Στα κεντρικά γραφεία της Roche στην Ελβετία, εργαζόμενοι από περισσότερες από 100 χώρες συνθέτουν την καθημερινότητα ενός από τους ισχυρότερους φαρμακευτικούς ομίλους στον κόσμο. Ωστόσο, σε λιγότερο από έναν μήνα, η πρόσβαση της χώρας σε διεθνές ταλέντο ενδέχεται να δεχθεί σοβαρό πλήγμα.
Στις 14 Ιουνίου, οι Ελβετοί πολίτες καλούνται να αποφασίσουν για σχέδιο που προβλέπει ανώτατο όριο πληθυσμού στα 10 εκατομμύρια κατοίκους, κάτι που θα απαιτήσει δραστικό περιορισμό της μετανάστευσης. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία σε βιομηχανίες, τράπεζες και τεχνολογικές εταιρείες που τα τελευταία χρόνια βασίστηκαν σε εκατοντάδες χιλιάδες ξένους εργαζομένους για να καλύψουν κρίσιμες θέσεις εργασίας.
Ο πρόεδρος της Roche, Σεβερίν Σβαν, χαρακτήρισε την πρόταση «επικίνδυνη για την κοινωνία και την οικονομία».
«Η Ελβετία δεν μπορεί μόνη της να καλύψει την ανάγκη για λαμπρά μυαλά», δήλωσε νωρίτερα φέτος στους μετόχους της εταιρείας. «Είναι ζωτικής σημασίας να διατηρηθούν ανοιχτά τα σύνορα για κορυφαία ταλέντα».
Η μάχη για το διεθνές ταλέντο
Η Roche δεν αποτελεί εξαίρεση. Στη Ζυρίχη, η Google απασχολεί περισσότερους από 5.000 εργαζομένους από 85 διαφορετικές χώρες. Στη λίμνη της Γενεύης, η επικεφαλής της Logitech, Χάνεκε Φάμπερ, υπογραμμίζει τη σημασία της προσέλκυσης διεθνών επιστημόνων από το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Ελβετίας, το οποίο αποκαλεί «MIT της Ευρώπης».
Ωστόσο, οι υψηλοί μισθοί και η ποιότητα ζωής στην Ελβετία έχουν οδηγήσει τον πληθυσμό πάνω από τα 9,1 εκατομμύρια κατοίκους. Δεξιοί πολιτικοί και οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει από τον έλεγχο, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως το εκλογικό σώμα είναι βαθιά διχασμένο, δίνοντας στην πρόταση πραγματικές πιθανότητες έγκρισης.
Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές εκστρατείες κατά της μετανάστευσης, η ελβετική πρόταση δεν στοχοποιεί μόνο αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες. Εφόσον κριθεί απαραίτητο, θα μπορούσε να εμποδίσει ακόμη και την είσοδο υψηλόμισθων τραπεζιτών, επιστημόνων και μηχανικών στη χώρα.
Συναγερμός στις μεγάλες επιχειρήσεις
Το σχέδιο αυτό έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας. Η Novartis τονίζει ότι η αξιόπιστη πρόσβαση σε διεθνές ταλέντο είναι κρίσιμη για τη λειτουργία των επιχειρήσεων, ενώ η Nestlé επισημαίνει πως η ελεύθερη μετακίνηση εξειδικευμένων επαγγελματιών από διαφορετικά υπόβαθρα συμβάλλει ώστε η χώρα να παραμένει καινοτόμος και ευημερούσα.
Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται μόνο στη συρρίκνωση της αγοράς εργασίας. Το δημοψήφισμα ενδέχεται να προκαλέσει και ρήξη με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Ελβετίας. Η αρχή της ελεύθερης μετακίνησης αποτελεί θεμέλιο των οικονομικών συμφωνιών που εξασφαλίζουν στις ελβετικές επιχειρήσεις πρόσβαση σε αγορά 21 τρισ. δολαρίων και 450 εκατομμυρίων καταναλωτών.
Αν εγκριθεί η πρόταση, η Ελβετία ίσως υποχρεωθεί τελικά να τερματίσει τις συμφωνίες ελεύθερης μετακίνησης με την ΕΕ.
Πίεση στην κοινωνία και φόβοι για το μέλλον
Παρά τις προειδοποιήσεις των επιχειρήσεων, πολλοί ψηφοφόροι εμφανίζονται περισσότερο επηρεασμένοι από τα προβλήματα της καθημερινότητας: ακριβά ενοίκια, ουρές σε προβολές διαμερισμάτων και γεμάτα τρένα. Για αρκετούς πολίτες, το πλαφόν στον πληθυσμό παρουσιάζεται ως μια απλή λύση απέναντι στην αίσθηση ότι «δεν υπάρχει άλλος χώρος».
Η λεγόμενη «Πρωτοβουλία Βιωσιμότητας» προωθείται από το δεξιό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (SVP). Ο Τόμας Μάτερ, βουλευτής της Ζυρίχης και επικεφαλής της καμπάνιας, υποστηρίζει ότι το πρόβλημα αφορά μετανάστες που —κατά την άποψή του— δεν συμβάλλουν στην οικονομία.
«Θα υπάρχει ανταγωνισμός για το ποιος θα μπορεί να φέρνει εργαζομένους», δήλωσε σε συνέντευξή του. «Οι επιχειρήσεις θα πιέζουν ώστε να έρχονται πραγματικοί εργαζόμενοι που ωφελούν την Ελβετία και όχι καταχραστές του ασύλου».
Το σχέδιο προβλέπει ότι ο πληθυσμός δεν θα μπορεί να ξεπεράσει τα 10 εκατομμύρια πριν από το 2050. Με βάση τις δημογραφικές προβλέψεις, αυτό σημαίνει ότι η καθαρή μετανάστευση δεν θα μπορεί να υπερβαίνει περίπου τις 30.000 ετησίως — λιγότερο από το μισό του μέσου όρου της τελευταίας δεκαετίας. Οι περιορισμοί θα μπορούσαν να ξεκινήσουν μόλις ο πληθυσμός φτάσει τα 9,5 εκατομμύρια, κάτι που ενδέχεται να συμβεί ακόμη και μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι συνέπειες θα φανούν σταδιακά αλλά βαθιά. Το think tank Demografik εκτιμά ότι το πλαφόν στον πληθυσμό μπορεί να μειώσει την οικονομική παραγωγή της χώρας έως και κατά 12% μέχρι το τέλος του αιώνα, πλήττοντας κυρίως την υγεία, τη φιλοξενία, την πληροφορική και τις κατασκευές λόγω ελλείψεων εργατικού δυναμικού.
Ο Πάτρικ Λανγκ, επικεφαλής στρατηγικής επενδύσεων της Global Gate Asset Management στη Γενεύη, προειδοποίησε ότι οι επιπτώσεις δεν θα είναι άμεσες αλλά θα διαβρώσουν σταδιακά την ελκυστικότητα της ελβετικής οικονομίας.
«Με μια τέτοια πρωτοβουλία, πυροβολείς τα πόδια σου», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Διαβάστε ακόμη
Υγεία: Τα νέα δεδομένα για τους νοσηλευτές με την ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.