Αυστηρότερη εποπτεία στους servicers και δημόσια πλατφόρμα ενημέρωσης για την πορεία των τιτλοποιήσεων του Ηρακλή ζητά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επισημαίνοντας πλήθος αδυναμιών στη διαδικασία και αργή διαχείριση στη διαχείριση κόκκινων δανείων.
Σημαντική πρόοδο στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και στο πλαίσιο αφερεγγυότητας αναγνωρίζει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την Ελλάδα, ωστόσο προειδοποιεί ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες που επιβραδύνουν την απονομή δικαιοσύνης, αυξάνουν το κόστος των διαδικασιών και καθυστερούν την εξυγίανση της οικονομίας.
Στην έκθεσή του, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης στεγαστικών δανείων έχει βελτιωθεί αισθητά σε σχέση με πριν από μία δεκαετία, όμως παραμένουν σημαντικά εμπόδια που οδηγούν σε μεγάλες καθυστερήσεις.
Αργοί ρυθμοί στη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων
Ένα από τα πιο αυστηρά σημεία της έκθεσης αφορά τους διαχειριστές πιστώσεων (servicers), οι οποίοι έχουν αναλάβει τη διαχείριση περίπου 2,9 εκατομμυρίων δανείων από 2,4 εκατομμύρια δανειολήπτες στην Ελλάδα — μέγεθος που αντιστοιχεί περίπου στο 31% του ελληνικού ΑΕΠ του 2024.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η πρόοδος στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει πιο αργή από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί.
Το Ταμείο αποδίδει τις καθυστερήσεις κυρίως:
• στις δυσλειτουργίες της δικαστικής διαδικασίας,
• στις αργές ρευστοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων,
• στην έλλειψη κρίσιμων στοιχείων για περίπου το ένα τρίτο των δανειοληπτών,
• αλλά και στα περιορισμένα οικονομικά κίνητρα των servicers για επενδύσεις σε προσωπικό και τεχνολογικά συστήματα.
Παράλληλα, σημειώνει ότι η άνοδος των τιμών ακινήτων τα τελευταία χρόνια δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες ώστε να επιταχυνθεί η εξυγίανση των χαρτοφυλακίων «κόκκινων» δανείων.
Συστάσεις για αυστηρότερη εποπτεία των servicers
Το ΔΝΤ ζητά ενίσχυση της εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Συγκεκριμένα, προτείνει:
• συχνότερη αξιολόγηση της απόδοσης και της επιχειρησιακής επάρκειας των servicers,
• υποχρεωτική τακτική αναθεώρηση των επιχειρηματικών τους σχεδίων,
• μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τις αποκλίσεις από τους στόχους διαχείρισης,
• εντατικοποίηση των επιτόπιων ελέγχων,
• καθώς και αύξηση των εποπτικών πόρων της Τράπεζας της Ελλάδος, καθώς σήμερα μόνο οκτώ στελέχη ασχολούνται αποκλειστικά με την εποπτεία του κλάδου.
Παράλληλα, το ΔΝΤ εισηγείται μεγαλύτερη διαφάνεια για το πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής» (HAPS), μέσω δημόσιας πλατφόρμας ενημέρωσης για την πορεία των σχετικών τιτλοποιήσεων και ετήσιων εκθέσεων που θα πιστοποιούνται από τις αρμόδιες δημόσιες αρχές.
Ζητείται επίσης από την Τράπεζα της Ελλάδος να ενισχύσει τη δημοσιοποίηση στοιχείων και εκθέσεων για τις επιδόσεις των εταιρειών διαχείρισης, με στόχο την αύξηση της λογοδοσίας και της αποτελεσματικότητας στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Τα εμπόδια στις εκτελέσεις και στους πλειστηριασμούς
Μεταξύ των βασικών προβλημάτων που καταγράφει το Ταμείο περιλαμβάνονται:
• οι συνεχείς προσφυγές και ενστάσεις των οφειλετών σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας,
• οι καθυστερήσεις των δικαστηρίων στην έκδοση διαταγών πληρωμής,
• το υποχρεωτικό χρονικό διάστημα επτά μηνών μεταξύ κατάσχεσης και πρώτου πλειστηριασμού,
• η περιορισμένη συμμετοχή στους πλειστηριασμούς,
• οι καθυστερήσεις στη διανομή των εσόδων από τους πλειστηριασμούς,
• καθώς και οι χρονοβόρες διαδικασίες μεταβίβασης και καταχώρισης ακινήτων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην υποχρέωση διατήρησης εγγύησης για διάστημα πέντε ετών μετά τον πλειστηριασμό, κάτι που – σύμφωνα με το ΔΝΤ – δημιουργεί επιπλέον κόστος και αβεβαιότητα.
Το Ταμείο εισηγείται σειρά παρεμβάσεων για την επιτάχυνση των διαδικασιών, όπως η εκκαθάριση του μεγάλου όγκου εκκρεμών ενστάσεων, η επιτάχυνση της δικαστικής κρίσης μέσα από ενιαίες αποφάσεις, η συντόμευση του χρόνου μεταξύ κατάσχεσης και πλειστηριασμού και η κατάργηση της πενταετούς εγγύησης μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Κενό στο πλαίσιο πτωχεύσεων επιχειρήσεων
Το ΔΝΤ αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον ένα σύγχρονο νομικό πλαίσιο για τη διαχείριση επιχειρηματικής αφερεγγυότητας, ωστόσο τονίζει ότι απουσιάζει ένα πλήρες σύστημα δικαστικά εποπτευόμενης αναδιοργάνωσης επιχειρήσεων.
Σήμερα, όπως σημειώνεται στην έκθεση, η βασική διαθέσιμη διαδικασία είναι η «εξυγίανση», χωρίς όμως να υπάρχει ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο αναδιοργάνωσης με ενισχυμένη δικαστική εποπτεία, όπως προβλέπουν τα διεθνή πρότυπα αφερεγγυότητας.
Το ΔΝΤ θεωρεί ότι η εισαγωγή ενός τέτοιου εργαλείου θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη για μεγάλες και σύνθετες επιχειρηματικές υποθέσεις, όπου απαιτείται πιο στενή δικαστική παρακολούθηση και καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων πιστωτών και τρίτων.
Μάλιστα, συνδέει άμεσα την ανάγκη αυτή με τους κινδύνους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας που προκύπτουν από τη μεγάλη συγκέντρωση τραπεζικού δανεισμού σε μεγάλες επιχειρήσεις.
Ανάγκη για εξειδικευμένα εμπορικά δικαστήρια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη λειτουργία της Δικαιοσύνης. Το Ταμείο θεωρεί επιτακτική την ανάγκη δημιουργίας εξειδικευμένων εμπορικών δικαστηρίων, ώστε οι δικαστές να αποκτήσουν μόνιμη εξειδίκευση σε ζητήματα αφερεγγυότητας, τραπεζικού δικαίου και χρηματοοικονομικών διαφορών.
Όπως αναφέρει, οι υποθέσεις αυτές είναι σύνθετες, έχουν υψηλό οικονομικό διακύβευμα και απαιτούν ταχύτητα και εξειδικευμένες γνώσεις.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται:
• συνεχής εξειδικευμένη εκπαίδευση δικαστών,
• δημιουργία ειδικής επαγγελματικής διαδρομής για δικαστές οικονομικών υποθέσεων,
• και ενίσχυση των δικαστηρίων με επιπλέον προσωπικό και πόρους.
Διαβάστε ακόμη
Αλλαγές σε όλα τα επιδόματα φέρνει το Μητρώο Παροχών
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα