Σαφές μήνυμα προς τη Γαλλία να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις στην έγκριση του προϋπολογισμού του 2027 και να αποφύγει την αποδυνάμωση των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής στέλνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), καθώς η πολιτική αβεβαιότητα και η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών έχουν προκαλέσει έντονες αναταράξεις στην αγορά κρατικών ομολόγων.
Με το κόστος δανεισμού της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης να έχει εκτιναχθεί στα υψηλότερα επίπεδα σχεδόν 25 ετών, το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η κυβέρνηση δεν έχει περιθώρια για νέες αναβολές ή πολιτικούς συμβιβασμούς που θα υπονόμευαν τη δημοσιονομική προσπάθεια.
«Η Γαλλία πρέπει να διασφαλίσει την έγκαιρη έγκριση του προϋπολογισμού της, προκειμένου να διατηρήσει την αξιοπιστία της και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των αγορών», δήλωσε ο Ροντρίγκο Βαλντές, διευθυντής του Τμήματος Δημοσιονομικών Υποθέσεων του ΔΝΤ, σε συνέντευξή του στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου του Ταμείου στην Μπανγκόκ.
Όπως διευκρίνισε, η έγκαιρη έγκριση δεν αρκεί από μόνη της. Ο προϋπολογισμός θα πρέπει να εφαρμοστεί και, ιδανικά, να μην υποστεί αλλαγές που θα περιορίσουν την προβλεπόμενη δημοσιονομική προσαρμογή.
Προϋπολογισμός υπό αμφισβήτηση και έλλειμμα στο 5%
Η κυβέρνηση μειοψηφίας της Γαλλίας παρουσίασε στις αρχές Οκτωβρίου το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027, με στόχο να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ.
Πρόκειται για τον ίδιο στόχο που είχε αρχικά τεθεί για το 2026, αλλά αναμένεται να μην επιτευχθεί, και μάλιστα με σημαντική απόκλιση.
Ακόμη και εάν η κυβέρνηση καταφέρει να συγκρατήσει το έλλειμμα στο 5%, αυτό θα παραμείνει αισθητά υψηλότερο από το όριο του 3% που προβλέπουν οι δημοσιονομικοί κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό ξεκινούν αυτή την εβδομάδα σε ένα βαθιά κατακερματισμένο γαλλικό κοινοβούλιο, όπου η κυβέρνηση δεν διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αντιδρούν στις προτεινόμενες περικοπές δαπανών και στα μέτρα ενίσχυσης των δημοσίων εσόδων, δημιουργώντας σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο το νομοσχέδιο θα εγκριθεί χωρίς ουσιαστικές αλλαγές.
Η πολιτική αβεβαιότητα επιτείνεται από τις προεδρικές εκλογές που απέχουν λιγότερο από επτά μήνες, καθώς οι βασικοί υποψήφιοι προτείνουν σημαντική αλλαγή πορείας σε σχέση με τις πολιτικές του απερχόμενου Προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν.
Το ΔΝΤ ανοίγει ξανά το ζήτημα των συντάξεων
Πέρα από την ανάγκη έγκρισης του προϋπολογισμού, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η Γαλλία θα πρέπει να αντιμετωπίσει και βαθύτερα διαρθρωτικά προβλήματα που επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά της.
Ο Ροντρίγκο Βαλντές υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση προκύψει από τις εκλογές θα κληθεί να επανεξετάσει το κόστος του κοινωνικού κράτους και του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς τόσο η υποψήφια της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν όσο και ο εκπρόσωπος της ριζοσπαστικής Αριστεράς Ζαν-Λικ Μελανσόν έχουν δεσμευτεί να διατηρήσουν χαμηλότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
«Τελικά, η Γαλλία χρειάζεται μια συζήτηση για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και, γενικότερα, για το μέγεθος των παροχών που μπορεί να προσφέρει το κράτος», δήλωσε ο αξιωματούχος του ΔΝΤ.
