Οι αγορές προβλέψεων (prediction markets) εξελίσσονται με ταχύτητα σε μια νέα εναλλακτική πλατφόρμα για στοιχήματα πάνω στην πορεία αμερικανικών εταιρειών όπως η Tesla και η Apple, προκαλώντας ταυτόχρονα αυξανόμενες ανησυχίες για την προστασία των επενδυτών και την εποπτεία των συναλλαγών.
Ο κλάδος, στον οποίο πρωταγωνιστούν η Polymarket και η Kalshi, έγινε αρχικά γνωστός επιτρέποντας στους χρήστες να στοιχηματίζουν σχεδόν για οποιοδήποτε γεγονός, από αθλητικές διοργανώσεις και εκλογές μέχρι στρατιωτικές επιχειρήσεις. Τον τελευταίο χρόνο, ωστόσο, οι πλατφόρμες αυτές έχουν αρχίσει να εισέρχονται όλο και βαθύτερα στα παραδοσιακά «χωράφια» της Wall Street.
Πλέον προσφέρουν δεκάδες χιλιάδες αγορές που συνδέονται με τις διακυμάνσεις μετοχών, εταιρικά στοιχεία και γεγονότα τα οποία μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις.
Παρότι το μέγεθός τους παραμένει μικρό σε σύγκριση με την αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά, οι αγορές προβλέψεων που συνδέονται με μετοχές δημιουργούν ουσιαστικά ένα νέο πεδίο κερδοσκοπίας πάνω σε αμερικανικούς τίτλους, χωρίς να υπόκεινται σε πολλές από τις δικλίδες προστασίας των επενδυτών και τους μηχανισμούς εποπτείας που ισχύουν στα οργανωμένα χρηματιστήρια.
Νομικοί και ειδικοί της αγοράς προειδοποιούν ότι, εφόσον τα συγκεκριμένα προϊόντα συνεχίσουν να αναπτύσσονται με ταχύτητα, θα μπορούσαν τελικά να επηρεάζουν ακόμη και τις συναλλαγές στις ίδιες τις μετοχές και να δυσκολεύουν τις εποπτικές αρχές στον εντοπισμό πιθανών καταχρηστικών πρακτικών, σύμφωνα με το Reuters.
Η Γέσα Γιαντάβ, αναπληρώτρια κοσμήτορας στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Vanderbilt, χαρακτηρίζει την εξέλιξη «ένα νέο σύνορο για τη δομή της αγοράς», καλώντας τις εποπτικές αρχές να κινηθούν γρήγορα και δημιουργικά απέναντι στα νέα προϊόντα.
Από την πλευρά τους, Polymarket και Kalshi υποστηρίζουν ότι παρακολουθούν στενά τις πλατφόρμες τους για ενδεχόμενες παρατυπίες, παραπέμπουν περιστατικά στις αμερικανικές αρχές και συνεργάζονται με τις ρυθμιστικές υπηρεσίες. Η Polymarket αναφέρει επίσης ότι καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες ώστε να εμποδίζει χρήστες από τις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν τη διεθνή πλατφόρμα της.
Nvidia, Alphabet, Apple και Tesla στο επίκεντρο
Η Polymarket International άρχισε να προσφέρει αγορές πάνω σε μεμονωμένες μετοχές τον περασμένο Οκτώβριο. Μέχρι τις αρχές Σεπτεμβρίου, οι χρήστες είχαν τοποθετήσει περισσότερα από 220 εκατ. δολάρια σε περίπου 31.000 αγορές συνδεδεμένες με μετοχές.
Σχεδόν το 60% του ποσού αφορούσε στοιχήματα πάνω στις κινήσεις συγκεκριμένων μετοχών, με τις Nvidia, Alphabet, Apple και Tesla να βρίσκονται μεταξύ των δημοφιλέστερων επιλογών. Το υπόλοιπο αφορούσε αγορές που βασίζονται σε ETFs ή χρηματιστηριακούς δείκτες.
Συνήθως οι traders στοιχηματίζουν με ένα απλό «ναι» ή «όχι» στο εάν μια μετοχή ή ένας δείκτης θα φτάσει σε συγκεκριμένο επίπεδο μέχρι μια ορισμένη ημερομηνία.
Σε χαρακτηριστική περίπτωση, ένα ψηφιακό πορτοφόλι πραγματοποίησε περίπου 1.300 συναλλαγές που συνδέονταν με την Apple, συνολικού όγκου 175.000 δολαρίων, διαμορφώνοντας τις θέσεις του με τρόπο που του επέτρεπε να εξασφαλίζει μικρό κέρδος ανεξάρτητα από το αν τελικά πλήρωνε το συμβόλαιο του «ναι» ή του «όχι».
Η Kalshi δεν προσφέρει σήμερα στοιχήματα σε μεμονωμένες μετοχές, διαθέτει όμως σε μια τυπική ημέρα περίπου 2.500 αγορές πάνω σε δείκτες και εταιρικούς βασικούς δείκτες απόδοσης (KPIs). Σε αυτούς περιλαμβάνονται γεγονότα όπως η κυκλοφορία νέων iPhone ή οι παραδόσεις αυτοκινήτων της Tesla.
