Και πράγματι, η εικόνα για το «ελληνικό καλοκαίρι» το 2026, στα σχέδια επί χάρτου τουλάχιστον, παραπέμπει σε περαιτέρω άνοδο με αύξηση των διαθέσιμων αεροπορικών θέσεων για κράτηση στα 30,82 εκατομμύρια θέσεις για το σύνολο της σεζόν Μαρτίου – Οκτωβρίου 2026 με αύξηση κατά 9,2% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Μάλιστα, είναι εντυπωσιακή η άνοδος στο τέλος της σεζόν αν ληφθεί υπόψη ότι μόνο για τον Οκτώβριο οι προσφερόμενες αεροπορικές θέσεις αυξάνονται φέτος κατά 21% σε σχέση με τον πολύ καλό περυσινό Οκτώβριο οπότε καταγράφηκε και σημαντική επιμήκυνση της τουριστικής σεζόν. Στα μέχρι τώρα δεδομένα θα πρέπει να προσμετρηθεί θετικά κι ένας ακόμη, πρώιμος δείκτης: Η Ελλάδα «πλασάρεται» στις 8 ευρωπαϊκές χώρες με τις περισσότερες, νέες διεθνείς συνδέσεις για τη θερινή περίοδο, στη θέση νούμερο 8 στην Ευρώπη, μία ακόμη ένδειξη για τη θετική πορεία την οποία προβλέπουν οι αεροπορικές για το ελληνικό καλοκαίρι.

Τελικά, όμως, από την άλλη μεριά, η πορεία του ελληνικού τουρισμού, σε αυτήν ειδικά τη φάση, συνδέεται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις, είτε αυτές αφορούν την ίδια τη ζήτηση είτε το καθαρά επιχειρησιακό επίπεδο στο κομμάτι των αερομεταφορών και αύξησης της τιμής στα αεροπορικά καύσιμα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το ενδεχόμενο περικοπών δρομολογίων ή το επιπλέον κόστος στις τιμές των εισιτηρίων για τον τελικό καταναλωτή. Στο μέτωπο της ζήτησης, έστω και αν τα ξημερώματα της Μεγάλης Τετάρτης άνοιξε το παράθυρο για λήξη του πολέμου με πρώτο βήμα την 15ήμερη εκεχειρία, παραμένει η αβεβαιότητα στα ταξίδια και η εύθραυστη ψυχολογία των ταξιδιωτών, πέραν φυσικά και του αντίκτυπου στα εισοδήματα των Ευρωπαίων -που είναι και η βασική δεξαμενή εισερχόμενου τουρισμού για τη χώρα- και το αν τελικά αυτοί θα επιλέξουν προορισμούς πιο κοντινούς στον τόπο διαμονής τους για το καλοκαίρι, όπως συνέβη και την περίοδο της πανδημίας.

Αυτοί, όπως εκτιμά και η Τράπεζα της Ελλάδος, είναι τρεις από τους βασικούς παράγοντες που συνδέονται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και θα αποτελέσουν καθοριστικό ρόλο ως προς τις επιδόσεις του ελληνικού τουρισμού τη φετινή χρονιά για τον οποίο, κατά τα άλλα, η πρώτη εκτίμηση παραμένει με θετικό πρόσημο. Το πρόβλημα της ζήτησης ήδη αποτυπώθηκε στις κρατήσεις σε εισερχόμενες διεθνείς πτήσεις για το καλοκαίρι στο τέλος Μαρτίου, έστω κι αν ακόμη νωρίς και είναι παραπάνω από λογικό το φρένο σε αυτή τη συγκυρία: με βάση τα δεδομένα που επεξεργάζεται το Iνστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ), οι κρατήσεις στο τέλος Μαρτίου κατέγραψαν υψηλό, διψήφιο ποσοστό πτώσης, από μείον 26% έως μείον 35% από τις βασικές αγορές εισερχόμενου τουρισμού της Ελλάδας (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία) σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Τη μεγαλύτερη πτώση στις κρατήσεις τον πρώτο, πλήρη μήνα της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή καταγράφει η Ολλανδία με 34,7%, ακολουθεί η Ιταλία με 33,1%, η Γαλλία με 30,8%, η Γερμανία με 30,6% και το Ηνωμένο Βασίλειο με 26,5%.

