Τα σούπερ μάρκετ αποκτούν έναν απρόσμενο ρόλο στον παγκόσμιο τουρισμό. Για μια αυξανόμενη μερίδα ταξιδιωτών, δεν αποτελούν πλέον απλώς το μέρος όπου θα αγοράσουν νερό, αντηλιακό ή κάποιο προϊόν που ξέχασαν στο σπίτι, αλλά έναν διαφορετικό τρόπο για να γνωρίσουν την καθημερινότητα και τις γεύσεις ενός προορισμού.
Η εικόνα είναι χαρακτηριστική στα 7-Eleven του Τόκιο, όπου ξένοι επισκέπτες καταφθάνουν για να δοκιμάσουν προϊόντα που έχουν αποκτήσει σχεδόν ταξιδιωτική φήμη: αφράτα σάντουιτς με αυγό, ψωμάκια με κάρι, χοιρινό katsu, Kit Kat με matcha ή ζεστό καφέ σε κουτάκι. Αρκετοί μάλιστα φωτογραφίζουν όσα έχουν επιλέξει, μετατρέποντας μια συνηθισμένη αγορά σε μέρος της ταξιδιωτικής εμπειρίας.
Πρόκειται για το λεγόμενο «grocery tourism», μία από τις ανερχόμενες ταξιδιωτικές τάσεις του 2026. Η λογική του είναι απλή: αντί ο επισκέπτης να περιορίζεται στα μνημεία, τα μουσεία και τα εστιατόρια, περνά από τα καταστήματα όπου ψωνίζουν οι κάτοικοι και ανακαλύπτει τι πραγματικά καταναλώνεται στην καθημερινότητά τους.
Η τάση εμφανίζεται σε διαφορετικές μορφές, από τα convenience stores της Ιαπωνίας και τα ισπανικά Mercadona μέχρι τα αμερικανικά Trader Joe’s και τα ελληνικά σούπερ μάρκετ. Μάλιστα, έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας μικρής κοινότητας ταξιδιωτών που ενδιαφέρεται αποκλειστικά για τη γαστρονομία.
Έρευνα της Hilton για τις ταξιδιωτικές τάσεις του 2026, με περισσότερους από 14.000 συμμετέχοντες σε 14 χώρες, έδειξε ότι το 77% απολαμβάνει να εξερευνά παντοπωλεία και σούπερ μάρκετ όταν ταξιδεύει στο εξωτερικό, ενώ σχεδόν οι μισοί, το 48%, μαγειρεύουν τουλάχιστον ορισμένα από τα γεύματά τους στις διακοπές.
Μια οικονομική «ξενάγηση» στα ράφια
Ένας βασικός λόγος για την επιτυχία του grocery tourism είναι το χαμηλό κόστος. Σε αντίθεση με πολλές οργανωμένες τουριστικές δραστηριότητες, η είσοδος σε ένα σούπερ μάρκετ είναι δωρεάν, δεν απαιτεί κράτηση και επιτρέπει στον ταξιδιώτη να καθορίσει μόνος του πόσα θα ξοδέψει.
Ακόμη και με περίπου 10 ευρώ, μπορεί να γεμίσει ένα καλάθι με άγνωστα σνακ, αναψυκτικά, γλυκά, αλλαντικά ή άλλα τοπικά προϊόντα και να αποκτήσει μια μικρή αλλά άμεση εικόνα της γαστρονομικής ταυτότητας της χώρας.
Το ενδιαφέρον, όμως, δεν περιορίζεται στο φαγητό. Η διάταξη των ραφιών, οι ποσότητες, οι συσκευασίες και οι επιλογές των καταναλωτών λειτουργούν ως πληροφορίες για την κοινωνία. Οι πολυάριθμες ποικιλίες φυκιών στην Ιαπωνία ή οι μεγάλες σειρές κονσερβοποιημένων ψαριών στη βόρεια Ευρώπη λένε κάτι για τις διατροφικές συνήθειες που δύσκολα αποτυπώνεται σε έναν τουριστικό οδηγό.
Το Condé Nast Traveler έχει ήδη συμπεριλάβει το grocery tourism στις σημαντικές τάσεις της χρονιάς, ενώ στοιχεία της Skyscanner δείχνουν ότι το 35% των ταξιδιωτών παγκοσμίως σχεδιάζει να επισκεφθεί ή να ψωνίσει από ένα τοπικό παντοπωλείο στο επόμενο ταξίδι του.
