Σε έναν κόσμο όπου τα smartphones βρίσκονται διαρκώς δίπλα μας, οι ψηφιακές ειδοποιήσεις έχουν εξελιχθεί σε αναπόσπαστο μέρος της ζωής μας. Μηνύματα, ηλεκτρονικά ταχυδρομεία, ενημερώσεις εφαρμογών και εισερχόμενες κλήσεις διεκδικούν συνεχώς ένα κομμάτι από την προσοχή μας.
Κάθε ήχος λειτουργεί σαν μια μικρή υπενθύμιση ότι κάτι συμβαίνει και ενδεχομένως απαιτεί την άμεση αντίδρασή μας.
Υπάρχουν, ωστόσο, άνθρωποι που επιλέγουν να μη λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο. Κρατούν το κινητό τους στο αθόρυβο και αποφασίζουν οι ίδιοι πότε θα ελέγξουν τα μηνύματα και τις κλήσεις τους.
Η συμπεριφορά αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι λιγότερο κοινωνικοί ή ότι επιθυμούν να απομονωθούν. Μπορεί απλώς να αποτελεί μια συνειδητή προσπάθεια περιορισμού της ψηφιακής πίεσης.
Τι δείχνει η έρευνα για το άγχος και τη συγκέντρωση
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα έρευνας που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Kyung Hee της Νότιας Κορέας, στο πλαίσιο της οποίας εξετάστηκε η επίδραση ενός προγράμματος ενσυνειδητότητας μέσω κινητού τηλεφώνου.
Το πρόγραμμα, γνωστό ως Mobile Mindfulness Training (MMT), σχεδιάστηκε με στόχο να διερευνηθεί η σχέση της εκπαίδευσης στην ενσυνειδητότητα με το εργασιακό άγχος, την επαγγελματική εξουθένωση και τη δέσμευση των εργαζομένων στην εργασία τους.
Έπειτα από οκτώ εβδομάδες, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν οφέλη, μεταξύ των οποίων μειωμένα επίπεδα στρες και καλύτερη συγκέντρωση.
Παράλληλα, ορισμένοι άρχισαν να περιορίζουν τους ήχους του κινητού τους, δείχνοντας μεγαλύτερη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τις ψηφιακές ειδοποιήσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ενεργοποίηση της αθόρυβης λειτουργίας αρκεί από μόνη της για να βελτιώσει την ψυχική υγεία.
Η έρευνα δεν αποδεικνύει άμεση σχέση αιτίας και αποτελέσματος μεταξύ του αθόρυβου κινητού και της μείωσης του άγχους. Αναδεικνύει, ωστόσο, τη σημασία μιας πιο συνειδητής στάσης απέναντι στην τεχνολογία.
Γιατί κάποιοι επιλέγουν να έχουν πάντα το κινητό στο αθόρυβο
Για αρκετούς ανθρώπους, η απενεργοποίηση των ήχων δεν είναι μια περιστασιακή επιλογή που κάνουν μόνο στη δουλειά ή κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης.
Είναι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούν καθημερινά το κινητό τους.
Όπως αναφέρει σχετικό δημοσίευμα του as.com, η συγκεκριμένη συνήθεια μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα όσους ασχολούνται με δραστηριότητες που απαιτούν παρατεταμένη συγκέντρωση.
Όταν το κινητό δεν χτυπά κάθε φορά που φτάνει ένα μήνυμα, περιορίζονται οι εξωτερικές αφορμές για διακοπή της εργασίας ή της μελέτης.
Αντί να στρέφουν αυτομάτως την προσοχή τους στην οθόνη, οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν αυτό που κάνουν και στη συνέχεια να ασχοληθούν με την επικοινωνία τους.
Με άλλα λόγια, δεν αφήνουν τις ειδοποιήσεις να καθορίζουν το πρόγραμμά τους, αλλά επιλέγουν οι ίδιοι πότε θα είναι διαθέσιμοι.
Πρόκειται για μια απλή πρακτική που μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία σε μια καθημερινότητα γεμάτη απαιτήσεις.
Πόσο χρόνο χάνουμε όταν διακόπτουμε τη συγκέντρωσή μας;
Μια ειδοποίηση μπορεί να διαρκεί μόλις λίγα δευτερόλεπτα, όμως η επίδρασή της στην προσοχή μας ενδέχεται να είναι μεγαλύτερη.
Κάθε φορά που σταματάμε μια δραστηριότητα για να κοιτάξουμε το κινητό μας, καλούμαστε στη συνέχεια να επιστρέψουμε σε αυτήν και να ανακτήσουμε τον ειρμό της σκέψης μας.
