Δημήτρης Τζανακόπουλος: Η «σκιά» του Τσίπρα ο νέος κυβερνητικός εκπρόσωπος

Της Νεφέλης Λυγερού

Μέχρι σήμερα, ελάχιστα άτομα εκτός του μικρόκοσμου της Κουμουνδούρου είχαν ακούσει τον ήχο της φωνής του Δημήτρη Τζανακόπουλου. Iσως να μην τον αναγνώριζαν καν αν δεν εμφανιζόταν σε φωτογραφίες του Αλέξη Τσίπρα, τον οποίο ακολουθεί -από τον Ιανουάριο του 2015- σχεδόν καταπόδας.

Προσφάτως, όμως, ο νέος δικηγόρος βγήκε στο προσκήνιο με τη σύμφωνη γνώμη του πρωθυπουργού. Ηγείται, εξάλλου, της λεγόμενης νέας προεδρικής γενιάς που προωθεί ο ίδιος ο Τσίπρας για καίριες θέσεις στο πλαίσιο της κυβερνητικής ανανέωσης.

Ο 34χρονος δικηγόρος και μέχρι σήμερα επικεφαλής του γραφείου Τύπου του Πρωθυπουργού, Δημήτρης Τζανακόπουλος είναι ο νέος κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Μετά την ανακοίνωση του ανασχηματισμού ο Δημήτρης Τζανακόπουλος διαδέχεται την Όλγα Γεροβασίλη, στη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου.

Ο σιωπηλός Τζανακόπουλος, λοιπόν, έδωσε σωρεία τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών συνεντεύξεων, ανακοινώνοντας τα εναλλακτικά σχέδια της κυβέρνησης σε σχέση με τις τηλεοπτικές άδειες και την απόφαση του ΣτΕ. Η στροφή προς την εξωστρέφεια επιβεβαιώθηκε και στην εμφάνιση που πραγματοποίησε στο πρόσφατο συνέδριο. Πήρε θέση στα μεγάλα επίδικα ζητήματα, μεταφέροντας τις θέσεις του Αλέξη Τσίπρα, ανακόπτοντας μάλιστα την αρχηγική εμφάνιση που είχε κάνει αμέσως νωρίτερα η Ρένα Δούρου. Αν και μόλις 34 ετών, παρότι τα media έχουν μια τάση να τον μεγαλώνουν, δεν αποτελεί ένα ακόμα μέλος «της παρέας με τα τζιν», όπως αποκαλούσαν περιπαικτικά το στενό επιτελείο του πρωθυπουργού λόγω της χαλαρής εμφάνισής του. Ο διευθυντής του πρωθυπουργικού γραφείου είναι ίσως ο στενότερος συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα και άτομο της απολύτου εμπιστοσύνης του.

Στην πραγματικότητα είναι ο κλειδοκράτορας ενός ολόκληρου μηχανισμού εξουσίας. Γι’ αυτό και όσοι υπουργοί ή βουλευτές επιθυμούν πρόσβαση απευθύνονται σε αυτόν.

Αυτός είναι που κάνει τα κρίσιμα τηλεφωνήματα μεταφέροντας τη δυσαρέσκεια του πρωθυπουργού. Αυτός αναλαμβάνει τις ισορροπίες του τρόμου, υιοθετώντας συχνά-πυκνά τον ρόλο του θηριοδαμαστή. Σπάνια δεν παραβρίσκεται σε συσκέψεις για κρατικές υποθέσεις. Κατά τη διάρκειά τους, υπουργοί και κορυφαία κομματικά στελέχη δεν σταματούν να στρέφουν το βλέμμα τους προς αυτόν που είναι σε θέση να διαβάζει κάθε κίνηση, ύφος και μορφασμό του Αλέξη Τσίπρα. Δεν είναι σπάνιο το να κατευθύνει τους υπουργούς, προτρέποντάς τους να συνεχίσουν ή να αποχωρήσουν ανάλογα με τις ορέξεις και τα κέφια του πρωθυπουργού. Στις περισσότερες συσκέψεις, όμως, παραμένει σιωπηλός. Οπως σχολιάζει υπουργός στο «ΘΕΜΑ», σε πολλές συσκέψεις ο Τζανακόπουλος, κοιτάζοντας τον πρωθυπουργό, ανιχνεύει τις προθέσεις του και με νοήματα καθοδηγεί τους υπόλοιπους. «Ασ’ τον τώρα, είναι κουρασμένος». «Μην το συνεχίζεις, έχει τσαντιστεί» και άλλα τέτοια. Γνωρίζονται, άλλωστε, από τότε που ήταν ακόμα πολύ νέοι. Ο Τζανακόπουλος θεωρεί τον Τσίπρα πολιτικό μέντορά του.

Γεννημένος το 1982 στην Αθήνα, ο Δημήτρης ήταν άριστος μαθητής. Φοίτησε στη Γερμανική Σχολή. Από μικρός στράφηκε στα Νομικά, καθώς περιβαλλόταν από νομικούς. Η μητέρα του είναι δικαστής. Η σκληρή δουλειά του απέδωσε και ο ίδιος βρέθηκε φοιτητής στη Νομική Αθηνών. Αποφοίτησε με άριστα και συνέχισε τις σπουδές του κάνοντας μεταπτυχιακό στη Φιλοσοφία του Δικαίου. Σήμερα είναι υποψήφιος διδάκτορας της Θεωρίας του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (UCL).

Ακόμα και σήμερα τα δυο του αδέλφια, Αντώνης και Μαρία, συνεχίζουν να ζουν και να εργάζονται στο Λονδίνο. Η πολιτική άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ, όμως, ανέκοψε τα ακαδημαϊκά και εργασιακά σχέδια του Τζανακόπουλου. Προτού ανέβει ο ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, σχεδίαζε να συνεργαστεί, ως νομικός, με τον σημερινό γενικό γραμματέα της κυβέρνησης Μιχάλη Καλογήρου και τον γενικό γραμματέα για την καταπολέμηση της διαφθοράς Γιώργο Βασιλειάδη. Το κάλεσμα του Αλέξη, όμως, ήταν ένα είδος επιστράτευσης για όλους αυτούς. Ο Τζανακόπουλος επέστρεψε εσπευσμένα από το εξωτερικό προκειμένου να συμμετάσχει στην επέλαση προς την εξουσία.

Στην Κουμουνδούρου

Οι δύο άνδρες είχαν γνωριστεί στην Κουμουνδούρου όταν ο Τσίπρας ήταν γραμματέας της Νεολαίας. Παρά το γεγονός ότι ο Δημήτρης προέρχεται από εύπορη οικογένεια, είχε ανέκαθεν πολιτικές ανησυχίες. Αποτελούσε, μάλιστα, ένα από τα πιο δραστήρια μέλη του ΣΥΡΙΖΑ. Υπήρξε ενεργό μέλος διαφόρων αριστερών δικτύων, συμμετείχε σε πορείες, αλλά και στις διαδικασίες ίδρυσης του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ το 2002 στη Φλωρεντία.

Αρθρογραφούσε από νωρίς στην «Αυγή» και σε άλλα αριστερά έντυπα. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο Τσίπρας, μετά την αποχώρησή του από την ηγεσία της Νεολαίας, τον προώθησε για διάδοχό του. Τη θέση του γραμματέα ο Τζανακόπουλος την κράτησε μέχρι το 2010. Εχει μάλιστα οδηγηθεί σε δικαστήριο των Ιωαννίνων για αφίσα που κατήγγειλε επιχειρηματία της περιοχής. Πριν από την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, ο Δημήτρης ήταν ήδη ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του Τσίπρα. Τον είχε διορίσει σε θέση μετακλητού υπαλλήλου στο γραφείο του στη Βουλή. Παρότι είχε τα τυπικά προσόντα, ο διορισμός είχε σχολιαστεί ακόμα και εντός του ΣΥΡΙΖΑ. Εκτός, όμως, από τον συγκεκριμένο διορισμό, ο Τζανακόπουλος ήταν η γέφυρα του προέδρου με τα κομματικά στελέχη. Ηταν το άτομο στο οποίο στρέφονταν όλοι όταν επιθυμούσαν να προσεγγίσουν τον πρόεδρο ή να ενημερωθούν για τις προθέσεις του. Είναι ενδεικτικό ότι κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ τον αποκαλούν «σκιά».

Η «γέφυρα»

Οι δημοσιογράφοι που κάλυψαν τη νικητήρια προεκλογική εκστρατεία του 2015 είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα τον 33χρονο τότε δικηγόρο. Σπάνια έλειπε από το πλευρό του Τσίπρα. Αυτός, εξάλλου, αποτελούσε τη γέφυρα του υποψήφιου πρωθυπουργού ειδικά με τους ξένους δημοσιογράφους, κλείνοντας συνεντεύξεις, μοιράζοντας διαπιστεύσεις και μεταφέροντας δηλώσεις.

Κανένας, όμως, δεν φάνηκε να του δίνει ιδιαίτερη σημασία ή να υποπτεύεται τον νευραλγικό ρόλο που θα καλούνταν να παίξει λίγο αργότερα. Το νεαρό της ηλικίας του, άλλωστε, δεν υπονοούσε κάποια ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα. Τα άπταιστα αγγλικά, αλλά και η χαριτωμένη εικόνα του, που φάνηκε να μην περνά απαρατήρητη από τις νεαρές δημοσιογράφους, τον καθιστούσαν ένα ακόμα «pretty face», που λένε οι Αμερικανοί επικοινωνιολόγοι. Οι μυημένοι στα άδυτα της Κουμουνδούρου, όμως, δεν ξαφνιάστηκαν καθόλου όταν αυτός ο νεαρός, χωρίς κάποια ιδιαίτερη επαγγελματική μέχρι τότε εμπειρία, ορίστηκε διευθυντής του πρωθυπουργικού γραφείου. Μία θέση που στην πραγματικότητα ισοδυναμεί με ρόλο γενικού ντερβέναγα στο Μέγαρο Μαξίμου.

Από την πρώτη στιγμή φάνηκε πως ο Τζανακόπουλος είχε την εξουσιοδότηση να διαχειρίζεται όλες τις σημαντικές υποθέσεις. Ο Τσίπρας ήταν σίγουρος πως ο διευθυντής του γραφείου του δεν θα τον παρερμηνεύσει, ούτε θα επιχειρήσει να οικειοποιηθεί την εξουσία του. Παρά το νεαρό της ηλικίας του, το κόμμα τον αποδέχτηκε στον κρίσιμο αυτό ρόλο όχι μόνο επειδή τον επέλεξε ο πρωθυπουργός, αλλά και επειδή είχε ήδη κολλήσει τα κομματικά του ένσημα.

Ολη μέρα στο Μαξίμου

Αν και ήταν πάντα προεδρικός, διακρινόταν από ένα κράμα αριστερής προσέγγισης και ρεαλισμού. Για την ακρίβεια, πίστευε από νωρίς ότι οι δανειστές θα προσπαθούσαν να εκβιάσουν τη νέα κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, δεν συμμεριζόταν τις αυταπάτες που κυριαρχούσαν εκείνη την εποχή στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και από τον Ιανουάριο του 2015 στην κυβέρνηση. Αν και ορισμένοι τον είδαν ως αντίβαρο στον υπουργό Επικρατείας Νίκο Παππά, με τον οποίο αρχικά είχε μια δύσκολη συνεργασία, οι δύο άνδρες βρήκαν τις ισορροπίες τους. Στην πραγματικότητα, ο Τζανακόπουλος έχει αποδεχτεί την άτυπη πρωτοκαθεδρία του Παππά, γεγονός που έχει συμβάλει στο να μην υπάρχουν κόντρες στον σκληρό πυρήνα του Μαξίμου.

Ο νεαρός άνδρας περνά σχεδόν όλη του την ημέρα στο Μαξίμου. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει παραμελήσει την εμφάνισή του. Εν μέσω του δύσκολου καλοκαιριού του 2015, ο Τζανακόπουλος γράφτηκε στο γνωστό γυμναστήριο «Holmes Place» του Συντάγματος. Ο ίδιος ανέκαθεν λάτρευε τον αθλητισμό και έπαιζε φανατικά μπάσκετ. Αν και οι φήμες για πιθανή υπουργοποίησή του όλο και πληθαίνουν, ο πρωθυπουργός δύσκολα θα τον αφήσει να φύγει από κοντά του, παρότι πιστεύει απόλυτα στις ικανότητές του.