Η πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω κινητού τηλεφώνου έχει εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο επικοινωνίας, εργασίας και οικονομικής δραστηριότητας για δισεκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Το mobile internet χρησιμοποιείται πλέον από 4,8 δισεκατομμύρια ανθρώπους, αριθμός που αντιστοιχεί στο 59% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Παρά τη θεαματική ανάπτυξη των δικτύων κινητής τηλεφωνίας και την εξάπλωση των τεχνολογιών 4G και 5G, η παγκόσμια ψηφιακή σύνδεση παραμένει άνιση. Περίπου 3,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην χρησιμοποιούν internet μέσω κινητού τηλεφώνου, γεγονός που αποτυπώνει ένα σημαντικό κοινωνικό και οικονομικό χάσμα.
Το mobile internet αποτελεί πλέον το 84% των ευρυζωνικών συνδέσεων παγκοσμίως, ενώ στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος συχνά αποτελεί το βασικό ή μοναδικό μέσο πρόσβασης στον ψηφιακό κόσμο.
Η αύξηση των χρηστών συνεχίστηκε και το 2025, αλλά με πιο αργό ρυθμό. Περίπου 160 εκατομμύρια άνθρωποι απέκτησαν πρόσβαση στο mobile internet μέσω προσωπικής συσκευής, έναντι 190 εκατομμυρίων το 2024. Σχεδόν το 90% της νέας ανάπτυξης προήλθε από οικονομίες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου συγκεντρώνεται και η πλειονότητα των ανθρώπων που παραμένουν εκτός διαδικτύου.
Το smartphone ως «πύλη» στον ψηφιακό κόσμο
Η κατοχή προσωπικής συσκευής αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες για τη χρήση του διαδικτύου. Στο τέλος του 2025, περίπου 4,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούσαν mobile internet μέσω δικού τους smartphone, αριθμός που αντιστοιχεί στο 56% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Ωστόσο, ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού αποκτά πρόσβαση μόνο μέσω κοινόχρηστων ή δανεικών συσκευών. Περίπου 650 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 8% του παγκόσμιου πληθυσμού, χρησιμοποιούν mobile internet χωρίς να διαθέτουν προσωπικό κινητό τηλέφωνο.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ψηφιακή ένταξη δεν εξαρτάται μόνο από την ύπαρξη δικτύων, αλλά και από την οικονομική δυνατότητα απόκτησης συσκευής, το επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων και την εμπιστοσύνη στη χρήση των online υπηρεσιών.
Η εξέλιξη του mobile internet δημιουργεί έτσι δύο διαφορετικά επίπεδα ανισότητας. Το πρώτο αφορά όσους ζουν σε περιοχές χωρίς κάλυψη δικτύου. Το δεύτερο, και πολύ μεγαλύτερο, αφορά ανθρώπους που βρίσκονται εντός κάλυψης αλλά δεν χρησιμοποιούν την υπηρεσία.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο η κάλυψη
Περίπου 270 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως, ή το 3% του πληθυσμού, εξακολουθούν να ζουν σε περιοχές χωρίς κάλυψη από δίκτυο κινητής ευρυζωνικότητας. Πρόκειται κυρίως για κατοίκους αγροτικών, απομακρυσμένων και αραιοκατοικημένων περιοχών, όπου η ανάπτυξη υποδομών είναι δυσκολότερη και πιο δαπανηρή.
Η μεγαλύτερη πρόκληση, όμως, είναι το λεγόμενο χάσμα χρήσης. Περίπου 3,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 38% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζουν σε περιοχές όπου υπάρχει διαθέσιμο δίκτυο αλλά δεν αξιοποιούν το mobile internet.
Με άλλα λόγια, περισσότερο από το 90% όσων παραμένουν εκτός ψηφιακής σύνδεσης δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα απουσίας υποδομών, αλλά άλλους περιορισμούς που σχετίζονται με το κόστος, τη συσκευή, τις γνώσεις ή τις συνθήκες ζωής.
Η κατοχή συσκευής παραμένει κρίσιμο εμπόδιο. Περίπου το 70% του χάσματος χρήσης συνδέεται με ανθρώπους που δεν διαθέτουν δικό τους κινητό τηλέφωνο. Ωστόσο, όταν η ανάλυση περιορίζεται στον ενήλικο πληθυσμό, η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη, καθώς πολλοί άνθρωποι έχουν συσκευή αλλά δεν χρησιμοποιούν ενεργά το διαδίκτυο.
Οι ανισότητες στην πρόσβαση παραμένουν έντονες
Το ψηφιακό χάσμα εμφανίζεται εντονότερο στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου κατοικεί περίπου το 92% των ανθρώπων που παραμένουν εκτός mobile internet.
Οι ενήλικοι που ζουν σε αγροτικές περιοχές έχουν κατά 28% μικρότερη πιθανότητα να χρησιμοποιούν mobile internet σε σχέση με όσους κατοικούν σε αστικά κέντρα. Παράλληλα, οι γυναίκες εμφανίζουν κατά 12% μικρότερη πιθανότητα χρήσης από τους άνδρες, αποτελώντας το μεγαλύτερο μέρος του χάσματος μεταξύ των ενηλίκων χρηστών.
Η οικονομική διάσταση παραμένει ένας από τους βασικότερους περιορισμούς. Για όσους γνωρίζουν την ύπαρξη των υπηρεσιών mobile internet, το κόστος της συσκευής αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο, ενώ ακολουθούν η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων και η περιορισμένη εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες.
Στο τέλος του 2025, μια βασική συσκευή με δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο αντιστοιχούσε κατά μέσο όρο στο 44% του μηνιαίου εισοδήματος του φτωχότερου 20% του πληθυσμού στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Η μείωση του κόστους των smartphones αποτελεί, επομένως, κρίσιμο παράγοντα για την επέκταση της ψηφιακής πρόσβασης. Μια συσκευή με τιμή μεταξύ 20 και 30 δολαρίων θα μπορούσε να καταστήσει το mobile internet οικονομικά προσιτό για ακόμη 1,6 έως 2,2 δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις, καθώς η αυξανόμενη ζήτηση για εξοπλισμό τεχνητής νοημοσύνης πιέζει τις τιμές βασικών εξαρτημάτων, όπως οι μνήμες που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρονικές συσκευές.
Την ίδια στιγμή, το κόστος των δεδομένων βελτιώθηκε σε αρκετές αγορές. Το 2025 η οικονομική προσιτότητα ενός πακέτου 1 GB δεδομένων ενισχύθηκε σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ παρέμεινε σταθερή για μεγαλύτερα πακέτα δεδομένων των 5 GB και 20 GB.
Η επέκταση του 5G αλλάζει τις δυνατότητες σύνδεσης
Παρά τις ανισότητες, η ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιακών υποδομών συνεχίζεται με ταχύτητα. Το 5G επεκτάθηκε το 2025 σε επιπλέον 690 εκατομμύρια ανθρώπους, με την παγκόσμια κάλυψη να φτάνει πλέον το 57% του πληθυσμού, δηλαδή περίπου 4,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Παράλληλα, η κάλυψη μέσω 4G έχει φτάσει στο 94% του παγκόσμιου πληθυσμού, επιβεβαιώνοντας ότι η βασική πρόκληση δεν είναι πλέον μόνο η δημιουργία δικτύων αλλά η πραγματική αξιοποίησή τους.
Η μέση ταχύτητα λήψης δεδομένων αυξήθηκε κατά 22% το 2025, φτάνοντας τα 14 Mbps. Παρόλα αυτά, η απόσταση μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων οικονομιών παραμένει σημαντική.
Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, οι μέσες ταχύτητες λήψης δεδομένων είναι περίπου 3,5 φορές υψηλότερες, ενώ οι ταχύτητες αποστολής δεδομένων περίπου 1,5 φορά υψηλότερες σε σχέση με τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Η κατανάλωση δεδομένων μέσω κινητών συσκευών συνεχίζει επίσης να αυξάνεται. Η μέση χρήση ανά σύνδεση έφτασε τα 13,5 GB τον μήνα το 2025, από 12 GB το προηγούμενο έτος, καθώς περισσότερες δραστηριότητες μεταφέρονται σε ψηφιακές πλατφόρμες.
Από την απλή σύνδεση στη δημιουργική χρήση του διαδικτύου
Η πρόσβαση στο mobile internet δεν σημαίνει αυτόματα και πλήρη ψηφιακή συμμετοχή. Παρότι το 83% των χρηστών στις χώρες που εξετάστηκαν δηλώνει ότι χρησιμοποιεί καθημερινά την υπηρεσία, αρκετοί περιορίζονται σε μία ή δύο βασικές δραστηριότητες.
Οι γυναίκες και οι κάτοικοι αγροτικών περιοχών εμφανίζουν χαμηλότερη συχνότητα χρήσης και αξιοποιούν μικρότερο εύρος ψηφιακών υπηρεσιών σε σύγκριση με άνδρες και κατοίκους αστικών περιοχών.
Η πραγματική ψηφιακή ένταξη απαιτεί επομένως κάτι περισσότερο από μια σύνδεση στο δίκτυο. Προϋποθέτει οικονομική δυνατότητα, εκπαίδευση, ασφάλεια και πρόσβαση σε υπηρεσίες που δημιουργούν πραγματική αξία για τον χρήστη.
Το mobile internet έχει ήδη αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονται, ενημερώνονται, εκπαιδεύονται και πραγματοποιούν οικονομικές συναλλαγές. Η περαιτέρω επέκτασή του θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για την ανάπτυξη, ιδιαίτερα στις αναδυόμενες οικονομίες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της GSMA, η κάλυψη του χάσματος χρήσης μεταξύ 2023 και 2030 θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετο παγκόσμιο ΑΕΠ ύψους 3,5 τρισ. δολαρίων.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του οικονομικού οφέλους θα κατευθυνόταν στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, οι οποίες μπορούν να αποκομίσουν περίπου 3,2 τρισ. δολάρια από τη διεύρυνση της ψηφιακής συμμετοχής.
Παράλληλα, περισσότερα από 1,3 τρισ. δολάρια συνδέονται με τη μείωση του ψηφιακού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών, καθώς η μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στο ψηφιακό οικοσύστημα μπορεί να ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα και την κοινωνική ανάπτυξη.
Η επόμενη φάση της ψηφιακής επανάστασης, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από το πόσο γρήγορα αναπτύσσονται τα δίκτυα 5G ή πόσοι άνθρωποι αποκτούν smartphone. Θα κριθεί από το αν η τεχνολογία μπορεί να γίνει πραγματικά προσβάσιμη και χρήσιμη για το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού.
Διαβάστε ακόμη
Η άμμος που αποθηκεύει ενέργεια και θερμαίνει κτήρια
Παίζει ρόλο η εμφάνιση στη δουλειά;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