Οι παγκόσμιες τιμές των αγροτικών προϊόντων κατέγραψαν τη μεγαλύτερη τριμηνιαία άνοδό τους από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, καθώς η κλιμάκωση των εντάσεων στη στρατηγικής σημασίας περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα εντείνουν τις ανησυχίες για νέες πληθωριστικές πιέσεις, δημιουργώντας πρόσθετο πονοκέφαλο στις κεντρικές τράπεζες.
Ο Bloomberg Agriculture Spot Index, ο οποίος παρακολουθεί τις τιμές δέκα βασικών αγροτικών προϊόντων, από τη σόγια έως τον καφέ, ενισχύθηκε κατά 13% στο τρίμηνο έως το τέλος Σεπτεμβρίου, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη άνοδο από τον Μάρτιο του 2022. Αν και ο δείκτης έχει υποχωρήσει από τα υψηλά του περασμένου μήνα, εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από 20% υψηλότερα σε ετήσια βάση.
Η Μαύρη Θάλασσα στο επίκεντρο
Η εντατικοποίηση των συγκρούσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας τους τελευταίους μήνες έχει περιορίσει τις ροές αγροτικών προϊόντων μέσω της Μαύρης Θάλασσας, μιας από τις σημαντικότερες περιοχές παγκοσμίως για τις εξαγωγές σιτηρών και ελαιούχων σπόρων.
Η κατάσταση περιορίζει την προσφορά και αναγκάζει χώρες της Ασίας και της Αφρικής που εξαρτώνται από τις εισαγωγές να αναζητούν εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Η Ρωσία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιταριού στον κόσμο, επιχειρεί να ανακατευθύνει μέρος των εξαγωγών της από τη Μαύρη Θάλασσα προς άλλα λιμάνια. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι προσπάθειες δεν έχουν αποδώσει στον βαθμό που απαιτείται, καθώς μέσω βασικών εναλλακτικών λιμένων διοχετεύεται μόλις περίπου το ένα δέκατο των σχετικών ποσοτήτων.
Οι πιέσεις στην προσφορά αποτυπώθηκαν έντονα στις διεθνείς αγορές. Στο προηγούμενο τρίμηνο, οι τιμές του καλαμποκιού και του σιταριού στο Σικάγο ενισχύθηκαν κατά 15%, ενώ η σόγια σημείωσε άνοδο 13%.
Ακραία καιρικά φαινόμενα και Ελ Νίνιο
Στις γεωπολιτικές πιέσεις προστίθενται τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τα οποία έχουν διαταράξει την παραγωγή σιταριού και καλαμποκιού σε σημαντικές καλλιεργητικές περιοχές, από τις ΗΠΑ έως την Ευρώπη.
Την ίδια στιγμή, το ενισχυόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο βρίσκεται σε τροχιά να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί, απειλεί την αγροτική παραγωγή σε πολλές περιοχές του κόσμου. Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στα σιτηρά, αλλά επεκτείνονται σε προϊόντα όπως το φοινικέλαιο και το κακάο.
Παράλληλα, η Ινδία ολοκλήρωσε τη χειρότερη περίοδο μουσώνων της τελευταίας δεκαετίας, γεγονός που απειλεί τις σοδειές και ενισχύει τους κινδύνους για περαιτέρω άνοδο των τιμών των τροφίμων.
Νέα απειλή για τον πληθωρισμό
Αν και απαιτείται χρόνος μέχρι η αύξηση των διεθνών τιμών των αγροτικών εμπορευμάτων να περάσει πλήρως στα ράφια των σούπερ μάρκετ, η νέα άνοδος δημιουργεί τον κίνδυνο πρόσθετων πληθωριστικών πιέσεων σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλές.
Το ενεργειακό κόστος επιβαρύνει παράλληλα τους ίδιους τους παραγωγούς, αυξάνοντας τις δαπάνες για καύσιμα, λιπάσματα, μεταφορές και άλλες εισροές. Ο συνδυασμός ακριβότερης ενέργειας και τροφίμων μπορεί να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια των κεντρικών τραπεζών να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στους στόχους τους.
Οι επενδυτές εκτιμούν πλέον ότι υπάρχει περιθώριο ακόμη και για τέσσερις αυξήσεις επιτοκίων από τη Fed μέσα στους επόμενους 12 μήνες.
Ο παράγοντας Κίνα
Στήριξη στις διεθνείς τιμές των σιτηρών προσέφεραν επίσης οι συνεχιζόμενες αγορές αμερικανικής σόγιας από την Κίνα, καθώς και η αισιοδοξία γύρω από τις εμπορικές σχέσεις Πεκίνου και Ουάσιγκτον μετά την πρόσφατη σύνοδο των ηγετών των δύο χωρών.
Μετά τη συνάντηση, οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν ότι το Πεκίνο θα μειώσει τους δασμούς σε αμερικανικά αγροτικά προϊόντα, μεταξύ των οποίων το σιτάρι και το καλαμπόκι, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας. Ωστόσο, η Κίνα διατήρησε πρόσθετους δασμούς στην αμερικανική σόγια.
Ο συνδυασμός των προβλημάτων στην προσφορά και της αναδιάταξης των εμπορικών ροών κρατά τους αγοραστές σε επιφυλακή. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον τόσο στις προοπτικές ενδεχόμενων ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας όσο και στην εξέλιξη των κινεζικών αγορών.
Για να μετατραπεί, πάντως, η αισιοδοξία σε σταθερό ανοδικό παράγοντα για τις αγορές σιτηρών, θα χρειαστεί διατηρήσιμη ενίσχυση της κινεζικής ζήτησης.
«Η αμερικανική σόγια εξακολουθεί να είναι ανταγωνιστική έναντι της βραζιλιάνικης στις εξαγωγικές αγορές, ενισχύοντας τη ζήτηση και από προορισμούς εκτός Κίνας», δήλωσε ο Ματ Ντάρα, αναλυτής σιτηρών και ελαιούχων σπόρων της Kpler.
Όπως πρόσθεσε, μια ισχυρότερη από την αναμενόμενη εξαγωγική περίοδος θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών της αμερικανικής σόγιας, ώστε να περιοριστεί η ζήτηση.
Αντίβαρο η ισχυρή αμερικανική προσφορά
Την ανοδική δυναμική των αγορών περιορίζει πάντως η προοπτική άφθονης προσφοράς στις ΗΠΑ, μετά και την τελευταία έκθεση του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας.
Οι τιμές των σιτηρών και των ελαιούχων σπόρων στο Σικάγο υποχώρησαν την Πέμπτη, με τη σόγια να χάνει έως 1,5% και να αγγίζει το χαμηλότερο επίπεδο από τα τέλη Αυγούστου.
Παρά τη βραχυπρόθεσμη διόρθωση, οι παράγοντες που ώθησαν τις τιμές υψηλότερα παραμένουν ενεργοί.
«Δεδομένων των προβλημάτων στη Μαύρη Θάλασσα και της συρρίκνωσης των αμερικανικών αποθεμάτων μετά το θερμό καλοκαίρι, μακροπρόθεσμα η αγορά θα συνεχίσει να αναζητεί περιθώρια ανόδου», δήλωσε ο Ρίτσαρντ Μπάτενσο, εκτελεστικός διευθυντής σιτηρών και ελαιούχων σπόρων της Marex.
Διαβάστε ακόμη
Γραφείο Προϋπολογισμού: «Καμπανάκι» για τις πιέσεις από οριζόντια μέτρα στήριξης και ρήτρα διαφυγής
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.