Αφού έφτασε σε υψηλό άνω του 10% στα τέλη του 2022, λόγω των εμπλοκών στις εφοδιαστικές αλυσίδες μετά την πανδημία, των υπερβολικά γενναιόδωρων επιδομάτων τόνωσης της οικονομίας και του ενεργειακού σοκ που προκάλεσε η πλήρης εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο μέσος πληθωρισμός στον ανεπτυγμένο κόσμο μειώθηκε. Στις αρχές του τρέχοντος έτους κυμαινόταν κοντά στο 2%. Οι κεντρικοί τραπεζίτες πίστευαν ότι είχαν επιλύσει το πρόβλημα.
Ωστόσο, ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν διατάραξε για άλλη μια φορά τις αγορές ενέργειας. Ακόμη και καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να καθησυχάσει τις αγορές ισχυριζόμενος ότι οι εχθροπραξίες ενδέχεται να τερματιστούν σύντομα, οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένουν 97% κάτω από τα κανονικά επίπεδα. Υποδεέστερη των εχθρών της στο πεδίο της μάχης, η Ισλαμική Δημοκρατία αντέδρασε βομβαρδίζοντας εγκαταστάσεις φυσικού αερίου σε ολόκληρη την περιοχή. Οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί.
Ευτυχώς, αυτές οι αναταραχές θα πρέπει να επιδεινωθούν πολύ περισσότερο για να προκαλέσουν παγκόσμια ύφεση. Λιγότερο ευχάριστο είναι το γεγονός ότι θα πυροδοτήσουν σχεδόν σίγουρα περαιτέρω την οργή των πολιτών για την αύξηση του κόστους διαβίωσης.
Σε κάποιο σημείο, η αύξηση του κόστους της ενέργειας προκαλεί μείωση της παραγωγής. Τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων μειώνονται καθώς πληρώνουν περισσότερα για καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια. Οι καταναλωτές που αναγκάζονται να πληρώνουν περισσότερα για βενζίνη περιορίζουν τις προαιρετικές δαπάνες.
Μια πρόσφατη μελέτη της Oxford Economics εκτιμά ότι δύο μήνες με τιμές αργού πετρελαίου στα 140 δολάρια (σε συνδυασμό με υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου) θα ωθούσαν τμήματα της παγκόσμιας οικονομίας σε μια ήπια ύφεση. Μια έρευνα του Wall Street Journal υποδηλώνει ότι τα 138 δολάρια είναι το σημείο καμπής για τις ΗΠΑ. Πολλές οικονομίες φαίνονταν έτοιμες για ύφεση ακόμη και πριν ξεκινήσει το χάος στη Μέση Ανατολή. Η εμπιστοσύνη των καταναλωτών βρίσκεται κοντά στο ιστορικό χαμηλό της στις ΗΠΑ και ελάχιστα υψηλότερα αλλού.
Αυτό το σενάριο μπορεί να είναι υπερβολικά απαισιόδοξο. Έρευνα της Deutsche Bank υποδεικνύει ότι η μεταβολή των τιμών του πετρελαίου έχει σημασία, όχι μόνο το επίπεδό τους.
Η παγκόσμια οικονομία εισήλθε στη νέα ενεργειακή κρίση σε αρκετά καλή κατάσταση. Οι πραγματικοί μισθοί στις ανεπτυγμένες οικονομίες αυξάνονται κατά τουλάχιστον 1% ετησίως. Το δ’ τρίμηνο του 2025, τα παγκόσμια εταιρικά κέρδη αυξήθηκαν κατά 15% σε ονομαστικούς όρους, σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα. Μια σειρά δεδομένων σε πραγματικό χρόνο υποδηλώνει ότι τους τελευταίους μήνες η ανάπτυξη στον ανεπτυγμένο κόσμο έχει επιταχυνθεί. Παρά τις διακυμάνσεις στις αγορές ενέργειας, λίγοι αναλυτές αναμένουν ύφεση. Τα στοιχεία που παρέχει η Goldman Sachs, τα οποία συνδυάζουν την ανάλυση μετοχών, συναλλάγματος και άλλων περιουσιακών στοιχείων, υποδηλώνουν ότι οι επενδυτές προεξοφλούν μια ήπια επιβράδυνση, όχι ύφεση.