Η Gloria Mark, καθηγήτρια Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, έχει μελετήσει επί σειρά ετών τις επιπτώσεις των διακοπών και των ψηφιακών περισπασμών στην εργασία.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2008, μαζί με συνεργάτες της διερεύνησε πώς οι συνεχείς διακοπές συνδέονται με το άγχος, τη διάθεση και την παραγωγικότητα των εργαζομένων.
Στη σχετική συζήτηση αναφέρεται συχνά ότι η επιστροφή στην πλήρη συγκέντρωση μετά από μια διακοπή μπορεί να χρειαστεί κατά μέσο όρο 23 λεπτά και 15 δευτερόλεπτα.
Ωστόσο, ο αριθμός αυτός δεν αποτελεί γενικό κανόνα που ισχύει για όλους και σε κάθε περίσταση.
Ο απαιτούμενος χρόνος εξαρτάται από τη φύση της εργασίας, τη διάρκεια της διακοπής και τις συνθήκες στις οποίες αυτή συμβαίνει.
Αυτό που προκύπτει είναι ότι οι συχνές εναλλαγές της προσοχής μπορούν να δυσκολέψουν τη διατήρηση της συγκέντρωσης, ιδιαίτερα όταν κάποιος ασχολείται με απαιτητικές πνευματικές δραστηριότητες.
Το αθόρυβο ως τρόπος προστασίας των προσωπικών ορίων
Η συνεχής χρήση των smartphones έχει επηρεάσει όχι μόνο τον τρόπο που εργαζόμαστε, αλλά και τις προσδοκίες μας από την επικοινωνία.
Ένα μήνυμα μπορεί να σταλεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας και πολλές φορές θεωρείται σχεδόν αυτονόητο ότι ο παραλήπτης θα απαντήσει χωρίς καθυστέρηση.
Αυτή η διαρκής διαθεσιμότητα, όμως, δεν είναι πάντα εύκολο να συνδυαστεί με την ανάγκη για συγκέντρωση, ξεκούραση ή προσωπικό χρόνο.
Για ορισμένους ανθρώπους, το αθόρυβο αποτελεί έναν πρακτικό τρόπο να θέτουν όρια στην επικοινωνία τους, χωρίς να χρειάζεται να απομακρυνθούν από τους άλλους.
Μπορούν να παραμένουν συνδεδεμένοι, αλλά να επιλέγουν οι ίδιοι τη στιγμή που θα ασχοληθούν με κάθε μήνυμα.
Σταδιακά, φίλοι, συγγενείς και συνεργάτες ενδέχεται να συνηθίζουν αυτόν τον τρόπο επικοινωνίας, αποδεχόμενοι ότι μια απάντηση μπορεί να μην έρθει αμέσως.
Η καθυστέρηση δεν σημαίνει αναγκαστικά αδιαφορία ή αποφυγή. Μπορεί απλώς να σημαίνει ότι ο άλλος εργάζεται, ξεκουράζεται ή επιθυμεί να αφιερώσει την προσοχή του σε κάτι διαφορετικό.
Δεν αρκεί να κλείσουμε τον ήχο
Παρά τα πιθανά οφέλη, η επιλογή της αθόρυβης λειτουργίας δεν αποτελεί από μόνη της λύση για την ψηφιακή υπερφόρτωση.
Κάποιος μπορεί να έχει απενεργοποιήσει όλους τους ήχους και παρ’ όλα αυτά να ελέγχει το κινητό του κάθε λίγα λεπτά.
Η ουσιαστική αλλαγή βρίσκεται επομένως όχι μόνο στη ρύθμιση της συσκευής, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται.
Ο περιορισμός των περιττών ειδοποιήσεων και η επιλογή συγκεκριμένων στιγμών για τον έλεγχο των μηνυμάτων μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη διαχείριση της προσοχής.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να διατηρείται η δυνατότητα επικοινωνίας όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσουμε να επικοινωνούμε, αλλά να μη νιώθουμε υποχρεωμένοι να ανταποκρινόμαστε σε κάθε ψηφιακό ερέθισμα την ίδια στιγμή που εμφανίζεται.
Τελικά, το κινητό στο αθόρυβο δεν αποκαλύπτει απαραίτητα κάποιο κρυφό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας. Μπορεί, όμως, να εκφράζει μια συνειδητή επιλογή: να προστατεύουμε τον χρόνο και τη συγκέντρωσή μας σε μια εποχή που σχεδόν τα πάντα διεκδικούν την προσοχή μας.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.