Ερευνητές στις Ηνωμένες Πολιτείες αναπτύσσουν μια νέα γενιά drones που προορίζονται να σταλούν στον Άρη, με αποστολή να εξερευνήσουν τεράστιες υπόγειες ηφαιστειακές σήραγγες οι οποίες θεωρούνται πιθανό ασφαλές καταφύγιο για μελλοντικές ανθρώπινες αποστολές.
Στη βορειοανατολική Καλιφόρνια υπάρχει σήμερα ένα εκτεταμένο δίκτυο σπηλαίων που δημιουργήθηκε πριν από χιλιάδες χρόνια, όταν η λάβα από ηφαιστειακές εκρήξεις ψύχθηκε και στερεοποιήθηκε, αφήνοντας πίσω της τεράστιες υπόγειες σήραγγες αρκετά μεγάλες ώστε να κινούνται άνθρωποι στο εσωτερικό τους.
Ανάλογες δομές όμως δεν υπάρχουν μόνο στη Γη. Στον Άρη, οι ηφαιστειακές εκρήξεις που σημειώθηκαν εκατομμύρια χρόνια πριν από την εμφάνιση ζωής στον πλανήτη μας δημιούργησαν πιθανότατα το μεγαλύτερο δίκτυο υπόγειων σηράγγων σε ολόκληρο το ηλιακό σύστημα.
Οι αρειανές σήραγγες ξεπερνούν σε ορισμένες περιπτώσεις τα 250 μέτρα σε πλάτος, δηλαδή είναι περισσότερο από οκτώ φορές μεγαλύτερες από εκείνες που βρίσκονται στην Καλιφόρνια. Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες έχουν χαρτογραφήσει υπόγεια συστήματα μήκους άνω των 1.200 χιλιομέτρων, ενώ εκτιμούν ότι υπάρχουν ακόμη πολλές άγνωστες περιοχές.
Για να εξερευνήσουν αυτό το αχανές υπόγειο δίκτυο, οι επιστήμονες επιχειρούν να ξεπεράσουν τα σημερινά όρια της διαστημικής τεχνολογίας. Μία από τις πιο πρωτότυπες ιδέες αφορά στα λεγόμενα «dandelion drones», δηλαδή μικροσκοπικά drones εμπνευσμένα από τους σπόρους της πικραλίδας.
Μέχρι σήμερα η εξερεύνηση του Άρη βασίζεται κυρίως σε ρόβερ όπως τα Curiosity και Perseverance. Ωστόσο, τα οχήματα αυτά αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς όταν καλούνται να εισέλθουν σε υπόγειες σήραγγες λάβας. Παράλληλα, οι ισχυροί άνεμοι του Άρη, που μπορούν να ξεπεράσουν τα 97 χιλιόμετρα την ώρα, προκαλούν σημαντικές φθορές στον εξοπλισμό.
Ο καθηγητής Μοσταφά Χασανάλιαν από το αμερικανικό Πανεπιστήμιο New Mexico Tech, επικεφαλής της ομάδας ανάπτυξης των drones, εξηγεί ότι η έρευνα βασίζεται στη βιομιμητική, δηλαδή στη δημιουργία τεχνολογιών που αντιγράφουν λύσεις της φύσης.
Το σχέδιο εξερεύνησης
Η αποστολή ξεκινά με ένα διαφορετικό ρομπότ που ανέπτυξε η ίδια ομάδα, γνωστό ως «pillbug robot», εμπνευσμένο από το μικρό έντομο που κουλουριάζεται όταν απειλείται.
Το ρομπότ αυτό θα εισέρχεται στις αρειανές σπηλιές μέσω ανοιγμάτων στην οροφή, κατεβαίνοντας με αλεξίπτωτο μέχρι το έδαφος. Στο εσωτερικό του θα μεταφέρει χιλιάδες μικροσκοπικά dandelion drones.
Αφού προσγειωθεί, θα απελευθερώνει τα drones, τα οποία θα μετακινούνται με τη βοήθεια των φυσικών ανέμων μέσα στις σήραγγες, χαρτογραφώντας το υπόγειο περιβάλλον.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη την ένταση των ανέμων μέσα στις υπόγειες αρειανές σπηλιές, καθώς κανένα ανθρώπινο κατασκεύασμα δεν έχει εισέλθει ποτέ εκεί.