Το ίδιο σύνολο δεδομένων, ωστόσο, υποδηλώνει ότι οι επενδυτές ανησυχούν πολύ για τον πληθωρισμό. Οι εκτιμήσεις των πληθωριστικών προσδοκιών εκτινάσσονται στα ύψη. Ένας κανόνας λέει ότι μια διαρκής αύξηση των τιμών του πετρελαίου κατά 10 δολάρια τελικά προσθέτει 0,3%-0,4%ς στον συνολικό πληθωρισμό.
Όπως αναφέρει o Economist, αν υποθέσουμε ότι το πετρέλαιο παραμείνει γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι, ο μέσος πληθωρισμός των χωρών του ΟΟΣΑ ενδέχεται να ξεπεράσει το 4%. Στα 140 δολάρια υπάρχει πιθανότητα ο πληθωρισμός να αγγίξει το 5%-6%.
Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι οι κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να είναι λιγότερο ικανές να ανταποκριθούν σε ένα πληθωριστικό σοκ από ό,τι το 2022.
Οι εταιρείες ενδέχεται να μετακυλίσουν τα κόστη στους καταναλωτές πιο γρήγορα αυτή τη φορά από ό,τι το 2022-23, έχοντας αποδείξει πριν από μερικά χρόνια ότι μπορούν να τη γλιτώσουν αυξάνοντας τις τιμές. Οι κεντρικές τράπεζες, εν τω μεταξύ, ενδέχεται να αισθάνονται περιορισμένες στην αύξηση των επιτοκίων για την καταπολέμηση τυχόν πληθωριστικής έξαρσης. Ο Τραμπ είναι βέβαιο πως θα αντιδράσει αν ο Κέβιν Γουόρς, η επιλογή του για την ηγεσία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, ξεκινήσει τη θητεία του σε λίγους μήνες συσφίγγοντας τη νομισματική πολιτική.
Αν και τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο δεν είναι πάντα αξιόπιστα, υποδηλώνουν ότι ο πληθωρισμός αναζωπυρώνεται. Η συμβουλευτική Alternative Macro Signals αναλύει εκατομμύρια ειδησεογραφικά άρθρα. Ο παγκόσμιος δείκτης πληθωρισμού της, ο οποίος έχει αποδειχθεί χρήσιμος προγνωστικός δείκτης των επίσημων αριθμών, έχει αυξηθεί απότομα πρόσφατα.
Η Truflation, από την πλευρά της, αναλύει τις τιμές σε πραγματικό χρόνο από μια ευρεία ποικιλία πηγών. Τα στοιχεία της υποδηλώνουν ότι αυτό το μήνα ο πληθωρισμός αγαθών στις ΗΠΑ έχει εκτοξευθεί από λιγότερο από 1% σε σχεδόν 3,5%. Αυτό οφείλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην αύξηση των τιμών της βενζίνης.
Εάν οι κεντρικές τράπεζες δεν προλάβουν να αντιμετωπίσουν μια νέα κρίση του κόστους διαβίωσης, οι κυβερνήσεις ενδέχεται να αισθανθούν υποχρεωμένες να σώσουν τους πολίτες. Το 2022-23, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διέθεσαν κατά μέσο όρο περίπου το 3%-4% του ΑΕΠ τους για να μειώσουν τα εκτοξευόμενα ενεργειακά κόστη που αντιμετώπιζαν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις. Τα μέτρα βοήθησαν τους φτωχότερους της Ευρώπης να αποφύγουν τη σοβαρή στέρηση. Ωστόσο, είχαν τεράστιο δημοσιονομικό κόστος. Παράλληλα, το ήμισυ των δαπανών δεν ήταν στοχευμένο, οπότε οι πλούσιοι επωφελήθηκαν περισσότερο.
Σε μια εποχή λαϊκιστικής οργής και σπάταλων πολιτικών, οι κυβερνήσεις μπορεί να μην επιλέξουν παρόμοιες κινήσεις αυτή τη φορά. Σύμφωνα με τον Economist, η πιο μακροχρόνια οικονομική συνέπεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να είναι η επιδείνωση των δημοσιονομικών προβλημάτων των ανεπτυγμένων οικονομιών.
Διαβάστε επίσης
Αντετοκούνμπο – Μπέκαμ: Το deal-έκπληξη που φιλοδοξεί να κυριαρχήσει στο health market
Βloomberg: Το μοτίβο του πολέμου – Γιατί η βουτιά του S&P 500 ξεκινά κάθε Πέμπτη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.