Μια μάχη «γιγάντων» έχει ανοίξει στο 83o Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας.
Από τη μία πλευρά, μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του Χόλιγουντ.
Από την άλλη, οι δισεκατομμυριούχοι της τεχνολογίας που ελέγχουν πλέον όχι μόνο επιχειρηματικές αυτοκρατορίες, αλλά ορισμένα από τα ισχυρότερα μέσα και τις πλατφόρμες μέσα από τα οποία φτάνει η πληροφορία σε δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Ο Τζορτζ Κλούνεϊ άνοιξε μέτωπο με αυτή τη νέα συγκέντρωση ισχύος, βάζοντας στο κάδρο τον Τζεφ Μπέζος και τον Έλον Μασκ και προειδοποιώντας παράλληλα ότι η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί να κάνει ακόμη δυσκολότερη τη διάκριση ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμα.
Ο βραβευμένος με Όσκαρ Ντάνι Μπόιλ έθεσε ένα ακόμη πιο δύσκολο ερώτημα: εάν οι τεχδνολογικοί κολοσσοί δημιουργήσουν τους «δημοσιογράφους» της εποχής της AI, ποιος θα ελέγχει τους ίδιους τους κολοσσούς;
Στο ίδιο φεστιβάλ, ένα από τα πλέον αναμενόμενα ντοκιμαντέρ αφορά στον Έλον Μασκ. Στο σχεδόν τετράωρο Musk, ο βραβευμένος με Όσκαρ Άλεξ Γκίμπνεϊ επιχειρεί να αποδομήσει την εικόνα του σύγχρονου «Λεονάρντο ντα Βίντσι» και να παρουσιάσει μια πολύ πιο σκοτεινή εκδοχή του ανθρώπου που βρίσκεται πίσω από τις Tesla, SpaceX και X.
Ο Κλούνεϊ βάζει στο στόχαστρο Μασκ και Μπέζος
Στο επίκεντρο αυτής της μάχης βρίσκεται ο Τζορτζ Κλούνεϊ, ο οποίος βρέθηκε στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας για να παραλάβει τον Χρυσό Λέοντα για το σύνολο της καριέρας του.
O Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και ακτιβιστής χρησιμοποίησε την παρουσία του στο Λίντο για να μιλήσει για την αυξανόμενη συγκέντρωση της ιδιοκτησίας των media στα χέρια λίγων πανίσχυρων επιχειρηματιών.
«Οι πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο αυτή τη στιγμή κατέχουν την Washington Post και το Twitter και πολλά από τα μέρη από τα οποία παίρνουμε την ενημέρωσή μας. Και αυτό είναι ανησυχητικό», είπε, αναφερόμενος στον Τζεφ Μπέζος, ιδιοκτήτη της Washington Post, και στον Έλον Μασκ, ο οποίος αγόρασε το Twitter και το μετονόμασε σε X.
Η ανησυχία του Κλούνεϊ δεν περιορίζεται στο ποιος κατέχει τα μέσα ενημέρωσης. Επεκτείνεται στην ίδια την έννοια της αλήθειας, καθώς οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης και των deepfakes εξελίσσονται με τεράστια ταχύτητα.
«Γίνεται όλο και πιο δύσκολο για εμάς να διακρίνουμε την αλήθεια», προειδοποίησε.
Μπόιλ: Θα ελέγξει η AI την εξουσία που τη δημιούργησε;
Την ίδια ημέρα, ο βραβευμένος με Όσκαρ Ντάνι Μπόιλ άνοιγε το Φεστιβάλ της Βενετίας με το Ink, μια ταινία που γυρίζει το ρολόι πίσω στο 1969 και στην εξαγορά της βρετανικής The Sun από τον Ρούπερτ Μέρντοχ.
Η ταινία, βασισμένη στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Τζέιμς Γκράχαμ, αφηγείται πώς ο Μέρντοχ και ο διευθυντής της εφημερίδας Λάρι Λαμπ πήραν έναν προβληματικό τίτλο και τον μετέτρεψαν σε ένα από τα μεγαλύτερα ταμπλόιτ της Βρετανίας. Πρωταγωνιστούν ο Γκάι Πιρς ως Μέρντοχ, ο Τζακ Ο’Κόνελ ως Λαμπ και η Κλερ Φόι. Η ταινία έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στις 2 Σεπτεμβρίου, ανοίγοντας το διαγωνιστικό πρόγραμμα του φεστιβάλ.
