Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει πενιχρά ποσοστά δημοφιλίας, ένα μη δημοφιλές κόμμα και μια διχασμένη κυβερνητική συμμαχία, καθώς και με άλλες αδυναμίες που ως επί το πλείστον ξεπερνούν τη δυνατότητά του να επηρεάσει την κατάσταση, από μια αυτοκινητοβιομηχανία σε κρίση έως τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ. Η πιο προφανής πηγή ελπίδας για την κυβέρνησή του είναι ένας οικονομικός «ούριος άνεμος» που θα μπορούσε να διαλύσει μερικά από τα σύννεφα.
Η καλύτερη ελπίδα για την εκτόνωση της λαϊκής οργής και την απομάκρυνση των ψηφοφόρων από το ακροδεξιό AfD έγκειται στην αναζωογόνηση της οικονομίας. Υπάρχει πλέον μια σταθερή ροή καλύτερων ειδήσεων, σε έντονη αντίθεση με τη δημοτικότητα του Μερτς.
Η ανάπτυξη θα μπορούσε να φτάσει το 1% το 2026, μετά από τρία χρόνια στασιμότητας, δήλωσε ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοακίμ Νάγκελ, στις 2 Οκτωβρίου. «Από οικονομική άποψη, η κατάσταση στη Γερμανία δεν φαίνεται και τόσο άσχημη αυτή τη στιγμή», ανέφερε σε ομιλία του στο Ρόστοκ.
Μια εβδομάδα αργότερα, το Υπουργείο Οικονομίας υπερδιπλασίασε τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη φέτος, μετά από ένα καλύτερο από το αναμενόμενο α’ εξάμηνο, καθώς οι ισχυρές εξαγωγές και η αύξηση των κρατικών δαπανών μείωσαν τις επιπτώσεις της χαμηλής καταναλωτικής δραστηριότητας. Ανέφερε ότι το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,3% το 2026.
Αυτή η πρόβλεψη συνάδει πλέον με τις εκτιμήσεις των κορυφαίων οικονομικών ερευνητικών ιδρυμάτων της Γερμανίας. Στις 24 Σεπτεμβρίου, ενώ ο Μερτς προσπαθούσε ακόμη να αφομοιώσει τις πολιτικές του απώλειες, τα ιδρύματα αυτά υπερδιπλασίασαν την κοινή πρόβλεψή τους για την ανάπτυξη από το 0,6% που είχαν προβλέψει την άνοιξη.
Ο δείκτης επιχειρηματικής αισιοδοξίας του Ifo, ο οποίος παρακολουθείται στενά, σημείωσε επίσης άνοδο. Οι προοπτικές ανάπτυξης, αν και μέτριες, είναι πλέον «πολύ καλύτερες από τη στασιμότητα που παρατηρούμε εδώ και αρκετό καιρό», δήλωσε ο Κλέμενς Φούεστ, πρόεδρος του ινστιτούτου.
Οι προκλήσεις της Γερμανίας είναι κοινές για τους ηγέτες σε όλο τον κόσμο. Όλοι αντιμετωπίζουν μακροχρόνια ζητήματα οικονομικής προσιτότητας, τα οποία επιδεινώνονται από την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων, την αδιαφορία του Τραμπ για τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ, την αμείωτη οικονομική άνοδο της Κίνας και ένα ανήσυχο εκλογικό σώμα που δεν είναι διατεθειμένο να δώσει χρόνο στους καθιερωμένους πολιτικούς για να επιφέρουν αλλαγές, αφήνοντας έτσι περιθώρια στους λαϊκιστές που προσφέρουν απλοϊκές λύσεις.
Ωστόσο, η Γερμανία είναι πιο εκτεθειμένη από πολλές άλλες χώρες σε αυτές τις μεταβαλλόμενες παγκόσμιες τάσεις. Αν και εξακολουθεί να είναι η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο σύμφωνα με τους περισσότερους δείκτες, το υψηλό κόστος ενέργειας θέτει τη μεταποιητική της βιομηχανία — από τα χημικά της BASF SE έως τον χάλυβα της ThyssenKrupp AG — σε σοβαρό μειονέκτημα.
Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία απασχολεί περίπου 690.000 άτομα άμεσα στον τομέα της παραγωγής, σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία. Με εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη θέσεις εργασίας που συνδέονται με τον κλάδο μέσω των αντιπροσωπειών και των συναφών υπηρεσιών, ο αγώνας της για επιβίωση έχει τεράστια σημασία για τη χώρα.
Η πληθώρα εισαγωγών από την Κίνα, σε συνδυασμό με την άνοδο του παγκόσμιου προστατευτισμού που εκφράζεται με τον Τραμπ, είναι αρνητική για τους Γερμανούς εξαγωγείς, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του ΑΕΠ.
Ως δικηγόρος επιχειρήσεων με άπταιστα αγγλικά, ο Μερτς μπορεί να φαίνεται καλά εξοπλισμένος για να αντιμετωπίσει την καταιγίδα που πλήττει τη Γερμανία. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει πως πρέπει να αγνοήσουμε τις πολιτικές του αδυναμίες.
Δυσκολεύεται να συνδεθεί με τους ψηφοφόρους και έχει καταφέρει μάλιστα να προσβάλει ολόκληρες ομάδες της κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων όσων λαμβάνουν αναρρωτική άδεια ή επιδιώκουν «ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής». Το μεταρρυθμιστικό του πρόγραμμα θα σήμαινε λιγότερα χρήματα για τις ευάλωτες ομάδες και περιορισμό των δικαιωμάτων των εργαζομένων.
Το ποσοστό αποδοχής του, που ποτέ δεν ήταν υψηλό, έχει μειωθεί σημαντικά από την ανάληψη της εξουσίας τον Μάιο του 2025, φτάνοντας περίπου στο 10%, γεγονός που τον καθιστά τον πιο αντιδημοφιλή καγκελάριο στην ιστορία.
Ο Μερτς ήταν ένας από τους υποψηφίους για την ηγεσία του CDU που παραγκωνίστηκαν από τη Μέρκελ κατά την άνοδό της στην κορυφή, πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες. Η ατυχία του είναι ότι κατάφερε τελικά να αναλάβει την καγκελαρία την ώρα που το AfD υπονομεύει την υποστήριξη προς το κέντρο.
Αφού κατέλαβε την πρώτη θέση στις ομοσπονδιακές εκλογές του περασμένου έτους, το CDU/CSU του βρίσκεται πλέον πίσω από την AfD σε εθνικό επίπεδο κατά 11 ποσοστιαίες μονάδες, παρά το γεγονός ότι η τελευταία έχει χαρακτηριστεί ως ακροδεξιά εξτρεμιστική οργάνωση από τις εγχώριες υπηρεσίες πληροφοριών σε αρκετές ομοσπονδιακές πολιτείες.
Για να αντιμετωπίσει τις εθνικιστικές δυνάμεις, η Γερμανία πρέπει να επιδείξει μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τις αλλαγές, σύμφωνα με τον Μαρσέλ Φράτσερ, πρόεδρο του οικονομικού ερευνητικού ινστιτούτου DIW στο Βερολίνο.
Αυτό περιλαμβάνει την ελάφρυνση της ρύθμισης για τη μείωση της γραφειοκρατίας, η οποία πλήττει ιδιαίτερα τις μεσαίες επιχειρήσεις της Γερμανίας (Mittelstand), μια φορολογική μεταρρύθμιση για τη μείωση των φόρων για τις επιχειρήσεις και τα άτομα με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, καθώς και «μια μεγάλη ώθηση» για την εκπλήρωση των υφιστάμενων δεσμεύσεων για επιπλέον δημόσιες επενδύσεις ύψους περίπου 1% του ΑΕΠ ετησίως.
Σε εθνικό επίπεδο, οι ξένες επενδύσεις διατηρούνται σταθερές παρά τα σημάδια πολιτικής αστάθειας, δήλωσε ο Φράτσερ στο Bloomberg. Το «κρίσιμο πρόβλημα» αυτή τη στιγμή, είπε, είναι ότι «πρέπει να δούμε περισσότερες γερμανικές επενδύσεις από γερμανικές εταιρείες στη Γερμανία».
Είναι δύσκολο, ωστόσο, για οποιονδήποτε πολιτικό να ανταγωνιστεί τις πολιτικές της AfD που βασίζονται στα παράπονα. Η βάση της AfD έχει, κατά πολύ, την πιο αρνητική αξιολόγηση της γερμανικής οικονομίας υπό την κυβέρνηση Μερτς από οποιοδήποτε άλλο κόμμα.
Μόνο το 1% των ψηφοφόρων της AfD δήλωσαν ότι είναι ικανοποιημένοι με την κυβέρνηση, έναντι 98% που δεν είναι, σύμφωνα με την τελευταία μηνιαία έρευνα ARD-DeutschlandTrend του ερευνητικού ινστιτούτου Infratest dimap με έδρα το Βερολίνο. Αυτό σε σύγκριση με το 31% και το 67% αντίστοιχα για το μπλοκ CDU/CSU του Μερτς. Σε όλα τα κόμματα, το 86% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η τρέχουσα κατάσταση της Γερμανίας προκαλεί περισσότερη ανησυχία παρά αισιοδοξία.
Οι επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές δεν προβλέπονται πριν από το 2029. Ωστόσο, η επόμενη εκλογική δοκιμασία για τον Μερτς έρχεται τον Απρίλιο του επόμενου έτους, όταν μια νέα σειρά κρατικών εκλογών θα αποτελέσει δείκτη για το πόσο διαρκής μπορεί να είναι η οικονομική ανάκαμψη.
Διαβάστε ακόμη
Φαγητό στο γραφείο: Ο τόνος, τα βραστά αυγά και άλλα εργασιακά εγκλήματα
Ρetrossian: Η οικογένεια προσφύγων που έμαθε στον κόσμο το χαβιάρι
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.