Γιατί το ίδιο προϊόν έχει άλλη γεύση στις διακοπές
Σημαντικό ρόλο στην εμπειρία παίζει και η ψυχολογία. Ο καθηγητής Πειραματικής Ψυχολογίας της Οξφόρδης Τσαρλς Σπενς συνδέει το φαινόμενο με την επίδραση που έχει το περιβάλλον στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε μια γεύση.
Ένα κρασί που φαίνεται εξαιρετικό σε ένα καλοκαιρινό ταξίδι μπορεί να μοιάζει πολύ πιο συνηθισμένο όταν καταναλωθεί αργότερα στο σπίτι. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει με ένα περίεργο σνακ ή ένα ιαπωνικό σάντουιτς: η απόλαυση συνδέεται με τον τόπο, τη διάθεση και την αίσθηση της ανακάλυψης.
Η ψυχολόγος Κέιτ Νάιτινγκεϊλ δίνει και μία διαφορετική διάσταση. Το σούπερ μάρκετ είναι ένα περιβάλλον οικείο σχεδόν σε όλους. Ο ταξιδιώτης γνωρίζει τη διαδικασία –παίρνει καλάθι, κινείται στους διαδρόμους και πληρώνει στο ταμείο– και επομένως μπορεί να επικεντρωθεί σε όσα είναι διαφορετικά από τη δική του καθημερινότητα.
Από τα ψώνια στο Tripadvisor
Οι επιχειρήσεις έχουν ήδη αρχίσει να αξιοποιούν εμπορικά το ενδιαφέρον. Η φινλανδική K-Supermarket έγινε φέτος η πρώτη αλυσίδα που καταχώρισε πολλά καταστήματά της στο Tripadvisor ως τουριστικά αξιοθέατα.
Η ιδιαιτερότητα είναι ότι τα καταστήματα δεν έχουν σχεδιαστεί εξαρχής για τουρίστες. Λειτουργούν από ανεξάρτητους εμπόρους και προσαρμόζουν τα προϊόντα τους στις ανάγκες της περιοχής. Σε κατάστημα του Ελσίνκι υπάρχουν ακόμη και κυψέλες στην ταράτσα για παραγωγή μελιού, ενώ άλλο έχει γίνει γνωστό για την ποικιλία craft μπίρας.
Η Ελλάδα προσφέρεται ιδιαίτερα για μια τέτοια εμπειρία. Τα ράφια με διαφορετικές ποικιλίες φέτας και τοπικών τυριών, τα γιαούρτια, τα μέλια, τα παξιμάδια και τα προϊόντα ελιάς μπορούν να λειτουργήσουν ως μια μικρογραφία της ελληνικής διατροφικής κουλτούρας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ξένης επισκέπτριας στην Αθήνα που, μη μπορώντας να διαβάσει τις ετικέτες των γαλακτοκομικών, αγόρασε το γιαούρτι που επέλεξε μια Ελληνίδα πελάτισσα δίπλα της και τελικά το χαρακτήρισε το καλύτερο που είχε δοκιμάσει.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια λεπτή ισορροπία.
Στο Καβαγκουτσίκο της Ιαπωνίας, ένα κατάστημα Lawson έγινε παγκόσμια γνωστό επειδή προσέφερε ένα εντυπωσιακό φωτογραφικό κάδρο με το Όρος Φούτζι στο βάθος. Η συρροή τουριστών έγινε τόσο μεγάλη, ώστε οι τοπικές αρχές αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν φύλακες και εμπόδια, φτάνοντας ακόμη και στην τοποθέτηση μαύρου παραπετάσματος για να αποτρέψουν τις φωτογραφίες.
Αυτό είναι και το παράδοξο του grocery tourism: η γοητεία του βρίσκεται ακριβώς στην αυθεντικότητα της καθημερινής ζωής. Όσο το σούπερ μάρκετ παραμένει ένας χώρος όπου οι κάτοικοι κάνουν τα ψώνια τους, προσφέρει στον ταξιδιώτη μια πραγματική εικόνα του τόπου. Αν όμως μετατραπεί σε τουριστικό σκηνικό και οι φωτογραφίες αντικαταστήσουν τα ψώνια, κινδυνεύει να χάσει ακριβώς το στοιχείο που το έκανε αξιοθέατο.
Διαβάστε ακόμη
Βενετία: Γιατί ο Κλούνεϊ ανοίγει μέτωπο με Μασκ και Μπέζος (tweets)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