Περίοδος πολιτικών -και όχι μόνο- αναταράξεων

Μέσα στην επόμενη εβδομάδα θα ξέρουμε με σχετική ακρίβεια πώς θα διαμορφωθεί το προεκλογικό τοπίο. Μέχρι στιγμής έχουμε την ανακοίνωση του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού και περιμένουμε την ανακοίνωση του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα αυτή την εβδομάδα. Συνεπώς, το μόνο που απομένει είναι αν θα ανακοινώσει τελικά νέο κόμμα και ο Αντώνης Σαμαράς – αλλά δεν είναι βέβαιο ούτε ότι θα το κάνει, ούτε πότε θα το κάνει.

Αυτό που επίσης παραμένει άγνωστο είναι αν τελικά ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα προχωρήσει σε εκλογές τον Σεπτέμβριο, πληροφορία στην οποία επιμένουν πολύ έγκυρες πηγές του πολιτικού ρεπορτάζ, ή αν θα εξαντλήσει την τετραετία του μέχρι την άνοιξη του 2027 και πάντως αρκετά πριν την έναρξη της ελληνικής ευρωπαϊκής προεδρίας τον Ιούλιο.

Τι προβλέπεται:

Πρώτον, σε κάθε περίπτωση όλοι θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε την ακρίβεια ως μείζον πρόβλημα της οικονομικής μας κατάστασης. Ενα πρόβλημα που ήδη είναι το σημαντικότερο σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις και θα επιδεινώνεται.

Οσοι καταφέρουν φέτος να πληρώσουν τα αυξημένα αεροπορικά και ακτοπλοϊκά εισιτήρια, τα ξενοδοχεία και τις ταβέρνες για να πάνε καλοκαιρινές διακοπές θα θεωρούνται υπερτυχεροί.

Η τουριστική σεζόν ευτυχώς φαίνεται ότι θα εξελιχθεί ομαλά όσον αφορά τους ξένους, που παρά τον πόλεμο θα έρθουν, ενώ αναμένεται ότι τα έσοδα από τον τουρισμό θα δώσουν προσωρινή ανάσα σε αρκετό κόσμο. Ομως το πορτοφόλι των νοικοκυριών θα υποφέρει περισσότερο μετά τον Σεπτέμβριο, καθώς δεν ανακόπτεται το πληθωριστικό κύμα που προκαλεί ο πόλεμος. Βεβαίως αναμένονται και νέα μέτρα ενίσχυσης των εισοδημάτων από την κυβέρνηση εντός του επιτρεπόμενου από την Ε.Ε. δημοσιονομικού περιθωρίου.

Δεύτερον, πέραν της οικονομίας, μια μεγάλη πηγή ανησυχίας είναι τα Ελληνοτουρκικά, καθώς παρατηρείται ξαφνική όξυνση των σχέσεων λόγω της «Γαλάζιας Πατρίδας». Οι στρατιωτικοί και οι γεωπολιτικοί αναλυτές θεωρούν αναπόφευκτο κάποιο θερμό επεισόδιο με τους Τούρκους μέσα στο καλοκαίρι, χωρίς φυσικά να μπορούν να προβλέψουν τι έντασης θα είναι αυτό και πώς θα κλιμακωθεί. Η ένταση στο Αιγαίο μπορεί να λειτουργήσει καθοριστικά για τις εκλογές – είτε θετικά είτε αρνητικά για την κυβέρνηση, ανάλογα με τους χειρισμούς της.

Τρίτον, ο πόλεμος στο Ιράν δεν φαίνεται πιθανό ότι θα τελειώσει σύντομα. Θα υπάρχουν ασφαλώς ημέρες που θα πανηγυρίζουμε ότι ο πόλεμος τελείωσε και βρέθηκε συμφωνία ειρήνης και την επομένη θα έχουμε μάλλον ανατροπή των συμφωνιών από κάποιον από τους εμπλεκόμενους, όπως γίνεται μέχρι σήμερα. Ακόμη όμως κι αν πουν οι εμπλεκόμενες χώρες ότι τελείωσε ο πόλεμος, ειρήνη δύσκολα θα έχουμε. Και κάθε ανακωχή θα πρέπει να θεωρείται ιδιαίτερα εύθραυστη και προσωρινή.

Τέλος, αν σε όλα αυτά προστεθούν οι αναμενόμενες καλοκαιρινές πυρκαγιές και ίσως κάποιες φυσικές καταστροφές, η προεκλογική καθημερινότητα θα είναι έντονη.