Ο Μπόιλ δεν επιχειρεί να παρουσιάσει τον νεαρό Μέρντοχ απλώς ως τον «κακό» της ιστορίας. Αντιθέτως, σημείωσε ότι εκείνη την εποχή ο Αυστραλός επιχειρηματίας θεωρήθηκε από πολλούς μια «ανάσα φρέσκου αέρα» απέναντι σε ένα άκαμπτο βρετανικό εκδοτικό κατεστημένο.
Η συζήτηση όμως γρήγορα πέρασε από τον Μέρντοχ του 1969 στους τεχνολογικούς κολοσσούς του 2026.
«Η δημοσιογραφία είναι ένας από τους μεγάλους πυλώνες κάθε πολιτισμού», δήλωσε ο Μπόιλ. «Υπάρχουν εκείνοι που ορθώνονται και λένε την αλήθεια στην εξουσία. Το να υπάρχουν αυτοί οι άνθρωποι στην κοινωνία είναι πραγματικά σημαντικό».
Και εκεί ακριβώς εντοπίζει τον κίνδυνο της τεχνητής νοημοσύνης.
«Ο κίνδυνος είναι ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί και η AI τους θα μπορούν να αντικαταστήσουν τη δημοσιογραφία», προειδοποίησε.
Οι εταιρείες, εξήγησε, θα μπορούσαν να αποκτήσουν έναν AI δημοσιογράφο που θα είναι αποτελεσματικότερος και φθηνότερος από έναν άνθρωπο.
«Θα πει αυτός ο AI δημοσιογράφος την αλήθεια στην εξουσία που τον δημιούργησε;» αναρωτήθηκε.
“For me, journalism is one of the great uprights of any civilisation, because… there are those who speak truth to power; and the danger with the tech giants and their AI is they’ll replace journalists…and will that AI journalist speak truth to the power that’s created it?” https://t.co/qoKnC28cLc pic.twitter.com/s8MFKN1577
— amanda🔫🔻 (@semperrgumby) September 2, 2026
Από τον Μέρντοχ στους αλγόριθμους
Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα ιστορική γραμμή που ενώνει το Ink με τη σημερινή συζήτηση.
Το 1969, ο Μέρντοχ και ο Λαμπ άλλαξαν τους κανόνες του βρετανικού Τύπου. Η εφημερίδα The Sun έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στο συναίσθημα, το θέαμα και την ψυχαγωγία και μπήκε σε μια επιθετική μάχη για την προσοχή του μαζικού κοινού.
Jack O’Connell, Guy Pearce, and Claire Foy star in INK, from Academy Award-winning director Danny Boyle.
A group of visionaries and misfits had an idea for a new kind of news — one that would give the people what they want and would change the face of the world we live in today.… pic.twitter.com/5EHsGjl0Pl
— Netflix (@netflix) September 2, 2026
Ο Τζέιμς Γκράχαμ συνδέει όσα συνέβησαν τότε με τη σημερινή εποχή των social media, όπου η προσοχή έχει μετατραπεί σε ένα από τα πολυτιμότερα εμπορεύματα της ψηφιακής οικονομίας. Η λογική της κατάκτησης του αναγνώστη που χαρακτήρισε την εποχή των tabloids έχει πλέον μεταφερθεί στις πλατφόρμες και στους αλγόριθμους που επιλέγουν τι θα δουν δισεκατομμύρια χρήστες.
«Τα social media, η AI και οι πλατφόρμες μέσω των οποίων μοιραζόμαστε σήμερα την πληροφορία έχουν ως επίκεντρο την εμπλοκή. Όλα περιστρέφονται γύρω από την απόσπαση της προσοχής, την εμπλοκή και την ενεργοποίηση, αντί για όσα ίσως χρειάζεται να ακούσουν οι άνθρωποι ή για τη βαρετή αλήθεια. Και αυτό είναι ανησυχητικό» τόνισε σε συνέντευξη στο Deadline με αφορμή την πρεμιέρα του Ink στη Βενετία.
«Musk»: Πίσω από τον μύθο του σύγχρονου Λεονάρντο ντα Βίντσι
Ένα ακόμη από τα πολυσυζητημένα έργα της φετινής Βενετίας στρέφει την κάμερα σε έναν από τους ισχυρότερους επιχειρηματίες της σημερινής εποχής.