Πολλοί ερευνητές εκτιμούν ωστόσο ότι τα ανοίγματα στις οροφές λειτουργούν σαν φυσικοί αεραγωγοί, δημιουργώντας ισχυρά ρεύματα αέρα. Για την περίπτωση ανεπαρκούς φυσικού ανέμου, το ρομπότ διαθέτει και ειδικό ανεμιστήρα.
Ένα ακόμη σημαντικό εμπόδιο είναι η έλλειψη ηλιακού φωτός στο εσωτερικό των σπηλαίων, κάτι που καθιστά άχρηστα τα ηλιακά πάνελ.
Για αυτό τα drones θα λειτουργούν με πιεζοηλεκτρισμό, αξιοποιώντας εύκαμπτα πολυμερή υλικά που παράγουν ηλεκτρικό φορτίο μέσω μηχανικής πίεσης.
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι οι φυσικοί σπόροι που μεταφέρονται από τον άνεμο είναι συνήθως λευκοί επειδή αντανακλούν καλύτερα το φως και παραμένουν πιο δροσεροί και ελαφριοί. Για τον λόγο αυτό σκοπεύουν να κατασκευάσουν και τα drones σε λευκό χρώμα.
Κατά τη διάρκεια της πτήσης τους, τα drones θα μεταδίδουν δεδομένα μέσω ραδιοσημάτων, συλλέγοντας πληροφορίες για θερμοκρασία, υγρασία και γεωμορφολογία, ώστε να δημιουργηθεί πλήρης χάρτης του υπόγειου δικτύου.
Η ομάδα του Χασανάλιαν δεν είναι η μόνη που μελετά τις αρειανές σήραγγες. Από το 2023, επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Μάλαγα πραγματοποιούν δοκιμές σε ηφαιστειακές σπηλιές στο Lanzarote της Ισπανίας για μελλοντικές αποστολές στον Άρη.
Παράλληλα, η NASA πραγματοποίησε 72 επιτυχημένες πτήσεις με το ελικόπτερο Ingenuity στον Άρη, αποδεικνύοντας ότι οι ιπτάμενες αποστολές είναι εφικτές, αν και το Ingenuity δεν σχεδιάστηκε ποτέ για υπόγεια εξερεύνηση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το Arsia Mons, ένα τεράστιο ηφαίστειο στην περιοχή Tharsis, όπου έχουν εντοπιστεί ανοίγματα από καταρρεύσεις υπόγειων σηράγγων.
Μετρήσεις θερμοκρασίας έδειξαν ότι στο εσωτερικό αυτών των σπηλαίων επικρατούν πολύ πιο σταθερές συνθήκες σε σχέση με την επιφάνεια του Άρη, γεγονός που ενισχύει τα σενάρια ότι ίσως κάποτε φιλοξενήσουν ανθρώπινες βάσεις ή ακόμη και ίχνη ζωής.
Η NASA εξετάζει επίσης παρόμοιες σπηλιές στον Τιτάνα, τον μεγαλύτερο δορυφόρο του Κρόνου, μέσω της αποστολής Dragonfly.
Οι πρώτες επανδρωμένες αποστολές στον Άρη δεν αναμένονται πριν από τη δεκαετία του 2030. Όταν όμως πραγματοποιηθούν, τα drones εξερεύνησης ίσως αποδειχθούν καθοριστικά για την επιβίωση των ανθρώπων στον Κόκκινο Πλανήτη. Αντίστοιχες σήραγγες λάβας έχουν ήδη εντοπιστεί και στη Σελήνη, όπου εξετάζεται επίσης η πιθανή χρήση τους ως μελλοντικά καταφύγια.
Διαβάστε ακόμη
Η νέα γενιά των μικρών κρουαζιερόπλοιων
Η κόκκινη σφαίρα που κυκλοφορεί από πόλη σε πόλη
Το ιταλικό παράδοξο: Τι τρώνε οι Ιταλοί όλη την ημέρα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.