Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, οι προεκλογικές προτάσεις των πολιτικών κομμάτων θα μπορούν να υποβάλλονται σε διαδικασία ανεξάρτητης δημοσιονομικής κοστολόγησης από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ).
Ο θεσμός παρουσίασε το νέο πλαίσιο και το τεχνικό υπόμνημα που θα διέπει τη διαδικασία, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, την αντικειμενική αξιολόγηση του δημοσιονομικού αντίκτυπου των προεκλογικών δεσμεύσεων και την πληρέστερη ενημέρωση των πολιτών πριν από τις εθνικές εκλογές. Η συμμετοχή των κομμάτων θα είναι εθελοντική, ενώ η τελική κοστολόγηση θα δημοσιοποιείται μόνο εφόσον υπάρχει η σύμφωνη γνώμη του εκάστοτε κόμματος.
Τα χαρακτηριστικά του πλαισίου
Το Τεχνικό Υπόμνημα εκπονήθηκε με την υποστήριξη τεχνικής βοήθειας (Technical Support Instrument – TSI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η μεθοδολογία και οι διαδικασίες που περιγράφονται έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο του θεσμού.
Κάθε πολιτικό κόμμα ορίζει έναν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο, ο οποίος αναλαμβάνει την υποβολή και τη συνεργασία καθ’ όλη τη διαδικασία. Μπορεί να υποβάλει άπαξ έως 10 προτάσεις σύμφωνα με το πρότυπο του Παραρτήματος Α του Τεχνικού Υπομνήματος από την 1η Νοεμβρίου 2026 έως το αργότερο 120 ημέρες πριν την ημερομηνία εκλογών.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιβεβαίωσης των αιτημάτων (Παράρτημα Β του Τεχνικού Υπομνήματος), το ΕΔΣ δημοσιοποιεί στην ιστοσελίδα του τον συνολικό αριθμό των μέτρων για κοστολόγηση που υποβλήθηκαν από κάθε πολιτικό κόμμα. Αυτό γίνεται για λόγους διαφάνειας, χωρίς να αποκαλύπτεται το περιεχόμενο των προτάσεων.
Η τελική εκτίμηση του ΕΔΣ δημοσιεύεται μόνο εφόσον το πολιτικό κόμμα έχει ενημερώσει εγγράφως ότι αποδέχεται την κοστολόγηση.
Το Τεχνικό Υπόμνημα θα είναι αναρτημένο στον ιστότοπο του θεσμού.
Τα πολιτικά κόμματα μπορούν να αποστέλλουν οποιεσδήποτε διευκρινιστικές ερωτήσεις έχουν έως και τις 30/9/2026 στην ηλεκτρονική διεύθυνση electioncosting@hfisc.gr. Το ΕΔΣ δεσμεύεται να απαντήσει σε όσες ερωτήσεις, είναι εφικτό έως τις 31/10/2026. Οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις θα αναρτηθούν στον ιστότοπο του ΕΔΣ χωρίς να αναφέρεται ποιο κόμμα κατέθεσε ποια ερώτηση.
Αναφερόμενη στο θέμα, η Πρόεδρος του ΕΔΣ, Ομότιμη Καθηγήτρια του ΟΠΑ, Αναστασία Μιαούλη, επεσήμανε:
«Για πρώτη φορά στη χώρα μας θεσμοθετείται η κοστολόγηση προτάσεων πολιτικών κομμάτων από Ανεξάρτητη Αρχή. Μεθοδολογικά συνεπείς και ανεξάρτητες ποσοτικοποιήσεις επιτρέπουν καλύτερη αξιολόγηση των πολιτικών προγραμμάτων. Βοηθούν τους πολίτες να κατανοήσουν τις πιθανές δημοσιονομικές συνέπειες προ εκλογικών προτάσεων, και αναβαθμίζουν την ποιότητα του δημοκρατικού διαλόγου.
Η ανάθεση αυτής της αποστολής στο ΕΔΣ αντανακλά τη θεσμική του ανεξαρτησία και την τεχνική του εξειδίκευση.