Οι αεροπορικές συνδέσεις

Σε επίπεδο προσφοράς, πάντως, τα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά αφού έπειτα από μια χρονιά-ρεκόρ για τα ελληνικά αεροδρόμια το 2025, οι αεροπορικές εταιρείες δίνουν εκ νέου ψήφο εμπιστοσύνης στους ελληνικούς προορισμούς: τα στοιχεία από το ΙΝΣΕΤΕ για τις προσφερόμενες θέσεις από τις αεροπορικές φέτος σε εισερχόμενες διεθνείς πτήσεις παραπέμπουν σε περαιτέρω άνοδο που μεταφράζεται, όπως προαναφέρθηκε, σε 30,82 εκατομμύρια προσφερόμενες θέσεις από τον Μάρτιο έως και τον Οκτώβριο και για το υπόλοιπο της σεζόν, εξαιρουμένου δηλαδή του Μαρτίου αντιστοιχούν, από τον τρέχοντα μήνα έως και τον Οκτώβριο στις 30,63 εκατομμύρια θέσεις με ένα +8,9%. Σε μηνιαία βάση, ο καλύτερος μήνας είναι ο Οκτώβριος με +21% έναντι του Οκτωβρίου του 2025 και ένα σύνολο πάνω από 3,58 εκατομμύρια θέσεις. Ακολουθεί ο Σεπτέμβριος με +8,6% και 4,85 εκατομμύρια προσφερόμενες θέσεις και το θερμό δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου με +8,4% (5,65 εκατομμύρια θέσεις) και +8% (5,69 εκατομμύρια) προσφερόμενες θέσεις αντίστοιχα όσον αφορά τις εισερχόμενες, διεθνείς πτήσεις. Πρώτη αγορά είναι αυτή του Ηνωμένου Βασιλείου με 6,18 εκατομμύρια προσφερόμενες θέσεις για το υπόλοιπο της σεζόν έως και τον Οκτώβριο και αύξηση κατά 9,9%, δεύτερη η Γερμανία με 5,17 εκατομμύρια προσφερόμενες θέσεις και αύξηση κατά 9,9%.

Ακολουθούν Ιταλία με +8,1%, Γαλλία με +3,9%, Ολλανδία με +6,9% και η πολύ σημαντική, λόγω δαπάνης και διάρκειας διαμονής, αγορά των ΗΠΑ με κοντά στις 742.000 προσφερόμενες θέσεις σε εισερχόμενες διεθνείς πτήσεις παρουσιάζοντας πιο μετριοπαθή άνοδο ωστόσο στο +2,4%. Ειδικά για την κίνηση από τις ΗΠΑ, και με το δεδομένο ότι τελικά δεν καλύπτεται κάθε χρόνο το σύνολο της προσφοράς, αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι θα είναι επιτυχία αν επιτευχθούν τα περυσινά, υψηλά νούμερα, πολύ περισσότερο με το δεδομένο ότι οι Αμερικανοί είναι η εθνικότητα που επηρεάζεται περισσότερο από τη γεωπολιτική παράμετρο και την αβεβαιότητα που δημιουργείται.

Η Ελλάδα κινείται θετικά και σε σχέση με τις ανταγωνίστριες αγορές στη Μεσόγειο, όπως προκύπτει με βάση τα στοιχεία του OAG, του διεθνούς παρόχου ψηφιακών δεδομένων αερομεταφορών με αναλυτικά στοιχεία για όλα τα αεροδρόμια. Καταγράφοντας τη μεγάλη εικόνα διεθνώς, ο OAG διαπιστώνει για το φετινό καλοκαίρι, και με βάση τα θερινά προγράμματα που έχουν ανακοινώσει ήδη οι αεροπορικές, ότι η Ευρώπη καταγράφει τα υψηλότερα επίπεδα ανάπτυξης νέων δρομολογίων στο δίκτυο εξωτερικού (σε σύγκριση με τις γεωγραφικές περιοχές Ασίας – Ειρηνικού, Βόρειας Αμερικής, Λατινικής Αμερικής κ.ο.κ.), με περισσότερα από 400 νέα διεθνή δρομολόγια. Σε καθαρή βάση -λαμβάνοντας δηλαδή υπόψη τα δρομολόγια που λειτούργησαν το καλοκαίρι του 2025 αλλά δεν θα πραγματοποιηθούν το καλοκαίρι του 2026- ο αριθμός αυτός διαμορφώνεται στα 220, με βάση δρομολόγια που εκτελούνται τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα, «γεγονός που υποδηλώνει υψηλό βαθμό ανανέωσης του δικτύου», όπως επισημαίνεται σχετικά. Εντός Ευρώπης, πρώτη κατατάσσεται η Ιταλία με 53 νέα δρομολόγια, ακολουθούμενη από την Ισπανία (45) και τη Γερμανία (44). «Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ελβετία, η Δανία και η Ελλάδα (σ.σ.: η χώρα μας με 10 νέες διεθνείς συνδέσεις) καταγράφουν επίσης ισχυρή ανάπτυξη, αντανακλώντας την αυξημένη ζήτηση των καταναλωτών τόσο για ταξίδια αναψυχής όσο και για επαγγελματικά ταξίδια το φετινό καλοκαίρι», όπως επισημαίνει ο ΟΑG.

