Η αναμενόμενη ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, η πτώση της κινεζικής ζήτησης και οι εναλλακτικές διαδρομές παράκαμψης του Στενού του Ορμούζ έχουν μέχρι στιγμής αποτρέψει μια ανεξέλεγκτη εκτόξευση στην αγορά πετρελαίου, σημειώνει σε ανάλυσή της η Wall Street Journal.
Δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, κορυφαία στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας προειδοποίησαν αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν πολύ υψηλότερα, εάν δεν άνοιγαν σύντομα τα κρίσιμα Στενά του Ορμούζ.
Η κλίμακα της διαταραχής δύσκολα μπορεί να υπερτιμηθεί: πλοία μεταφοράς πετρελαίου διακινούν συνήθως περίπου το 20% της ημερήσιας παγκόσμιας κατανάλωσης αργού και πετρελαϊκών προϊόντων μέσω του στενού θαλάσσιου περάσματος ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν.
Παρά ταύτα, το πετρέλαιο παραμένει κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πάνω από τρεις εβδομάδες. Το αμερικανικό αργό διαμορφώθηκε την Παρασκευή στα 84,88 δολάρια, πιεζόμενο περαιτέρω από αναφορές ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια ειρηνευτική συμφωνία.
Για τις χρηματοπιστωτικές αγορές, μέχρι στιγμής δεν έχει εκδηλωθεί ενεργειακή κρίση. Αυτό έχει δώσει στον πρόεδρο Τραμπ περισσότερο χρόνο να διαπραγματευτεί μια συμφωνία ειρήνης με το Ιράν. Ωστόσο, στελέχη του κλάδου και traders προειδοποιούν ότι το χειρότερο ενδέχεται να μην έχει έρθει ακόμη, ακόμη κι αν οι εχθροπραξίες σταματήσουν: τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται ταχέως, πλησιάζοντας σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα που θα μπορούσαν να ωθήσουν τις τιμές υψηλότερα.
Η Wall Street Journal, παραθέτει τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι τιμές πετρελαίου δεν έχουν εκτοξευθεί — ακόμη.
Η υποχώρηση της Κίνας
Επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η Κίνα εισήγαγε 7,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον Μάιο. Πρόκειται για μεγάλη πτώση από τα περίπου 11 εκατ. βαρέλια ημερησίως των προηγούμενων ετών και το χαμηλότερο επίπεδο σχεδόν οκταετίας. Ακόμη και στην περίοδο της πανδημίας, όταν η κινεζική οικονομία ήταν σε μεγάλο βαθμό κλειστή, οι εισαγωγές δεν έπεσαν κάτω από τα 8 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Τα περίπου 3 εκατ. βαρέλια που «λείπουν» —ποσότητα αντίστοιχη με τη συνολική ημερήσια κατανάλωση Ιταλίας και Γαλλίας— έχουν αφαιρέσει σημαντικό κομμάτι της παγκόσμιας ζήτησης, συγκρατώντας τις τιμές.
Αναλυτές και traders, ωστόσο, διαφωνούν για το πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή η μείωση και τι θα συμβεί αν ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο επανέλθει σε υψηλότερες αγορές. Οι επόμενες μία έως δύο εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες.
Ο παράγοντας Τραμπ
Οι traders έχουν μάθει τους τελευταίους μήνες ότι το να «ποντάρουν» εναντίον του Τραμπ είναι ριψοκίνδυνο. Πολλοί αποφεύγουν να κρατούν θέσεις στο πετρέλαιο κατά τη διάρκεια Σαββατοκύριακων ή να κάνουν μακροπρόθεσμα στοιχήματα.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, ο Τραμπ παρενέβαινε συχνά μέσω αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα. Αυτές οι παρεμβάσεις, που μερικές φορές αντικρούονταν από Ιρανούς αξιωματούχους, επανειλημμένα έριχναν τους τόνους στις τιμές του πετρελαίου.
Μια «σταγόνα» δεξαμενόπλοιων
Παρά αυτό που ορισμένοι ναυτιλιακοί αναλυτές αποκάλεσαν «διπλό αποκλεισμό» από ΗΠΑ και Ιράν, οι ροές αργού από τον Περσικό Κόλπο ανακάμπτουν σταθερά μετά την αρχική κατάρρευση του πολέμου.
Περίπου 100 εκατ. βαρέλια μη ιρανικού πετρελαίου —ή περίπου 2,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα— έχουν φτάσει στις παγκόσμιες αγορές μέσω του Στενού του Ορμούζ από τις αρχές Μαΐου, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων εμπορευμάτων και ναυτιλίας Kpler. Το νούμερο αυτό βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από τα 15 εκατ. βαρέλια ημερησίως πριν από τον πόλεμο, αλλά συνιστά σημαντική βελτίωση σε σχέση με μόλις 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο.
Τα φορτία αυτά μεταφέρονται ολοένα και περισσότερο από πλοία που ταξιδεύουν «σκοτεινά», με απενεργοποιημένα φώτα και χωρίς συστήματα εντοπισμού AIS, ώστε να είναι δυσκολότερο να εντοπιστούν και λιγότερο εκτεθειμένα σε ιρανικές επιθέσεις. Ορισμένα πλοία διατηρούν επαφή με τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κατά τη διέλευση, σύμφωνα με προηγούμενα ρεπορτάζ.
Η ενεργειακή ανθεκτικότητα του κόσμου
Η κρίση στο Ορμούζ συνέπεσε με μια περίοδο όπου ο κόσμος διαθέτει ενεργειακά «μαξιλάρια». Παράλληλα, κυβερνήσεις έχουν ενεργοποιήσει πολιτικές στήριξης των καταναλωτών απέναντι στις υψηλές τιμές, ενώ η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης ενισχύει την οικονομική δραστηριότητα και αντισταθμίζει μέρος του ενεργειακού σοκ.
Επιπλέον, αναδεικνύεται μια βαθύτερη αλλαγή στην παγκόσμια οικονομία: οι χώρες έχουν γίνει πιο ενεργειακά αποδοτικές, παράγοντας περισσότερο οικονομικό αποτέλεσμα ανά μονάδα ενέργειας. Η ενέργεια που απαιτείται για τη δημιουργία ενός δολαρίου ΑΕΠ έχει μειωθεί από το 2000 περίπου κατά το ένα τρίτο στις ΗΠΑ και την Ευρώπη και κατά περίπου 40% στην Κίνα, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Νέες διαδρομές πετρελαίου
Ο αγωγός East-West της Σαουδικής Αραβίας και ένας μικρότερος αγωγός των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων βοηθούν τις χώρες του Κόλπου να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Μαζί μεταφέρουν σχεδόν 9 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Το Ιράν επιχειρεί επίσης να διοχετεύσει πετρέλαιο προς την Κίνα μέσω σιδηροδρομικών δικτύων. Υπάρχουσες συνδέσεις ενώνουν την Τεχεράνη με τις κινεζικές πόλεις Γιγού και Σιάν.
Η μεγάλη επιφύλαξη
Για τις χώρες του ΟΟΣΑ, τα αποθέματα υγρών καυσίμων αναμένεται να πέσουν κάτω από τα 2,3 δισ. βαρέλια έως τον Δεκέμβριο, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2003, όταν ξεκίνησε η καταγραφή. Στο Κούσινγκ της Οκλαχόμα, ένα από τα πιο κρίσιμα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου στις ΗΠΑ, τα επίπεδα φαίνεται να πλησιάζουν σε επικίνδυνα χαμηλά.
Αν αυτό το «μαξιλάρι» μειωθεί περαιτέρω, οι τιμές θα μπορούσαν να εκτοξευθούν, προειδοποιούν στελέχη του κλάδου. «Οι περισσότεροι με μοντέλο θα έλεγαν ότι οι φυσικές τιμές του πετρελαίου θα εκτοξευθούν όταν φτάσεις σε πολύ χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων, ακόμη και στα 150 ή 160 δολάρια το βαρέλι», δήλωσε ο Νιλ Τσάπμαν, ανώτερος αντιπρόεδρος της Exxon Mobil, σε πρόσφατο συνέδριο.
Διαβάστε ακόμη
Anthropic: Αποσύρει Mythos και Fable μετά το μπλόκο των ΗΠΑ σε ξένους χρήστες
ΗΠΑ: Πράσινο φως στην εξαγορά Warner Bros. από την Paramount Skydance
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα