Κάτι είναι κι αυτό. Σαν τα φαβορί που θεωρούν τον αγώνα «σιγουράκι» βρίσκονται ξαφνικά πίσω στο σκορ και συνειδητοποιούν ότι πρέπει να μοχθήσουν για να γυρίσουν τον παιχνίδι.
Ολα αυτά σκεφτόμουν καθώς οδηγούσα το VW ID.Polo και μετά καπάκι το CUPRA Raval και αμέσως μετά ταξίδεψα για να οδηγήσω αυτό που αποδείχθηκε ότι είναι το καλύτερο ηλεκτρικό σεντάν στην από δω πλευρά του Γαλαξία, τη νέα BMW i3 50 xDrive. A, να μην το ξεχάσω, και την ηλεκτρική Mercedes-Benz GLC λίγες εβδομάδες πριν. Κι εκείνο το καταπληκτικό αυτοκίνητο πόλης που λέγεται Renault Twingo.
Αυτοκίνητα νέας γενιάς, όλα ηλεκτρικά και επιτέλους αυτοκίνητα λειτουργικά, εύχρηστα, αλλά, το κυριότερο, με χαρακτήρα, κάτι που σπάνια συναντάς σε μη ευρωπαϊκά (εντάξει, ας πούμε τα πράγματα με το όνομά τους: κινεζικά) αυτοκίνητα.
Και μιλάω για τα αμιγώς ηλεκτρικά μοντέλα διότι για τα αυτοκίνητα με θερμικούς κινητήρες ουδέποτε τέθηκε θέμα υστέρησης της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας. Αλοίμονο! Γιατί όμως φτάσαμε στο μη περαιτέρω για να δούμε κάποια αντανακλαστικά; Και, το κυριότερο, πώς θα καταφέρει η Ευρώπη να βρει έναν βηματισμό που θα τη βγάλει από τη γωνία;
Από τη μία οι Κινέζοι που έχουν φτάσει να διεκδικούν μερίδιο στην ευρωπαϊκή αγορά το οποίο υπερβαίνει τα 10%, από την άλλη ο Τραμπ με τους δασμούς που κάνουν κυρίως τους Γερμανούς να αιμορραγούν οικονομικά και να αυτοεξευτελίζονται εμφανιζόμενοι μαζί με τον Ντόναλντ σε προεκλογικές ομιλίες εξαγγέλλοντας νέα εργοστάσια στην Αμερική, ενώ την ίδια στιγμή τα κλείνουν στην Ευρώπη. Δείτε την εικόνα με τον CEO της Audi δίπλα στον πρόεδρο και θα καταλάβετε τι εννοώ.
Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι απλώς αν η Volkswagen, η Audi, η BMW, η Mercedes-Benz, η Renault ή η Stellantis θα καταφέρουν να διατηρήσουν την κερδοφορία τους. Είναι αν η Ευρώπη θα εξακολουθήσει να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τόπους παραγωγής αυτοκινήτων στον κόσμο ή αν θα περιοριστεί σταδιακά στον σχεδιασμό και την εμπορική διαχείριση προϊόντων που κατασκευάζονται αλλού.
Οι κινεζικές εταιρείες έχουν αποκτήσει σημαντικά πλεονεκτήματα στις μπαταρίες, στην καθετοποίηση της παραγωγής, στον έλεγχο του κόστους και στην ταχύτητα ανάπτυξης νέων μοντέλων. Προσφέρουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα με πλούσιο εξοπλισμό και ανταγωνιστικές τιμές, πιέζοντας ιδιαίτερα τις ευρωπαϊκές στη μεσαία και μικρή κατηγορία.
Για να μπορέσουν οι ευρωπαϊκές εταιρείες να κατασκευάσουν αυτοκίνητα όπως αυτά που προανέφερα έπρεπε να κάνουν υπερβάσεις που στοιχίζουν πολλά χρήματα. Περισσότερα από τον εξ ανατολών ανταγωνισμό. Διότι επιβαρύνονται από υψηλότερο ενεργειακό κόστος, σύνθετες παραγωγικές δομές, αργές διαδικασίες λήψης αποφάσεων και ακριβούς κύκλους ανάπτυξης.
Διαθέτουν, βεβαίως, ισχυρά εμπορικά σήματα, εξαιρετική μηχανολογία και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Ωστόσο, αυτά τα πλεονεκτήματα δεν αρκούν όταν ο ανταγωνιστής προσφέρει ένα συγκρίσιμο προϊόν σε χαμηλότερη τιμή και ανανεώνει την τεχνολογία του ταχύτερα. Εκεί ακριβώς έγκειται, θεωρώ, το κρίσιμο σημείο: στο πού εδράζεται η σύγκριση.
Στην τιμή και στην τεχνολογία μόνο; Ή στην ολιστική θεώρηση ενός αυτοκινήτου που σημαίνει ότι, εκτός από απλώς καλό και σε ανταγωνιστική τιμή, θα πρέπει να έχει προσωπικότητα, όπως είχαν ανέκαθεν τα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα, ακόμα και αυτά που χάλαγαν με το παραμικρό – ειδικά αυτά.
Πέρα από την πλάκα, η σημαντικότερη μάχη θα δοθεί στο προσιτό αυτοκίνητο. Το μέλλον των ευρωπαϊκών εταιρειών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητά τους να προσφέρουν μικρά και οικογενειακά ηλεκτρικά αυτοκίνητα σε τιμές προσιτές για τον μέσο Ευρωπαίο.
Για να το πετύχουν χρειάζεται να περιορίσουν την πολυπλοκότητα, να μοιραστούν πλατφόρμες και εξαρτήματα, να αυτοματοποιήσουν την παραγωγή και να επενδύσουν σε ανταγωνιστικές μπαταρίες. Παράλληλα, οφείλουν να επιταχύνουν την ανάπτυξη λογισμικού, ηλεκτρονικών συστημάτων και ψηφιακών υπηρεσιών.
Αλλά, κυρίως, να έχουν μια οδηγική απόχρωση που κάνει την οδήγηση εκτός από απλή μεταφορά από το σημείο Α στο σημείο Β μια από τις πιο απολαυστικές εμπειρίες που έχει επινοήσει ο άνθρωπος. Σε αυτή την προσπάθεια, έχω την αίσθηση ότι η ευρωπαϊκή συνεργασία είναι όχι μόνο απαραίτητη, αλλά επιβεβλημένη για την ίδια τους την επιβίωση.
Δεν είναι λογικό κάθε κατασκευαστής να αναπτύσσει ξεχωριστά όλες τις βασικές τεχνολογίες, όταν κοινές επενδύσεις σε μπαταρίες, ημιαγωγούς και λογισμικό θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος.
Χρειάζεται λιγότερη αδράνεια, περισσότερη καινοτομία και μια ενιαία βιομηχανική στρατηγική. Η φιλοσοφία της αυτοκίνησης στην Ευρώπη είναι λίγο πολύ κοινή – και πολύ διαφορετική από την κινεζική και το διακύβευμα πολύ μεγαλύτερο από την τύχη μεμονωμένων εταιρειών.