Από το λιανικό κοινό στους θεσμικούς επενδυτές
Παρότι οι συγκεκριμένες πλατφόρμες απευθύνονται κυρίως σε ιδιώτες, επιχειρούν πλέον να προσελκύσουν και θεσμικούς επενδυτές, προωθώντας τα λεγόμενα event contracts ως εναλλακτικό εργαλείο αντιστάθμισης παραδοσιακών οικονομικών και χρηματοοικονομικών κινδύνων.
Σε αντίθεση με τα χρηματιστήρια, οι prediction markets επιτρέπουν συναλλαγές 24 ώρες το 24ωρο και προσφέρουν τη δυνατότητα τοποθετήσεων πάνω σε πολλές διαφορετικές εκβάσεις που σχετίζονται με μια εταιρεία και τις επιδόσεις της.
Δεν παρέχουν, όμως, τις ίδιες προστασίες και δικαιώματα που έχουν οι επενδυτές στις παραδοσιακές αγορές, ενώ αρκετές μελέτες δείχνουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των συμμετεχόντων χάνει χρήματα.
Πρόσθετη δυσκολία για τις αμερικανικές αρχές δημιουργεί η υπεράκτια νομική δομή της Polymarket International, η οποία την τοποθετεί σε μεγάλο βαθμό εκτός της άμεσης εμβέλειας των αμερικανικών εποπτικών μηχανισμών. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα των αρχών να έχουν πλήρη εικόνα για όσα συμβαίνουν στις συγκεκριμένες αγορές.
Η νεότερη αμερικανική πλατφόρμα της Polymarket, η οποία εποπτεύεται από την CFTC, δεν προσφέρει αγορές σε μεμονωμένες μετοχές, διαθέτει όμως περιορισμένο αριθμό αγορών που συνδέονται με εταιρικούς KPIs.
Το ρυθμιστικό κενό και ο ρόλος SEC και CFTC
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον το ερώτημα ποια αμερικανική αρχή πρέπει να έχει την κύρια εποπτεία των συγκεκριμένων προϊόντων.
Η CFTC θεωρεί ότι οι αγορές προβλέψεων εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της επειδή ουσιαστικά αφορούν συμβόλαια παραγώγων. Την ίδια στιγμή, ενισχύονται οι φωνές που ζητούν μεγαλύτερη εμπλοκή της SEC.
Με βάση την αμερικανική νομοθεσία, τα συμβόλαια που συνδέονται με μία συγκεκριμένη μετοχή θεωρούνται κατά κανόνα security-based swaps (SBS), δηλαδή παράγωγα που εποπτεύονται από την SEC και η πρόσβαση στα οποία περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό στους επαγγελματίες επενδυτές.
Νομικοί εκτιμούν ότι ορισμένα συμβόλαια πάνω σε εταιρικούς KPIs θα μπορούσαν επίσης να εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία, θέση με την οποία διαφωνεί η Kalshi. Η Polymarket αναφέρει ότι βρίσκεται σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές για να αποσαφηνιστεί πώς εφαρμόζονται οι ορισμοί των swaps και των SBS στα νέα συμβόλαια γεγονότων.
Τον Ιούνιο, οι δύο αμερικανικές εποπτικές αρχές ζήτησαν από την αγορά να καταθέσει απόψεις τόσο για το συγκεκριμένο ζήτημα όσο και για το ποια υπηρεσία θα πρέπει να έχει τον κεντρικό εποπτικό ρόλο. Παραδοσιακές χρηματοπιστωτικές εταιρείες και οργανώσεις προστασίας καταναλωτών τάσσονται υπέρ της SEC, επικαλούμενες την εμπειρία της στις κεφαλαιαγορές.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το ενδεχόμενο εκμετάλλευσης προνομιακής πληροφόρησης. Ο Μπεν Σίφριν, πρώην αξιωματούχος της SEC και σήμερα επικεφαλής πολιτικής κινητών αξιών στη μη κερδοσκοπική Better Markets, επισημαίνει ότι insider trading θα μπορούσε να εμφανιστεί σε συμβόλαια που βασίζονται σε εταιρικούς KPIs με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να εμφανιστεί και στις ίδιες τις μετοχές.
Οι προβληματισμοί έχουν φτάσει και στο Κογκρέσο, όπου νομοθέτες έχουν ζητήσει αυστηρότερη αντιμετώπιση των prediction markets. Μεταξύ αυτών, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Καλιφόρνιας Άνταμ Σιφ έχει υποστηρίξει ότι ο κλάδος δεν θα πρέπει να μπορεί να παρακάμπτει την αμερικανική νομοθεσία περί κινητών αξιών παρουσιάζοντας παραδοσιακά χρηματοοικονομικά προϊόντα ως συμβόλαια προβλέψεων.
Διαβάστε ακόμη
Morningstar DBRS: Η Ελλάδα ξεχωρίζει στην Ευρώπη – Ανάπτυξη 1,8% και πτώση της ανεργίας
Οι Έλληνες εφοπλιστές έχουν πουλήσει 650 πλοία από το 2025 έως τον Ιούλιο του 2026
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