Σημειώνεται εδώ ότι με βάση τα στοιχεία από το «Ελευθέριος Βενιζέλος», που δέχεται και τις περισσότερες απευθείας συνδέσεις με το εξωτερικό, στις νέες απευθείας συνδέσεις με νέους προορισμούς από φέτος το καλοκαίρι, ειδικά στους πιο μακρινούς προορισμούς συγκαταλέγονται στην Ινδία, το Νέο Δελχί και η Βομβάη, αλλά και στις ΗΠΑ το Ντάλας με εκκίνηση στις 21 Μαΐου από την American Airlines που θα είναι και η μοναδική αεροπορική που θα πετάει στον προορισμό. Mάλιστα, με την προσθήκη του Ντάλας, η Αθήνα θα συνδέεται απευθείας το καλοκαίρι με 9 αμερικανικά αεροδρόμια και συνολικά 103 πτήσεις σε εβδομαδιαία βάση στην αιχμή του καλοκαιριού, πιάνοντας το περυσινό ρεκόρ. Ρότερνταμ και Καζαμπλάνκα τον Οκτώβριο από την Aegean, που θα είναι και ο μοναδικός αερομεταφορέας στο δρομολόγιο, Βερόνα από τις αρχές Αυγούστου από τη Volotea, που θα είναι επίσης ο μοναδικός αερομεταφορέας στην απευθείας σύνδεση, και Βάρνα από τα μέσα Ιουνίου από την WizzAir -κι αυτή η μοναδική αεροπορική στο συγκεκριμένο δρομολόγιο- είναι στις καινούριες, απευθείας συνδέσεις για το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας φέτος. Σημειωτέον ότι προ ημερών, στις 5 Απριλίου, ξεκίνησαν και οι απευθείας συνδέσεις με Τιμισοάρα και Κλουζ στη Ρουμανία από την AnimaWings, νέοι προορισμοί από μiα νέα αεροπορική φέτος για το «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Ο αντίκτυπος στις αερομεταφορές

Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει επηρεάσει ευρύτερα τις αερομεταφορές, οδηγώντας σε μια αλληλουχία αλυσιδωτών εξελίξεων, ξεκινώντας από το κλείσιμο εναέριων χώρων λόγω επιθέσεων με πυραύλους και drones και το κλείσιμο αεροδρομίων στην αρχή, μέχρι τις πτήσεις επαναπατρισμού, τις εκτροπές και τελικά τη σημαντική μείωση της κυκλοφορίας. Oπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας (ΕUROCONTROL), μετά τον πρώτο απολογιστικό μήνα της κρίσης που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, o αντίκτυπος στο ευρωπαϊκό δίκτυο αερομεταφορών είναι αξιοσημείωτος: η κίνηση από και προς τη Μέση Ανατολή στο τέλος Μαρτίου έχει μειωθεί και πλέον βρίσκεται κατά 59% χαμηλότερα σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα, με περίπου 800 ημερήσιες πτήσεις (από/προς τους εν λόγω προορισμούς), δηλαδή μείωση κατά περίπου 1.200 πτήσεις σε ημερήσια βάση. Αν συμπεριληφθούν και οι πτήσεις από και προς τη Μέση Ανατολή που γίνονται πάνω από την Ευρώπη (κυρίως πτήσεις από/προς τη Βόρεια Αμερική), η συνολική μείωση ανέρχεται στο -56%, που αντιστοιχεί σε περίπου 1.360 λιγότερες πτήσεις ημερησίως. Ενας σημαντικός αριθμός αναδρομολογήσεων έχει τεθεί σε εφαρμογή για την αποφυγή των εμπόλεμων περιοχών και των κλειστών εναέριων χώρων, επηρεάζοντας αρκετά ευρωπαϊκά κράτη, αεροδρόμια και αεροπορικές εταιρείες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του EUROCONTROL, περίπου 1.150 πτήσεις θα συνεχίσουν να επηρεάζονται καθημερινά λόγω αναδρομολογήσεων, εφόσον ο εναέριος χώρος παραμένει κλειστός πάνω από το Ιράκ, αλλά με την κίνηση από και προς την περιοχή του Κόλπου να επιστρέφει σταδιακά σε πιο φυσιολογικά επίπεδα. Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει όλες τις πτήσεις που αναδρομολογούνται, ακόμη κι εκείνες που δεν απογειώνονται ή δεν προσγειώνονται στην Ευρώπη. Η κατάσταση αυτή συνεπάγεται και σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις: επιπλέον 206.000 χιλιόμετρα πτήσεων, με μέση επιπλέον κατανάλωση 602 τόνων καυσίμου και περίπου 1.900 επιπλέον τόνους εκπομπών CO₂. Η παράταση της αβεβαιότητας δημιουργεί μεγαλύτερο αντίκτυπο στη ζήτηση, λόγω της αύξησης των τιμών καυσίμων (που έφτασε αισίως στο +134% στο τέλος Μαρτίου), αλλά και των πιθανών ελλείψεων καυσίμων σε πολλές περιοχές του κόσμου, «γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τόσο τον όγκο των πτήσεων όσο και τις τιμές των εισιτηρίων, καθώς και τις ευρύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, σε όρους ΑΕΠ και ενεργειακής κατανάλωσης», εκτιμά το EUROCONTROL.

