Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει αθόρυβα όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται εκατομμύρια υπάλληλοι, αλλά και την εικόνα που σχηματίζουν οι εργοδότες για τις πραγματικές ικανότητές τους. Καθώς τα εργαλεία AI αναλαμβάνουν ολοένα πιο σύνθετες εργασίες, οι μάνατζερ βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα νέο δίλημμα: πόσο από ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα οφείλεται στον εργαζόμενο και πόσο στην τεχνολογία που χρησιμοποίησε;
Το ερώτημα αναδεικνύει έρευνα της Use.AI, πλατφόρμας που προσφέρει πρόσβαση σε διαφορετικά μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μέσω μίας συνδρομής. Στην έρευνα συμμετείχαν 9.684 εργαζόμενοι στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Λατινική Αμερική.
Τα ευρήματα δείχνουν πόσο γρήγορα η AI έχει μετατραπεί σε καθημερινό επαγγελματικό εργαλείο. Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες, συγκεκριμένα το 52%, παραδέχθηκαν ότι η χρήση της τούς κάνει να φαίνονται πιο έμπειροι επαγγελματικά από όσο θεωρούν ότι είναι στην πραγματικότητα.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι το 64% χρησιμοποίησε AI για εργασίες που διαφορετικά δεν θα μπορούσε να ολοκληρώσει μόνο του, ενώ το 43% ανέλαβε με τη βοήθειά της καθήκοντα για τα οποία δεν αισθανόταν ακόμη επαρκώς καταρτισμένο. Παράλληλα, το 35% αναγνωρίζει ότι θα δυσκολευόταν να εκτελέσει ορισμένα τμήματα της σημερινής του δουλειάς χωρίς τεχνητή νοημοσύνη.
Η AI μπαίνει και στην εξίσωση των προαγωγών
Το χάσμα ανάμεσα στην πραγματική τεχνογνωσία και στο τελικό αποτέλεσμα δεν είναι πάντα ορατό στους προϊσταμένους. Σχεδόν τέσσερις στους δέκα εργαζομένους, ποσοστό 39%, έχουν παραδώσει εργασία που δημιουργήθηκε με τη βοήθεια AI χωρίς να το γνωστοποιήσουν, ενώ το 30% έχει λάβει αναγνώριση για δουλειά που παρήχθη σε σημαντικό βαθμό από την τεχνολογία.
Ένας στους τέσσερις δηλώνει μάλιστα ότι ανησυχεί μήπως ο εργοδότης του θεωρεί ότι διαθέτει περισσότερες ικανότητες από όσες έχει πραγματικά. Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν συνδέεται με την επαγγελματική εξέλιξη: το 19% των συμμετεχόντων ανέφερε ότι εργασία που πραγματοποιήθηκε με τη συνδρομή AI συνέβαλε στην προαγωγή του.
Η χρήση της τεχνολογίας χωρίς γνωστοποίηση δεν παραβιάζει απαραίτητα τους κανόνες μιας εταιρείας, καθώς πολλοί οργανισμοί δεν διαθέτουν σχετικές πολιτικές. Δημιουργεί, όμως, ένα νέο πρόβλημα αξιολόγησης, αφού γίνεται δυσκολότερο να προσδιοριστεί ποιο μέρος του αποτελέσματος αντανακλά τις πραγματικές δεξιότητες του εργαζομένου.
Ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Use.AI, Ιχόρ Χερασίμοφ, δεν θεωρεί ρεαλιστική την υποχρεωτική δήλωση κάθε χρήσης AI. Όπως εξήγησε στο Euronews, τα εργαλεία αυτά ενσωματώνονται τόσο γρήγορα στα προγράμματα και στις καθημερινές διαδικασίες ώστε μια τέτοια απαίτηση σύντομα θα γινόταν ανεφάρμοστη.
Προτείνει, αντίθετα, να υπάρχει γνωστοποίηση όταν η AI έχει ουσιαστική συμβολή στο τελικό αποτέλεσμα, για παράδειγμα όταν δημιουργεί σημαντικό μέρος μιας ανάλυσης, παρουσίασης, εισήγησης ή κώδικα.
Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν πρέπει να είναι η επιτήρηση των εργαζομένων, αλλά η παροχή επαρκούς πληροφόρησης στους μάνατζερ ώστε να μπορούν να διακρίνουν την ανθρώπινη συμβολή. Σε κάθε περίπτωση, ο εργαζόμενος που παραδίδει ένα αποτέλεσμα θα πρέπει να παραμένει υπεύθυνος για την ακρίβειά του και να είναι σε θέση να το κατανοήσει και να το υποστηρίξει.
Τι σημαίνει πλέον «ικανός εργαζόμενος»
Η χρήση AI δεν σημαίνει από μόνη της έλλειψη επαγγελματικών ικανοτήτων. Αντίθετα, η αποτελεσματική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί πλέον δεξιότητα με αυξανόμενη αξία. Το πρόβλημα είναι ότι ένα άρτιο παραδοτέο δεν προσφέρει στους εργοδότες την ίδια εικόνα για τις γνώσεις και την κρίση του δημιουργού του όπως στο παρελθόν.
Για αυτό και η αξιολόγηση ενδέχεται να χρειαστεί να μετακινηθεί από το «τι παρέδωσε κάποιος» στο «τι πραγματικά κατανοεί». Οι εργοδότες θα πρέπει να εξετάζουν εάν ένας εργαζόμενος μπορεί να εξηγήσει το σκεπτικό πίσω από μια απάντηση, να εντοπίσει λάθη που έκανε η AI, να λειτουργήσει με ελλιπή δεδομένα και να πάρει αποφάσεις όταν η τεχνολογία αποτυγχάνει.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η ικανότητα σωστής οριοθέτησης ενός προβλήματος: να μπορεί κάποιος να θέσει το κατάλληλο ερώτημα, να αμφισβητήσει λανθασμένες παραδοχές και να εξηγήσει γιατί μια επιλογή είναι προτιμότερη από κάποια άλλη.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει καθιερωμένο μοντέλο αξιολόγησης εργαζομένων στην εποχή της AI. Οι επιχειρήσεις ακόμη αναζητούν τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία πρέπει να συνυπολογίζεται στις αποφάσεις για απόδοση, αυξήσεις και προαγωγές.
Από εργαλείο σε εξάρτηση
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το 35% των εργαζομένων που παραδέχεται ότι θα δυσκολευόταν χωρίς την AI. Σύμφωνα με τον Χερασίμοφ, το όριο ξεπερνιέται όταν κάποιος μπορεί μεν να παράγει μια απάντηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης, αλλά αδυνατεί να αναγνωρίσει εάν είναι λανθασμένη ή να εξηγήσει γιατί είναι σωστή.
Σε αυτή την περίπτωση, η τεχνολογία παύει σταδιακά να λειτουργεί ως μέσο ενίσχυσης της παραγωγικότητας και αρχίζει να δημιουργεί εξάρτηση. Η AI μπορεί να επιτρέπει στους εργαζομένους να κινούνται ταχύτερα και να αναλαμβάνουν περισσότερα, όμως το όφελος γίνεται πιο αμφιλεγόμενο εάν συνοδεύεται από αποδυνάμωση της ανεξάρτητης κρίσης.
Την ίδια στιγμή, οι δυνατότητες της τεχνολογίας εξελίσσονται με ταχύτητα. Σύμφωνα με στοιχεία της METR που επικαλείται το Ventureburn, ο χρόνος διπλασιασμού της αυτονομίας των συστημάτων AI έχει περιοριστεί από οκτώ σε περίπου 4,7 μήνες, ενώ οι αυτόνομες δυνατότητές τους αυξήθηκαν κατά 1.400% από τις αρχές του 2025 έως τις αρχές του 2026.
Παράλληλα, οι λήψεις εργαλείων AI εκτοξεύθηκαν από 15.000 σε 11,8 εκατομμύρια, ενώ τα δημόσια διαθέσιμα εργαλεία MCP αυξήθηκαν περίπου 35 φορές, φτάνοντας τα 177.000. Το Model Context Protocol επιτρέπει σε συστήματα AI να συνδέονται με εφαρμογές και δεδομένα και να εκτελούν εργασίες αυτόνομα, ενισχύοντας το λεγόμενο agentic AI.
Όσο περισσότερα στάδια μιας εργασίας περνούν σταδιακά στην τεχνητή νοημοσύνη, τόσο δυσκολότερο γίνεται για έναν εργοδότη να συμπεράνει από ένα άψογο τελικό αποτέλεσμα πόσο ικανός είναι πραγματικά ο άνθρωπος που το υπογράφει.
Διαβάστε ακόμη
Αθηναϊκή Ριβιέρα: Τέσσερα ιστορικά ακίνητα μετατρέπονται σε πολυτελείς κατοικίες (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