Το Musk είναι το νέο ντοκιμαντέρ του βραβευμένου με Όσκαρ Άλεξ Γκίμπνεϊ, δημιουργού ταινιών για πρόσωπα και οργανισμούς όπως ο Στιβ Τζομπς, η Enron και η Σαϊεντολογία.
Η ταινία έχει διάρκεια 225 λεπτών, σχεδόν τέσσερις ώρες, και παρουσιάζεται εκτός διαγωνιστικού προγράμματος στη Βενετία. Μεταξύ των προσώπων που εμφανίζονται είναι η πρώην σύζυγος του Μασκ Τζαστίν Μασκ, η δημοσιογράφος τεχνολογίας Κάρα Σουίσερ, ο συνιδρυτής της Tesla Μάρτιν Έμπερχαρντ και ο αποκαλούμενος «νονός της AI», Τζέφρι Χίντον.)
Elon Musk is the richest man on earth. An explosive new film from Oscar-winning director Alex Gibney suggests he may also be the most dangerous.
“As he accretes more power, he’s no longer interested in checking his worst impulses,” Gibney says, reflecting on Musk’s trajectory.… pic.twitter.com/mpafpvg8t4
— The Hollywood Reporter (@THR) September 2, 2026
Ο Γκίμπνεϊ ξεκίνησε το project έχοντας, όπως έχει παραδεχθεί, έναν βαθμό θαυμασμού για τον Μασκ. Ήταν μάλιστα ιδιοκτήτης Tesla και επιχείρησε να πείσει τον επιχειρηματία να συμμετάσχει στο ντοκιμαντέρ. Ο Μασκ αρνήθηκε.
Στη συνέχεια, οι δημιουργοί μίλησαν με εκατοντάδες ανθρώπους, επώνυμα και ανώνυμα. Και σύμφωνα με τον Γκίμπνεϊ, όσο βαθύτερα έμπαινε στην ιστορία τόσο περισσότερο κατέρρεε η εικόνα με την οποία είχε ξεκινήσει.
Η έρευνα, δήλωσε, «ανέτρεψε τον μύθο του Έλον Μασκ ως ενός σύγχρονου Λεονάρντο ντα Βίντσι».
Και το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε είναι ακόμη πιο αιχμηρό:
«Νομίζω ότι η αποκάλυψη αυτής της ταινίας είναι ότι ο Μασκ δεν είναι εφευρέτης. Είναι ένας confidence man».
Ο όρος confidence man –ο απατεώνας που κερδίζει πρώτα την εμπιστοσύνη των άλλων– δεν χρησιμοποιείται τυχαία. Στο επίσημο σημείωμά του για το Φεστιβάλ της Βενετίας, ο Γκίμπνεϊ περιγράφει το Musk ως μια προσπάθεια να ξαναδιαβάσει την ιστορία του μεγιστάνα της τεχνολογίας ως εκείνη του «confidence man του 21ου αιώνα».
Το βασικό θέμα της ταινίας, όπως το περιγράφει ο ίδιος ο δημιουργός της, είναι τελικά η εξουσία και η κατάχρησή της.
Ο Γκίμπνεϊ χρησιμοποιεί μάλιστα την εικόνα του Μάγου του Οζ για να εξηγήσει τι επιχειρεί να κάνει. Αντί να κοιτάζει τη γιγαντιαία εικόνα του μάγου, στρέφει το βλέμμα πίσω από την κουρτίνα, στους μοχλούς και τα γρανάζια που χειρίζεται ένας συνηθισμένος άνθρωπος ο οποίος προσπαθεί να προβάλλει την ισχύ του.
Ο Έλον Μασκ είχε απορρίψει το ντοκιμαντέρ πριν το δει. Όταν το project ανακοινώθηκε, το χαρακτήρισε μέσω του X «hit piece», δηλαδή μια ταινία φτιαγμένη με στόχο να τον πλήξει.
Η απάντηση του Γκίμπνεϊ ήταν λακωνική: «How would you know?» – «Πώς το ξέρεις;»
Διαβάστε ακόμη
Boeing: Πλήρωσε πρόστιμο $3,1 εκατ. για παραβιάσεις ασφαλείας και το σκάνδαλο του 737 MAX
StealthGas: «Δύναμη πυρός» άνω των $250 εκατ. και κέρδη $33,2 εκατ.
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.