Η τοποθέτησή του αναδεικνύει τη δυσκολία εξισορρόπησης των δημοσιονομικών αναγκών με τις πολιτικές δεσμεύσεις των κομμάτων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικές αντιδράσεις περιορίζουν τα περιθώρια για περικοπές δαπανών.
Κομισιόν: Να τηρηθεί η συμφωνημένη δημοσιονομική πορεία
Στην ανάγκη διατήρησης μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής αναφέρθηκε και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις.
Μιλώντας σε ξεχωριστή συνέντευξη, υπογράμμισε ότι η Γαλλία πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη στους συμφωνημένους στόχους δημοσιονομικής προσαρμογής.
«Η ανάγκη για συνετή δημοσιονομική πολιτική ισχύει απολύτως και στην περίπτωση της Γαλλίας. Αυτή είναι και η σύσταση πολιτικής που διατυπώνουμε», δήλωσε.
Όπως πρόσθεσε, είναι σημαντικό η χώρα να τηρήσει τη συμφωνημένη δημοσιονομική πορεία και να επιτευχθεί συμφωνία για τον προϋπολογισμό του 2027.
Η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενισχύει την πίεση προς το Παρίσι, καθώς η Γαλλία καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να θέσει υπό έλεγχο τα ελλείμματά της, παρά τις πολιτικές δυσκολίες.
Γκεοργκίεβα: Χρειάζεται χρόνος για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη
Πιο συγκρατημένα αισιόδοξη εμφανίστηκε η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, η οποία αναγνώρισε την προσπάθεια της γαλλικής κυβέρνησης να σταθεροποιήσει τα δημόσια οικονομικά.
«Η Γαλλία επιδιώκει αυτή τη στιγμή να καταρτίσει έναν προϋπολογισμό που θα θέσει το έλλειμμα και το χρέος σε πτωτική τροχιά», δήλωσε την Τετάρτη.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι θα χρειαστεί χρόνος μέχρι οι δημοσιονομικοί δείκτες να υποχωρήσουν σε επίπεδα ικανά να αποκαταστήσουν πλήρως την εμπιστοσύνη των πολιτών και των επενδυτών.
Η επισήμανση αυτή αποτυπώνει το μέγεθος της πρόκλησης για τη γαλλική οικονομία, καθώς ακόμη και η εφαρμογή των σχεδιαζόμενων μέτρων δεν αναμένεται να οδηγήσει σε άμεση αποκλιμάκωση των δημοσιονομικών κινδύνων.
Στα υψηλότερα επίπεδα σχεδόν 25 ετών το κόστος δανεισμού
Οι δημοσιονομικές και πολιτικές δυσκολίες της Γαλλίας έχουν προκαλέσει ισχυρό κύμα πωλήσεων στην αγορά κρατικών ομολόγων, οδηγώντας το κόστος δανεισμού της χώρας σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί εδώ και σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα.
Το spread του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έχει διευρυνθεί σε περισσότερες από 135 μονάδες βάσης, από περίπου 86 μονάδες βάσης στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Η αύξηση αυτή αντανακλά το υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατήσουν γαλλικό δημόσιο χρέος σε σχέση με τους ασφαλέστερους γερμανικούς κρατικούς τίτλους.
Οι πιέσεις δεν περιορίζονται στη Γαλλία.
Τα spreads των ιταλικών και ελληνικών κρατικών ομολόγων έχουν επίσης αυξηθεί τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ το ευρώ έχει υποχωρήσει μέσα στον Οκτώβριο έναντι όλων των υπόλοιπων νομισμάτων της ομάδας G10.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τους προβληματισμούς για το ενδεχόμενο η γαλλική κρίση να επηρεάσει ευρύτερα τις ευρωπαϊκές αγορές.
ΔΝΤ: Δεν υπάρχουν ενδείξεις ανεξέλεγκτης μετάδοσης της κρίσης
Παρά τις πιέσεις που παρατηρούνται σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων, ο Ροντρίγκο Βαλντές εμφανίστηκε καθησυχαστικός σχετικά με τον κίνδυνο μετάδοσης της γαλλικής κρίσης.
Όπως υποστήριξε, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι οι επενδυτές αντιδρούν με αδικαιολόγητο τρόπο ή ότι οι πιέσεις μεταφέρονται ανεξέλεγκτα από τη μία οικονομία στην άλλη.
«Οι αγορές λειτουργούν ικανοποιητικά και σε μεγάλο βαθμό αντανακλούν τις θεμελιώδεις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν σε κάθε χώρα», δήλωσε.
«Είναι πολύ δύσκολο να διαπιστώσει κανείς ότι υπάρχει κάποια παράλογη μετάδοση των πιέσεων από τη μία χώρα στην άλλη», πρόσθεσε.
Η εκτίμηση του ΔΝΤ είναι, επομένως, ότι οι πρόσφατες αναταράξεις συνδέονται κυρίως με τους επιμέρους δημοσιονομικούς και οικονομικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα κράτη, παρά με μια γενικευμένη κρίση εμπιστοσύνης στην Ευρωζώνη.
Η παγκόσμια παγίδα χρέους και επιτοκίων
Σε ξεχωριστή ανάρτηση στο ιστολόγιο του ΔΝΤ, ο Ροντρίγκο Βαλντές και η Έρα Ντάμπλα-Νόρις προειδοποίησαν ότι οι κυβερνήσεις με υψηλό δημόσιο χρέος κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν σε έναν φαύλο κύκλο αυξανόμενου κόστους δανεισμού και επιδείνωσης των δημόσιων οικονομικών.
Όπως εξηγούν, οι κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να χρειαστεί να διατηρήσουν τα επιτόκια σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη δυναμική του χρέους.
Ταυτόχρονα, οι ανησυχίες για τη δημοσιονομική κατάσταση των χωρών μπορούν να ωθήσουν ακόμη υψηλότερα τα επιτόκια της αγοράς, ενισχύοντας τις πιέσεις.
«Οι κεντρικές τράπεζες μπορεί να χρειαστεί να διατηρήσουν τα επιτόκια υψηλότερα για περισσότερο χρόνο, επιδεινώνοντας τη δυναμική του χρέους, ενώ οι ίδιες οι δημοσιονομικές ανησυχίες μπορούν να αυξήσουν τα επιτόκια της αγοράς», επισημαίνουν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν την έκθεση Fiscal Monitor του ΔΝΤ, το παγκόσμιο πρωτογενές δημοσιονομικό έλλειμμα διαμορφώνεται περίπου στο 3,3% του ΑΕΠ το 2026.
Για να σταθεροποιηθεί ο παγκόσμιος λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ εντός του έτους, θα απαιτούνταν περιορισμός του πρωτογενούς ελλείμματος περίπου στο 2,6% του ΑΕΠ.
Το Ταμείο προειδοποιεί ότι, καθώς το παγκόσμιο χρέος προβλέπεται να συνεχίσει να αυξάνεται, θα χρειαστεί πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή αντίστοιχου μεγέθους τα επόμενα χρόνια.
Η περίπτωση της Γαλλίας αναδεικνύει, σύμφωνα με την ανάλυση, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι υπερχρεωμένες οικονομίες όταν επιχειρούν να περιορίσουν τα ελλείμματά τους σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων, ασθενέστερης ανάπτυξης και έντονης πολιτικής αβεβαιότητας.
Για το Παρίσι, η άμεση δοκιμασία είναι η έγκριση ενός αξιόπιστου προϋπολογισμού για το 2027. Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, είναι να πείσει τις αγορές ότι διαθέτει την πολιτική βούληση και τη δυνατότητα να επαναφέρει το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα σε βιώσιμη τροχιά.
Διαβάστε ακόμη
Ψάλτης (Alpha Bank): Εθνικό ζήτημα η οριστική λύση στα «κόκκινα» δάνεια
Επίδομα θέρμανσης: 30% αύξηση στα ποσά – Από 130 έως 1.560 ευρώ για κάθε δικαιούχο
ΔΕΣΦΑ: Στη ΔΕΠΑ Εμπορίας οδεύει το 34% του Δημοσίου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