενισχύσει την ψυχολογία συμμόρφωσης καθώς, όσο η φοροδιαφυγή περιορίζεται με τα ψηφιακά εργαλεία ελέγχων που αποτυπώνουν την οικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων -σε σχεδόν πραγματικό χρόνο πλέον- τόσο μειώνεται ή εξαλείφεται σταδιακά και η ανάγκη που για χρόνια υπαγόρευε να προπληρώνουν ένα χρόνο νωρίτερα οι επαγγελματίες και επιχειρήσεις στο δημόσιο, τον φόρο για την επόμενη χρήση και για μελλοντικά κέρδη που, ενδεχομένως όμως, δε θα έχουν.
Επιπλέον, η τόνωση της ρευστότητας ενδεχομένως να ενισχύσει τις επανεπενδύσεις σε εξοπλισμό, τεχνολογία ή προσλήψεις, επιστρέφοντας μεγαλύτερα οφέλη στην οικονομία και στα δημόσια έσοδα μέσω της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ο συνδυασμός χαμηλότερων προκαταβολών με την επικείμενη μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων το 2027 (η οποία εισάγει ενδιάμεσο συντελεστή 25% στο εισόδημα από ενοίκια και ωφελεί άτομα με χαμηλά έως μεσαία εισοδήματα με παιδιά) θα μπορούσε να σταθεροποιήσει τα ασταθή ετήσια κέρδη.
Ψηλά στην ατζέντα παραμένει, αντίστοιχα, η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, καθώς αποτελεί κατάλοιπο «μνημονιακών» εποχών και αναγκών, το οποίο έχει καταργηθεί ήδη για φυσικά πρόσωπα και επαγγελματίες από το 2025.
Στην ίδια λογική εξετάζονται επίσης η αύξηση του ακατάσχετου ορίου στον επαγγελματικό λογαριασμό, αλλά και φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις, όπως επιταχυνόμενες αποσβέσεις ή άλλες διευκολύνσεις για τα νομικά πρόσωπα.
Στην δέσμη αυτή εντάσσονται και εισηγήσεις για μεγαλύτερη μείωση ασφαλιστικών εισφορών το 2027, πέραν του 0,5% που έχει ήδη ανακοινωθεί, με στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων αλλά και την αύξηση της απασχόλησης.
Μέτρα για νοικοκυριά
Υπό εξέταση παραμένουν ακόμη παρεμβάσεις που συνδέονται πιο άμεσα με την κοινωνική πίεση που προκαλεί το στεγαστικό. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται σενάρια για περαιτέρω ελάφρυνση της φορολογίας στα έσοδα από ενοίκια (και στα εισοδήματα κάτω των 12.000 ευρώ ενδεχομένως) με στόχο να δηλώνονται περισσότερα πραγματικά εισοδήματα και να δοθούν κίνητρα για αύξηση της προσφοράς κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση.
Το μέτρο συνδυάζεται και εξαρτάται όμως από την απόδοση που θα έχει και το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων – ΜΙΔΑ, το οποίο αναμένεται να αποκαλύψει εισοδήματα από ακίνητα τα οποία παρέμεναν επί δεκαετίες κρυφά από την εφορία. Συνεπώς μπορεί το μέτρο να μετατεθεί μετά το πρώτο χρόνο λειτουργίας του νέου συστήματος, η επίσημη έναρξη του οποίου αναμένεται μέχρι το φθινόπωρο του 2026.
Τα «σίγουρα» μέτρα του 2027
Πέραν τα «υπό εξέταση μέτρα» που μπορεί να ισχύσουν συνδυαστικά ή εναλλακτικά, διακριτή κατηγορία στις εξαγγελίες του πρωθυπουργού θα αποτελούν και μέτρα που αποτελούν ήδη δεσμεύσεις της κυβέρνησης ή έχουν δρομολογηθεί και ενταχθεί στον μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό της, αλλά δεν έχουν ακόμα φανεί «στην τσέπη» των δικαιούχων.
Τα βασικότερα μέτρα, τα οποία θα δώσουν ανάσες το 2027, είναι:
– αύξηση κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ
– μηνιαία αύξηση 30 ευρώ σε όλους τους δημοσίους υπαλλήλους
– κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κατοικίες σε οικισμούς κάτω από 1.500 κατοίκων
– κατάργηση προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις: 500.000 συνταξιούχοι θα λάβουν ακέραια την αύξηση χωρίς συμψηφισμούς
– νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών 0,5% -εφόσον δεν επαυξηθεί- για εργοδότες ή και εργαζόμενους
– νέα φορολογική κλίμακα για επαγγελματίες: το όφελος ανέρχεται σε 400 εκατ. ευρώ και θα φανεί με τα εκκαθαριστικά φόρου που θα εκδοθούν το 2027, ιδιαίτερα σε επαγγελματίες με παιδιά ή νέους κάτω των 25 ετών.
– μείωση στα εκκαθαριστικά φόρου με νέο ενδιάμεσο συντελεστή (25% αντί 35%) για ετήσια εισοδήματα από ενοίκια άνω των 12.000 ευρώ.
Τι ξεκινά από Ιούνιο
Και πριν την ΔΕΘ πάντως, κυβέρνηση και οικονομικό επιτελείο θα επιδίδονται κάθε μήνα σε έναν μαραθώνιο πληρωμών αλλά και μεταρρυθμίσεων, οι οποίες στόχο θα έχουν την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και οικονομική στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Μόνο τον Ιούνιο, από τις αρχές του μήνα αναμένεται να ξεδιπλωθούν σταδιακά τα εξής νέα μέτρα στήριξης:
• νέα επιδότηση diesel από 1η του μηνός (με κόστος 46 εκατ. ευρώ, επιπλέον των 265 εκατ. που ήδη δόθηκαν ως τον Μάιο για fuel pass και επιδότηση πετρελαίου κίνησης)
• έκτακτη επιδότηση λιπασμάτων σε αγρότες (41 εκατ. ευρώ)
• έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων για χρέη σε εφορία και ταμεία
• έως 200 δόσεις και «κούρεμα» οφειλών με ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό των οφειλών από 5.000 μέχρι 10.000 ευρώ.
• έκτακτη ενίσχυση οικογενειών, ύψους 150 ευρώ ανά παιδί που, βάσει κριτηρίων, θα τα λάβουν στο τέλος του μηνός το 80% των νοικοκυριών (240 εκατ. ευρώ).
Διαβάστε ακόμη
Τι λέει ο millennial που εργάζεται σε πέντε εξ αποστάσεως δουλειές
Gaming made in Greece: Το ελληνικό studio που βγήκε σε PlayStation και Xbox
Τα 8 πανεπιστήμια της Αμερικής που παράγουν την παγκόσμια ελίτ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.