Με ένα ισχυρό δημοσιονομικό αποτύπωμα, αλλά και με τις επιπτώσεις της διεθνούς ενεργειακής κρίσης να δημιουργούν νέες αβεβαιότητες, η ελληνική οικονομία περνά σήμερα, Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, το τελευταίο προγραμματισμένο τεστ αξιολόγησης για το 2026. Η Fitch Ratings ολοκληρώνει τον φετινό κύκλο των οίκων αξιολόγησης, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται όχι τόσο σε μια άμεση αναβάθμιση της πιστοληπτικής βαθμίδας, όσο στο ενδεχόμενο να δώσει ένα θετικό σήμα για το 2027.
Ο αμερικανικός οίκος διατηρεί σήμερα την Ελλάδα στη βαθμίδα BBB, με σταθερές προοπτικές, έχοντας επιβεβαιώσει την αξιολόγησή του τον περασμένο Μάιο. Το βασικό ερώτημα είναι εάν η ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους, σε συνδυασμό με τη δημοσιονομική πειθαρχία, αρκεί για να μεταβάλει τις προοπτικές από σταθερές σε θετικές.
Ένα τέτοιο βήμα, χωρίς να αποτελεί αναβάθμιση της ίδιας της πιστοληπτικής βαθμίδας, θα έδειχνε ότι η Fitch αναγνωρίζει αυξημένες πιθανότητες βελτίωσης του ελληνικού αξιόχρεου στο επόμενο διάστημα.
Το μεγάλο πλεονέκτημα των 35 δισ. ευρώ
Το ισχυρότερο επιχείρημα της ελληνικής πλευράς παραμένει η εικόνα των δημόσιων οικονομικών και ιδιαίτερα η αποκλιμάκωση του χρέους.
Στις προβλέψεις που παρουσίασε τον Οκτώβριο, η Fitch εκτιμούσε ότι το ελληνικό χρέος θα μειωθεί από 146,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 139,3% το 2026, με περαιτέρω υποχώρηση στο 134,1% το 2027 και στο 129,4% το 2028.
Οι δημοσιονομικές εκτιμήσεις της ελληνικής πλευράς είναι ακόμη πιο αισιόδοξες, τοποθετώντας το χρέος στο 136,7% του ΑΕΠ στο τέλος του 2026. Πρόκειται για διαφορετικές προβλέψεις, οι οποίες ωστόσο συγκλίνουν ως προς τη σταθερή πτωτική πορεία του δείκτη.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και οι πρόωρες αποπληρωμές δανείων. Μέχρι το τέλος του έτους προβλέπεται να έχουν εξοφληθεί πρόωρα 12 δισ. ευρώ από δάνεια της μνημονιακής περιόδου, εκ των οποίων 9,9 δισ. ευρώ έχουν ήδη αποπληρωθεί.
Παράλληλα, το Δημόσιο αναμένεται να ολοκληρώσει τη χρονιά με ταμειακά διαθέσιμα περίπου 35 δισ. ευρώ, ποσό που, σύμφωνα με τις σχετικές εκτιμήσεις, επαρκεί για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών του για τουλάχιστον τριάμισι χρόνια.
Η μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής του χρέους, περίπου 18-19 χρόνια, και το χαμηλό μέσο επιτόκιο εξυπηρέτησης, της τάξης του 1,8%, προσφέρουν πρόσθετη προστασία απέναντι στις αναταράξεις των αγορών.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το φετινό πρόγραμμα δανεισμού περιορίστηκε σε μόλις 8 δισ. ευρώ, με τις ανάγκες του 2027 να αναμένονται σε αντίστοιχα επίπεδα.
Τι έδειξαν οι προηγούμενες αξιολογήσεις
Η σημερινή απόφαση έρχεται έπειτα από ένα φθινόπωρο κατά το οποίο η ελληνική οικονομία εξασφάλισε θετικές αξιολογήσεις, χωρίς όμως να σημειωθεί γενικευμένη αναβάθμιση.
Τον Σεπτέμβριο, η Scope Ratings αναβάθμισε την Ελλάδα σε BBB+, ενώ η Moody’s διατήρησε το Baa3 και η Morningstar DBRS το BBB, βελτιώνοντας αμφότερες τις προοπτικές τους σε θετικές.
Αντίθετα, στις 23 Οκτωβρίου, η S&P Global Ratings διατήρησε αμετάβλητη την αξιολόγηση BBB και τις σταθερές προοπτικές, επιλέγοντας να περιμένει περισσότερα στοιχεία για τη συνέχεια της δημοσιονομικής και αναπτυξιακής πορείας.
Η Citi, σε ανάλυσή της στις 8 Οκτωβρίου, είχε διακρίνει περιθώρια αναβάθμισης των προοπτικών από τη Fitch και την S&P, τοποθετώντας ωστόσο μια πιθανή αύξηση της πιστοληπτικής βαθμίδας από το 2027 και μετά.
Η στάση της S&P ενίσχυσε την εικόνα ότι οι οίκοι αναγνωρίζουν την πρόοδο της χώρας, αλλά παραμένουν επιφυλακτικοί απέναντι στους εξωτερικούς κινδύνους.
Τα εμπόδια που βλέπει η Fitch
Παρά τη μεγάλη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, το ελληνικό χρέος εξακολουθεί να είναι σημαντικά υψηλότερο από εκείνο των περισσότερων χωρών με αξιολόγηση BBB.
Αυτό αποτελεί έναν από τους βασικούς περιορισμούς για ταχύτερες αναβαθμίσεις.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται επίσης το επίμονο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, οι αδυναμίες ανταγωνιστικότητας και οι καθυστερήσεις στην απονομή της Δικαιοσύνης.
Την εικόνα επιβαρύνουν οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν και η αύξηση του ενεργειακού κόστους, που επηρεάζουν την κατανάλωση, τις επιχειρήσεις και τις επενδυτικές αποφάσεις.
Η Fitch προβλέπει ανάπτυξη περίπου 2% για το 2026, με τη δραστηριότητα να στηρίζεται και από την τελευταία χρονιά της επενδυτικής ώθησης του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης.
Αυτό αναδεικνύει και το επόμενο μεγάλο στοίχημα: τη διατήρηση ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης μετά την ολοκλήρωση του NextGenerationEU, μέσα από περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.
Το βλέμμα στρέφεται στο 2027
Το αποτέλεσμα της σημερινής αξιολόγησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας στις διεθνείς αγορές ομολόγων.
Μια βελτίωση των προοπτικών από τη Fitch θα ενίσχυε την εικόνα της Ελλάδας στους διεθνείς επενδυτές, δημιουργώντας ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για μια μελλοντική αναβάθμιση.
Ακόμη και εάν ο οίκος επιλέξει να διατηρήσει αμετάβλητη την αξιολόγησή του, η χρονιά κλείνει με σημαντικά κέρδη για την πιστοληπτική εικόνα της χώρας.
Το ζητούμενο, πλέον, δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα μειώνεται το δημόσιο χρέος, αλλά εάν η ελληνική οικονομία μπορεί να διατηρήσει την αναπτυξιακή της δυναμική σε ένα δυσκολότερο διεθνές περιβάλλον.
Αυτή θα είναι και η βασική παράμετρος που θα καθορίσει την πορεία των επόμενων αξιολογήσεων μέσα στο 2027.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.