Η ορθή εφαρμογή του απαιτεί στενή συνεργασία με φορείς μεταξύ άλλων ΑΑΔΕ, το ΓΛΚ, ο e-ΕΦΚΑ, που διαθέτουν τα απαραίτητα δεδομένα και τεχνογνωσία. Προϋποθέτει, πάνω απ’ όλα, την ίδια τη στήριξη των πολιτικών κομμάτων, καθώς η συμμετοχή στη διαδικασία είναι απολύτως εθελοντική.
Το Τεχνικό Υπόμνημα θέτει το πλαίσιο, τις διαδικαστικές προδιαγραφές και τη μεθοδολογία για την υποβολή, αξιολόγηση και δημοσίευση των προτάσεων, με στόχο τη διαφάνεια, την ίση μεταχείριση των πολιτικών κομμάτων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού στη διαδικασία.
Το ΕΔΣ ανέπτυξε το πλαίσιο αυτό με τεχνική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αξιοποιώντας τις βέλτιστες πρακτικές δημοσιονομικών αρχών διεθνώς.
Θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε, με σταθερά βήματα και αξιοποιώντας την εμπειρία που θα αποκτηθεί κατά την εφαρμογή, να ενισχύσουμε τη δημοσιονομική αξιοπιστία, παραμένοντας σταθερά στην υπηρεσία των πολιτών.»
Ακολουθεί μια σειρά ερωτήσεων – απαντήσεων για την καλύτερη κατανόηση του πλαισίου κοστολόγησης των προεκλογικών προτάσεων
Ποιος είναι ο ρόλος του ΕΔΣ στην κοστολόγηση;
Το ΕΔΣ έχει την ευθύνη να κοστολογεί τις προτάσεις πολιτικής που περιλαμβάνονται στα προγράμματα των πολιτικών κομμάτων, σύμφωνα με τον ν. 4270/2014. Η ανάθεση αυτής της αρμοδιότητας σε ανεξάρτητο θεσμό αποσκοπεί στη διασφάλιση αμεροληψίας, τεχνικής αξιοπιστίας και ίσης μεταχείρισης όλων των κομμάτων.
Έλαβε το ΕΔΣ υποστήριξη για την ανάπτυξη αυτού του πλαισίου;
Ναι, το παρόν Τεχνικό Υπόμνημα εκπονήθηκε με την υποστήριξη τεχνικής βοήθειας (Technical Support Instrument – TSI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η μεθοδολογία και οι διαδικασίες που περιγράφονται έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΔΣ.
Ποια είναι η προστιθέμενη αξία αυτής της νέας υπηρεσίας;
Η νέα αυτή εντολή στο ΕΔΣ να κοστολογεί μέτρα προεκλογικών προγραμμάτων παρέχει μη κομματική πληροφόρηση στους πολίτες και συνεισφέρει στην ενίσχυση της αξιοπιστίας του πολιτικού διαλόγου.
Ποιος συντονίζει τη διαδικασία εντός του ΕΔΣ;
Ο Προϊστάμενος του Τμήματος Δημοσιονομικής Ανάλυσης ορίζεται ως Συντονιστής Κοστολόγησης και αποτελεί το αποκλειστικό σημείο επαφής, τόσο με τα πολιτικά κόμματα όσο και με τους δημόσιους φορείς που παρέχουν στοιχεία.
Ποιος μπορεί να υποβάλει αίτημα κοστολόγησης;
Δικαίωμα υποβολής έχουν τα πολιτικά κόμματα που λειτουργούν νόμιμα σύμφωνα με την εκλογική νομοθεσία και έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις βουλευτικές εκλογές. Κάθε κόμμα ορίζει έναν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο, ο οποίος αναλαμβάνει την υποβολή και τη συνεργασία καθ’ όλη τη διαδικασία. Κάθε κόμμα μπορεί να υποβάλει έως 10 προτάσεις άπαξ.
Τι είδους μέτρα μπορούν να κοστολογηθούν;
Τα μέτρα πρέπει να είναι σαφή και αναλυτικά, με συγκεκριμένο δημοσιονομικό αποτύπωμα, και να συμμορφώνονται με το Σύνταγμα, το ευρωπαϊκό δίκαιο και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Κατά προτεραιότητα εξετάζονται μέτρα με σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα, ενδεικτικά άνω των 50 εκατ. ευρώ ετησίως.
Ποια μέτρα εξαιρούνται ή εξετάζονται μόνο κατ’ εξαίρεση;
Ενδεικτικά πολιτικές αμυντικών προμηθειών, μεγάλα έργα υποδομών και πολύπλοκες παρεμβάσεις με υψηλό βαθμό αβεβαιότητας δύνανται να εξαιρεθούν ή να εξεταστούν μόνο κατ’ εξαίρεση. Το ίδιο ισχύει για προτάσεις με κυρίως έμμεσες μακροοικονομικές επιδράσεις, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα δεδομένων και αξιόπιστης μεθοδολογίας.
Πώς υποβάλλεται μια αίτηση;
Τα κόμματα υποβάλλουν μία ενιαία αίτηση κοστολόγησης ανά κοινοβουλευτική περίοδο, γραπτώς στο electioncosting@hfisc.gr, χρησιμοποιώντας το τυποποιημένο έντυπο του Παραρτήματος Α του Τεχνικού Υπομνήματος. Κάθε πρόταση πολιτικής περιγράφεται χωριστά μέσα στην ίδια αίτηση.
Ποια είναι η προθεσμία υποβολής;
Τα κόμματα μπορούν να υποβάλλουν προτάσεις από 01-11-2026 έως το αργότερο 120 ημέρες πριν την αναμενόμενη ημερομηνία εκλογών. Αιτήματα που υποβάλλονται μεταγενέστερα ενδέχεται να μην προλάβουν να ολοκληρωθούν πριν την εκλογική διαδικασία.
Πώς μπορεί να ζητηθεί μια εκτίμηση κοστολόγησης;
Το αίτημα για κοστολόγηση πρέπει να υποβληθεί γραπτώς (Παράρτημα Α). Το ΕΔΣ μπορεί να ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες από τον αιτούντα σχετικά με την κάθε πρόταση που περιλαμβάνεται στην αίτηση. Αν ο αιτών υποβάλει πολλαπλές προτάσεις, πρέπει να δηλώσει τη σειρά προτεραιότητας τους.
Πως επιβεβαιώνεται η σωστή κατανόηση του αιτήματος από τις δύο;
Υπογράφεται από τα δύο μέρη το σχετικό Παράρτημα Β, χωρίς αυτό να προδικάζει το αποτέλεσμα της κοστολόγησης.
Το αίτημα κοστολόγησης και ο αριθμός των προτάσεων του πολιτικού κόμματος γνωστοποιούνται. Αν ναι πότε;
Το έργο που εκπονείται από το ΕΔΣ κατόπιν αιτήματος πολιτικών κομμάτων παραμένει εμπιστευτικό. Μετά το υπογεγραμμένο Παράρτημα Β, το ΕΔΣ δημοσιοποιεί στον ιστότοπό του μόνο τον αριθμό προτάσεων πολιτικής και το κόμμα που τις κατέθεσε χωρίς αναφορά στο περιεχόμενο. Το κόμμα έχει την δυνατότητα να χρησιμοποιήσει την συγκεκριμένη ανάρτηση όπου και εαν το κρίνει χρήσιμο. Η μη υπογραφή του παραρτήματος Β σημαίνει ότι δεν υφίσταται ολοκληρωμένη πρόταση προς κοστολόγηση.
Πότε δημοσιεύεται η τελική κοστολόγηση της πρότασης;
Η τελική εκτίμηση δημοσιεύεται με την έγγραφη εξουσιοδότηση του πολιτικού κόμματος. (Παράρτημα Δ). Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης του Παραρτήματος Δ, το ΕΔΣ διατηρεί το δικαίωμα δημοσιοποίησης της κοστολόγησης.
Μπορεί το ΕΔΣ να παρέμβει δημόσια για να αντικρούσει δηλώσεις κομμάτων σχετικά με το κόστος εκλογικών μέτρων;
Ως ανεξάρτητος θεσμός, το ΕΔΣ δύναται να μιλά σχετικά με τη διαδικασία κοστολόγησης και δεν θα σχολιάζει συγκεκριμένες κοστολογήσεις ή προτάσεις πολιτικής. Ωστόσο, το ΕΔΣ μπορεί να παρέμβει εάν κρίνει ότι ένα κόμμα παραποιεί το έργο του, για παράδειγμα υποστηρίζοντας ότι μια εκτίμησή του προέρχεται από το ΕΔΣ.
Μέχρι πότε δημοσιοποιεί τις εκτιμήσεις του το ΕΔΣ;
Το ΕΔΣ δεν προβαίνει σε παράδοση ή δημοσίευση αποτελεσμάτων κοστολόγησης κατά τον τελευταίο μήνα πριν τις εκλογές. Ο περιορισμός αυτός αποσκοπεί στη διαφύλαξη της θεσμικής ουδετερότητας και ανεξαρτησίας της διαδικασίας.
Ποιον ορισμό δημοσιονομικού κόστους ακολουθεί το ΕΔΣ;
Το ΕΔΣ ακολουθεί τον ορισμό του δημοσιονομικού κόστους όπως αποτυπώνεται και χρησιμοποιείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζει τη μεθοδολογία του ΕΔΣ με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τις βέλτιστες πρακτικές των διεθνών δημοσιονομικών συμβουλίων.
Ποια μεθοδολογία χρησιμοποιεί το ΕΔΣ;
Η δημοσιονομική επίπτωση ενός μέτρου διακρίνεται σε στατική επίπτωση και σε άμεσες συμπεριφορικές επιδράσεις (first-round effects), όπου αυτές είναι σημαντικές και μπορούν να εκτιμηθούν με επαρκή αξιοπιστία. Ευρύτερες μακροοικονομικές επιδράσεις δεν αποτελούν μέρος της βασικής δημοσιονομικής κοστολόγησης.
Ποιο είναι το «βασικό σενάριο» που χρησιμοποιείται για τις εκτιμήσεις του ΕΔΣ;
Το ΕΔΣ δημοσιεύει στην αρχή της περιόδου κοστολόγησης το μακροοικονομικό και δημοσιονομικό σενάριο, το οποίο αποτελεί το βασικό δημοσιονομικό πλαίσιο για τις εκτιμήσεις του και βασίζεται στα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα επίσημα στοιχεία.
Με ποιους φορείς συνεργάζεται το ΕΔΣ και από που αντλεί δεδομένα;
Το ΕΔΣ συνεργάζεται με την ΑΑΔΕ, το ΓΛΚ, τον e-ΕΦΚΑ, την ΕΛΣΤΑΤ, και άλλους αρμόδιους φορείς, με τους οποίους θα υπογραφούν μνημόνια συνεργασίας. Η αλληλογραφία και τα στοιχεία που ανταλλάσσονται παραμένουν εμπιστευτικά.
Ποιος φέρει την τελική ευθύνη για τις κοστολογήσεις του ΕΔΣ;
Το ΕΔΣ φέρει αποκλειστική ευθύνη για τη μεθοδολογία, τις παραδοχές, την αξιολόγηση και τις δημοσιευόμενες εκτιμήσεις του. Τον θεσμό εκπροσωπεί ο Πρόεδρος, ο οποίος γνωστοποιεί την τελική εκτίμηση της Ανεξάρτητης Αρχής στον εκπρόσωπο που έχει ορίσει το κάθε κόμμα για τη διαδικασία κοστολόγησης.
Δείτε εδώ αναλυτικά
Διαβάστε ακόμη
Αποταμιεύσεις χωρίς απόδοση: Το χάσμα Ελλάδας – Ε.Ε. παραμένει (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.