Η νέα ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή 17/7, συγκεντρώνοντας τεράστιο διεθνές ενδιαφέρον αλλά και έντονη συζήτηση γύρω από τις επιλογές του σκηνοθέτη. Αν και στις Ηνωμένες Πολιτείες η δημόσια αντιπαράθεση επικεντρώνεται κυρίως στο καστ, στην Ελλάδα η προσέγγιση είναι αισθητά διαφορετική.
Για πολλούς Έλληνες, το ομηρικό έπος δεν αποτελεί ένα έργο που πρέπει να αναπαράγεται πιστά, αλλά μια ιστορία που παραμένει ζωντανή εδώ και σχεδόν τρεις χιλιετίες ακριβώς επειδή επανερμηνεύεται συνεχώς από κάθε νέα γενιά δημιουργών, αναφέρει σε δημοσίευμά του το Associated Press.
Η «Οδύσσεια» διδάσκεται σε κάθε ελληνικό σχολείο
Το έργο του Ομήρου αποτελεί βασικό μέρος της σχολικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα και διδάσκεται σε όλους τους μαθητές της πρώτης τάξης του Γυμνασίου.
Στις σχολικές αίθουσες, οι μαθητές συζητούν όχι μόνο τις περιπέτειες του Οδυσσέα απέναντι σε τέρατα και θεούς, αλλά και βαθύτερα ηθικά ζητήματα. Εξετάζουν αν η ευφυΐα υπερέχει της δύναμης, αν η εκδίκηση μπορεί να δικαιολογηθεί, κατά πόσο ο Οδυσσέας αποτελεί πρότυπο ηγέτη και αν η εξόντωση των μνηστήρων της Πηνελόπης ήταν ηθικά αποδεκτή.
Παράλληλα, μέσα από παιχνίδια ρόλων καλούνται να φανταστούν τι θα έκαναν οι ίδιοι στη θέση του ήρωα.
Πολλοί εκπαιδευτικοί εκτιμούν ότι η «Οδύσσεια» επιτρέπει στους μαθητές να ταυτιστούν με τον πρωταγωνιστή, να αναγνωρίσουν στοιχεία του εαυτού τους στον Οδυσσέα αλλά και να συνδεθούν με την έννοια της πατρίδας.
Η μυθολογία μέσα από το θέατρο
Η γνωριμία των παιδιών με το ομηρικό έπος δεν περιορίζεται στα σχολικά βιβλία.
Θεατρικές παραστάσεις εμπνευσμένες από την «Οδύσσεια» προσελκύουν οικογένειες που επιδιώκουν να φέρουν τα παιδιά σε επαφή με την ελληνική μυθολογία μέσα από μια πιο βιωματική εμπειρία.
Η θεατρική απόδοση θεωρείται ότι βοηθά τα παιδιά να προσεγγίσουν τους αρχαίους μύθους με τρόπο πιο ελκυστικό και κατανοητό, μετατρέποντας τη γνώση σε προσωπική εμπειρία αντί για μια υποχρεωτική σχολική διαδικασία.
Η διαμάχη για το καστ δεν αγγίζει ιδιαίτερα την Ελλάδα
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μέρος της δημόσιας συζήτησης αφορά την επιλογή της βραβευμένης με Όσκαρ Λουπίτα Νιόνγκο για τον ρόλο της Ωραίας Ελένης.
Ο Έλον Μασκ και συντηρητικοί σχολιαστές υποστήριξαν ότι η επιλογή αυτή αλλοιώνει το ομηρικό έργο, κατηγορώντας την παραγωγή ότι υπηρετεί την πολιτική ταυτότητας.
Ο ίδιος ο Νόλαν απάντησε ότι τέτοιες αντιδράσεις είναι αναμενόμενες πριν από την προβολή μιας ταινίας και πως όσοι τις διατυπώνουν δεν γνωρίζουν ακόμη το τελικό αποτέλεσμα.
Ο σκηνοθέτης έχει δηλώσει ότι στόχος του ήταν να δημιουργήσει μια εκδοχή του αρχαίου κόσμου που να είναι προσιτή στο σύγχρονο κοινό, αποφεύγοντας να αντιγράψει τις παλαιότερες κινηματογραφικές προσεγγίσεις.
Οι Έλληνες έχουν συνηθίσει ξένους ηθοποιούς στους αρχαίους ρόλους
Στην Ελλάδα, πάντως, οι αντιδράσεις για τις επιλογές των ηθοποιών παραμένουν περιορισμένες.
Το ελληνικό κοινό έχει εξοικειωθεί εδώ και δεκαετίες με ξένους πρωταγωνιστές που ενσαρκώνουν εμβληματικές μορφές της ελληνικής ιστορίας και μυθολογίας, όπως ο Μπραντ Πιτ στον Αχιλλέα της «Τροίας», ο Τζέραρντ Μπάτλερ ως Λεωνίδας στους «300», αλλά και ο Κόλιν Φάρελ στον ρόλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Αντίστοιχα, η ερμηνεία του Άντονι Κουίν στον «Ζορμπά» εξακολουθεί να θεωρείται μία από τις πιο αγαπητές κινηματογραφικές αποδόσεις ελληνικού χαρακτήρα.
Στη νέα υπερπαραγωγή του Νόλαν πρωταγωνιστούν ο Ματ Ντέιμον ως Οδυσσέας, μαζί με τους Τομ Χόλαντ, Αν Χάθαγουεϊ, Ρόμπερτ Πάτινσον, Ζεντάγια, Σαρλίζ Θερόν και Λουπίτα Νιόνγκο, ενώ την αφήγηση υπογράφει ο ράπερ Τράβις Σκοτ.
Η πολιτική διάσταση στην Ελλάδα
Η μόνη ουσιαστική πολιτική αντίδραση προήλθε από το κόμμα Νίκη, το οποίο επέκρινε τόσο τις επιλογές του καστ όσο και την κρατική χρηματοδότηση περίπου 6 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της παραγωγής στην Ελλάδα.
Από την πλευρά της, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη απέρριψε τις αιτιάσεις, τονίζοντας ότι δεν αποτελεί έργο του κράτους να υπαγορεύει σε έναν δημιουργό τον τρόπο με τον οποίο θα ερμηνεύσει καλλιτεχνικά έναν μύθο ή ένα λογοτεχνικό έργο.
Καθηγητές επισημαίνουν ότι η πραγματική αξία κάθε νέας διασκευής θα κριθεί από το κοινό.
Όπως τονίζουν, τα ομηρικά έπη κατόρθωσαν να διατηρηθούν ζωντανά επί χιλιάδες χρόνια επειδή κάθε εποχή τα προσεγγίζει με τη δική της ματιά, μετατρέποντάς τα από εθνική κληρονομιά σε παγκόσμιο πολιτιστικό αγαθό.
Για πολλούς μελετητές, η «Οδύσσεια» παραμένει μια συναρπαστική ιστορία που, ακόμη και σήμερα, διαθέτει όλα τα στοιχεία μιας σύγχρονης κινηματογραφικής περιπέτειας.
Διαβάστε ακόμη
Θερινές εκπτώσεις: Πρεμιέρα σήμερα – Ανοιχτά μαγαζιά την Κυριακή 19/7
Ποιοι επενδύουν δισ. στις ΑΙ startups των Ελλήνων founders το 2026 (pic)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.