Πολιτική όξυνση

Ανεξαρτήτως του ποια θα είναι η ημερομηνία των εκλογών, είμαστε ήδη σε προεκλογική περίοδο, και μάλιστα έντονη, με πολλούς διαξιφισμούς μεταξύ των κομμάτων, πολύ ευρεία ατζέντα αντιπαράθεσης και ήδη υψηλούς τόνους. Η ατζέντα περιλαμβάνει από την ακρίβεια και τα χαμηλά εισοδήματα μέχρι τα κόκκινα δάνεια, τις κατασχέσεις, τα σκάνδαλα, τις υποκλοπές, τα εθνικά θέματα, τις θεσμικές παρατυπίες, τα πάντα όλα που έλεγε και ο Αλέφαντος.

Μέχρι τις εκλογές θα έχουμε διαρκώς δημοσκοπήσεις που ενδεχομένως θα παρουσιάζουν μεγάλη μεταβλητότητα ανάλογα με τις «επιδόσεις» των κομμάτων στην μεταξύ τους κόντρα, αλλά και ανάλογα με τις πραγματικές συνθήκες που θα επικρατούν στην οικονομία κυρίως, στα Ελληνοτουρκικά και στον πόλεμο του Ιράν.

Υπό αυτές τις συνθήκες το ορατό μέλλον προβλέπεται πολιτικά ασταθές. Καμία δημοσκόπηση δεν εμφανίζει πιθανότητες εκλογής αυτοδύναμης κυβέρνησης μέχρι στιγμής και ο μεγάλος αριθμός κομμάτων ενδέχεται να οδηγήσει σε κατακερματισμό των ψήφων και σε ποσοστά που δεν θα επιτρέπουν εύκολα τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας.

Μέχρι στιγμής κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν αφήνει περιθώρια για μετεκλογική συνεργασία με τη Ν.Δ., αλλά αυτό είναι πιθανό να αλλάξει ανάλογα με το αποτέλεσμα των εκλογών και τις συνθήκες που θα επικρατούν τότε – και που δεν θα είναι καλές.

Οι έμπειροι πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι θα υπάρξουν μεγάλες εκπλήξεις τόσο προεκλογικά όσο και μετεκλογικά. Μάλιστα δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο σχηματισμού ακόμη και κυβέρνησης μειοψηφίας με ψήφο εμπιστοσύνης από βουλευτές διαφορετικών κομμάτων. Δεν αποκλείουν δηλαδή το πολύ χαμηλής πιθανότητας ενδεχόμενο εάν κάποιο κόμμα βρεθεί πολύ κοντά στην αυτοδυναμία, να υπάρξουν ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών από διάφορα κόμματα και αν μαζευτούν 151 βουλευτές να γίνει κυβέρνηση με την υποστήριξη ανεξάρτητων βουλευτών που προέρχονται από διάφορα κόμματα.

Ούτε αποκλείεται η πιθανότητα, μετά από αλλεπάλληλες εκλογές, σχηματισμού πολυκομματικής κυβέρνησης με κοινής αποδοχής πολιτική προσωπικότητα που θα στηρίζεται από διάφορα κόμματα.

Ολα αυτά αφενός είναι δύσκολα και χρειάζονται χρόνο και πίεση για να επιτευχθούν, αφετέρου είναι σενάρια και στον ενδιάμεσο χρόνο μπορεί να υπάρξουν ανατροπές κυρίως από εξωγενείς παράγοντες και να αλλάξουν άρδην όλα.

Πάντως στους τομείς των μεταρρυθμίσεων και της εφαρμοσμένης πολιτικής λίγα πράγματα, αν όχι τίποτε, πρέπει να περιμένουμε. Το πιθανότερο είναι ότι όλα φρενάρουν ήδη, πριν σταματήσουν ολοσχερώς το καλοκαίρι, ενώ είναι αμφίβολο αν θα ξαναξεκινήσουν από το φθινόπωρο, με την επιστροφή στα θρανία, στις υπουργικές καρέκλες και στα βουλευτικά έδρανα.

Η οικονομία θα είναι στον αυτόματο, η κυβέρνηση θα δίνει ό,τι μπορεί για να γλυκάνει τα νοικοκυριά που παλεύουν με την ακρίβεια, αλλά ουσιαστικές αλλαγές στην οικονομική πολιτική και στη διαχείριση των προβλημάτων στους κρίσιμους τομείς δεν αναμένονται.

Με λίγα λόγια, μέχρι τουλάχιστον τις εκλογές και ουσιαστικά μέχρι να υπάρξει σταθερή και βιώσιμη λύση με μια ισχυρή κυβέρνηση, η οικονομική μας κατάσταση θα παραμείνει δύσκολη, τα εθνικά θέματα επικίνδυνα και η γεωπολιτική αστάθεια έντονη.

Ενδιαφέροντες καιροί για όσους έχουν περιπετειώδη διάθεση, ανησυχία και ανασφάλεια για τους υπόλοιπους.