Οι κινήσεις των αεροπορικών

Σε σχέση με την πορεία των τιμών των αεροπορικών εισιτηρίων και την προοπτική αποκλιμάκωσης, οι προβλέψεις σε αυτή τη φάση είναι παραπάνω από δύσκολες, με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας να επισημαίνει ότι οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων στο τέλος Μαρτίου ήταν διπλάσιες σε σχέση με τις αρχές του 2025: ειδικότερα, οι τιμές των καυσίμων ήταν κατά μέσο όρο 4,57 δολάρια/γαλόνι τον Μάρτιο του 2026, δηλαδή υπερδιπλάσιες σε σχέση με τη μέση τιμή των 2,17 δολάρια/γαλόνι που ήταν κατά μέσο όρο η τιμή το 2025 και 2,20 δολάρια στο τέλος Ιανουαρίου του 2026.

Ακόμη και αν υπάρξει η ζητούμενη αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή μετά τις ανακοινώσεις της Μεγάλης Τετάρτης, οι τιμές των καυσίμων πράγματι μπορεί να παρουσιάσουν πτώση. Ωστόσο, οι δομικές αλλαγές στην αγορά, όπως οι αυστηρότεροι κανονισμοί σε σχέση με τις εκπομπές αερίων και την πιο εκτεταμένη χρήση πράσινων καυσίμων, θα διατηρήσουν τα κόστη των εισιτηρίων σε υψηλότερα επίπεδα, διαμορφώνοντας τελικά μία νέα κανονικότητα.

Σε αυτό το σκηνικό δεν είναι τυχαίος ο… καταιγισμός των ανακοινώσεων από πλευράς των αεροπορικών για τις άμυνες που σκοπεύουν να ακολουθήσουν, με πρώτη κίνηση την αύξηση στις τιμές των εισιτηρίων αλλά και πλάνα για κόψιμο πτήσεων ή καθήλωση αεροσκαφών στο έδαφος. Την ίδια στιγμή, από την πλευρά τους οι ταξιδιωτικοί πράκτορες προτρέπουν τους ταξιδιώτες να «κλείσουν» το συντομότερο τα εισιτήριά τους προκειμένου να μετριάσουν το κόστος των εφετινών διακοπών.

Ενδεικτικά από το μέτωπο των αεροπορικών στο εσωτερικό πεδίο, η Aegean έχει ανακοινώσει αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων σε μονοψήφιο ποσοστό κοντά στο 8% με τη διοίκηση του κ. Ευτύχη Βασιλάκη να δηλώνει προ ημέρων, με αφορμή την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της έτερης εταιρείας του ομίλου Autohellas με μεγάλο μερίδιο στον τομέα των ενοικιάσεων αυτοκινήτων, ότι «οι πρώτες ενδείξεις για τον ελληνικό τουρισμό είναι θετικές, ωστόσο υπάρχουν οι παράγοντες της δυσκολίας προβλεψιμότητας σε σχέση με τις τιμές των καυσίμων ή και τη ζήτηση».

Σύμφωνα με τον ίδιο, εν μέσω της αρνητικής εξέλιξης του γεωπολιτικού παράγοντα είναι θετικό σε αυτή τη φάση ότι η Ελλάδα έχει άνοδο της χωρητικότητας από τις αεροπορικές, άρα ο κλάδος θεωρεί ότι υπάρχει «μiα στροφή προς τους ελληνικούς προορισμούς παρά την αβεβαιότητα που δημιουργεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ως προς τις κρατήσεις στα ξενοδοχεία, η αγορά είναι και αυτή ανοδική, παρά την επιβράδυνση των ρυθμών στη ροή νέων κρατήσεων μέσα στο Μάρτιο».

Η μεγαλύτερη αεροπορική χαμηλού κόστους στην Ευρώπη, η Ryanair, με σημαντικό μερίδιο και στη χώρα μας, βλέπει ως ισχυρό το ενδεχόμενο της μείωσης των δρομολογίων της στο ευρωπαϊκό της δίκτυο από 5% έως 10% στις πτήσεις της μέσα στον Μάιο, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, σε συνέχεια των «αναταράξεων» στην προσφορά καυσίμων, ξεκινώντας ακόμη και από τις αρχές Μαΐου εφόσον δεν υπάρξει ένα πιο σίγουρο περιβάλλον. Στο τραπέζι είναι και η αύξηση στις τιμές των εισιτηρίων για το καλοκαίρι. Μία ακόμη αεροπορική χαμηλή κόστους, η easyJet, η οποία έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης και αύξησε φέτος την παρουσία της στους ελληνικούς προορισμούς, δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα πρέπει να αναμένουν υψηλότερες τιμές εισιτηρίων ιδιαίτερα προς το τέλος του καλοκαιριού, όταν λήξουν τα υφιστάμενα συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου καυσίμων (fuel hedging).

Ο μεγάλος όμιλος της Lufthansa, έχοντας ήδη εφαρμόσει αύξηση στις τιμές των εισιτηρίων, ανακοίνωσε προ ημερών την ανακατανομή του θερινού προγραμματισμού του προς τους ασφαλείς προορισμούς της Μεσογείου, μεταξύ των οποίων συμπεριέλαβε και την Ελλάδα, μαζί με την Ιβηρική χερσόνησο και την Ιταλία. Ο όμιλος σχεδιάζει να προσφέρει περίπου 540 επιπλέον πτήσεις στην Ευρώπη από τους κόμβους της στη Φρανκφούρτη και το Μόναχο για την περίοδο μεταξύ Απριλίου και Οκτωβρίου 2026, ενώ στο σύνολο έχουν προγραμματιστεί περίπου 1.600 επιπλέον αναχωρήσεις για τη θερινή περίοδο, με συμμετοχή όλων των βασικών θυγατρικών, Austrian Airlines, Swiss και Brussels Airlines. «Το γεωπολιτικό περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα ασταθές, με βραχυπρόθεσμες αλλαγές και διακυμάνσεις στην αγορά και απότομες αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων λόγω αυξημένου κόστους καυσίμων που ενδεχομένως να επηρεάσουν τη ζήτηση, η οποία πάντως επί του παρόντος παραμένει υψηλή», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Η σκανδιναβική SAS προχώρησε επίσης σε αυξήσεις, ενώ έχει προγραμματίσει για τον Απρίλιο τουλάχιστον 1.000 πτήσεις λιγότερες με ακυρώσεις ακριβώς λόγω των υψηλών τιμών.
Από την πλευρά του, ο έτερος μεγάλος αεροπορικός όμιλος AIR France – KLM δήλωσε ότι σχεδιάζει να αυξήσει τις τιμές των εισιτηρίων ειδικά στις μεγάλες αποστάσεις προκειμένου να αντιμετωπίσει την εκτίναξη του κόστους καυσίμων, με τους ναύλους καμπίνας να αυξάνονται κατά 50 ευρώ (57 δολάρια) ανά εισιτήριο μετ’ επιστροφής. Αντίστοιχα, εκτός Ευρώπης, η United Airlines από τις ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι κόβει τις μη αποδοτικές πτήσεις για το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο του 2026 ακριβώς λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων. Η μεγαλύτερη αεροπορική της Ινδίας, η IndiGo, η οποία ξεκίνησε μόλις τον περασμένο Ιανουάριο για πρώτη φορά τις απευθείας πτήσεις για την Αθήνα, ανακοίνωσε αύξηση πάνω από 20 ευρώ στα ταξίδια προς Ευρώπη ήδη από τα μέσα Μαρτίου.

Διαβάστε ακόμη

Γ. Καλλιμασιάς (ΔΑΑ): Χωρίς ουσιώδη αντίκτυπο για το αεροδρόμιο της Αθήνας η κρίση στη Μ. Ανατολή

Κομισιόν: Επιδότηση φόρου αντί οριζόντιες μειώσεις στις επιχειρήσεις

«Τεστ αλήθειας» στο Ιόνιο για το Block 2 με στόχο φυσικό αέριο και πετρέλαιο (πίνακες)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα