Η συνέχιση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου βρίσκεται στο επίκεντρο νέας αντιπαράθεσης με την Τουρκία, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει την εκτέλεση των εργασιών με προηγούμενη άδεια των τουρκικών αρχών. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει αυτή την απαίτηση και διαμηνύει ότι το γαλλικό ερευνητικό σκάφος VB Abeille Marengo θα κινηθεί σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της εταιρείας.
Η διαφωνία αφορά τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες πρόκειται να πραγματοποιηθούν οι εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο. Για την Αθήνα, ο προγραμματισμός καλύπτει ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα, καθώς και περιοχές της ελληνικής και της κυπριακής υφαλοκρηπίδας. Η Άγκυρα, αντιθέτως, προβάλλει τις δικές της μονομερείς διεκδικήσεις και υποστηρίζει ότι τμήμα των ερευνών απαιτεί τη συγκατάθεσή της.
Στο ίδιο σκηνικό προστίθεται η παρουσία τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους νότια της Καρπάθου, κοντά στη σχεδιαζόμενη διαδρομή του καλωδίου. Η δραστηριότητά του καταγράφεται παράλληλα με την ανταλλαγή ναυτιλιακών αναγγελιών και τις ανακοινώσεις των δύο πλευρών, εντείνοντας την κινητικότητα γύρω από τις προγραμματισμένες έρευνες.
Ο προγραμματισμός των εργασιών και ο συντονισμός Αθήνας – Λευκωσίας
Η ελληνική θέση είναι ότι οι εργασίες του γαλλικού πλοίου θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού, με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας να αποτελεί το πλαίσιο αναφοράς. Η Αθήνα επισημαίνει τη σαφήνεια των σχετικών κανόνων, απορρίπτοντας την τουρκική ερμηνεία για την ανάγκη εξασφάλισης άδειας.
Η ελληνική NAVTEX περιλαμβάνει ολόκληρη τη διαδρομή πόντισης μέχρι την κυπριακή ΑΟΖ. Ωστόσο, δεν βρίσκεται όλο το έργο των ερευνών στο ίδιο στάδιο. Στις περιοχές βόρεια της Κρήτης, όπου περιλαμβάνονται και διεθνή ύδατα, οι έρευνες έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Εργασίες έγιναν εκεί και μετά το επεισόδιο της Κάσου.
Το μεγαλύτερο μέρος της ερευνητικής δραστηριότητας που απομένει εντοπίζεται πλέον ανατολικά της Κάσου και μέχρι τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ. Πρόκειται για το τμήμα που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον ενόψει της συνέχισης των εργασιών του γαλλικού σκάφους.
Η προετοιμασία συνοδεύεται από συνεννόηση μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Κύπριο ομόλογό του Κωνσταντίνο Κόμπο, πριν από την ανταλλαγή των αναγγελιών προς τους ναυτιλλομένους.
Το απόγευμα της Παρασκευής ακολούθησε σειρά NAVTEX από τις ελληνικές, κυπριακές και τουρκικές αρχές, με την Άγκυρα να αμφισβητεί τις αναγγελίες που αφορούν το ερευνητικό πρόγραμμα.
Η τουρκική απαίτηση αδειοδότησης
Με την αντι-NAVTEX 1105/26, η Τουρκία υποστηρίζει ότι μέρος της περιοχής των ερευνών εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα που η ίδια έχει δηλώσει μονομερώς. Ως βάση επικαλείται την επιστολή A/74/757, την οποία κατέθεσε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020, γνωστοποιώντας τα εξωτερικά όρια των διεκδικήσεών της.
Στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι το υπό γαλλική σημαία πλοίο επιχείρησε να πραγματοποιήσει θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες για την εγκατάσταση καλωδίου χωρίς την απαιτούμενη τουρκική άδεια. Η Άγκυρα χαρακτηρίζει τις ελληνικές και κυπριακές αναγγελίες μη εξουσιοδοτημένες και υποστηρίζει ότι τις ακύρωσε.
Παράλληλα, αξιώνει συντονισμό των ερευνητικών δραστηριοτήτων με τις τουρκικές αρχές για τις περιοχές που θεωρεί ότι υπάγονται στη δικαιοδοσία της. Δηλώνει επίσης αποφασισμένη να προστατεύσει όσα παρουσιάζει ως κυριαρχικά δικαιώματά της, επικαλούμενη ταυτόχρονα συνεργασία, διάλογο και συντονισμό.
Η απαίτηση αυτή μεταφέρει την αντιπαράθεση στην αρμοδιότητα έγκρισης των εργασιών. Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να καταστήσει τη δική της συγκατάθεση αναγκαίο όρο για τη συνέχιση των ερευνών, στηριζόμενη σε αξιώσεις που η Αθήνα δεν αναγνωρίζει.
Οι μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις επικαλύπτουν επίσης περιοχή της ελληνικής ΑΟΖ που προκύπτει από την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία. Η κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ, πάντως, δεν ισοδυναμεί με αναγνώριση των αξιώσεων ούτε συνιστά συμφωνημένη οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας.
Οι πτήσεις επιτήρησης κοντά στη διαδρομή του καλωδίου
Την ώρα που εξελισσόταν η διπλωματική αντιπαράθεση, το τουρκικό UAV με διακριτικό VATOZ17 πραγματοποιούσε επαναλαμβανόμενους κύκλους νότια της Καρπάθου, στην ευρύτερη περιοχή όπου προβλέπεται να περάσει η ηλεκτρική διασύνδεση.
Το αεροσκάφος εκτιμάται ότι είναι τύπου AKINCI ή ANKA, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί οριστικά ο τύπος του. Η απογείωσή του τοποθετείται στη ναυτική βάση του Ντάλαμαν, ενώ η αποστολή του περιγράφεται ως επιτήρηση και διαμόρφωση εικόνας της δραστηριότητας στην επιφάνεια της θάλασσας.
Η παρουσία του στα συστήματα παρακολούθησης πτήσεων δεν εμφανίζεται συνεχής, καθώς ο πομπός εντοπισμού του φαίνεται να ενεργοποιείται και να απενεργοποιείται κατά διαστήματα. Από τα τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή, το συγκεκριμένο εμφανίζεται να επιχειρεί πλησιέστερα στον χώρο των προγραμματισμένων εργασιών.
Παράλληλα, πτήσεις τουρκικών UAV καταγράφονται στο βορειοανατολικό και στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, σε μια ζώνη δραστηριότητας που εκτείνεται από την Κεσάνη έως την Κάρπαθο. Στο επίκεντρο παραμένει η υλοποίηση του ερευνητικού προγράμματος, με την ελληνική πλευρά να επιμένει στη συνέχισή του και την Άγκυρα να προβάλλει την απαίτηση προηγούμενης αδειοδότησης.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.