Ο δρόμος για την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% ενδέχεται να μην είναι ανώδυνος, προειδοποίησε ο Πρόεδρος της της Fed του Σικάγο, Όστιν Γκούλσμπι, υποστηρίζοντας ότι η Fed δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει ως προσωρινά τα επαναλαμβανόμενα και επίμονα σοκ στην πλευρά της προσφοράς.
«Τα σοκ στην προσφορά εμφανίζονται συχνότερα, είναι ισχυρότερα και διαρκούν περισσότερο», δήλωσε τη Δευτέρα σε εκδήλωση στο Λονδίνο. Όπως τόνισε, όταν οι επιπτώσεις αυτών των σοκ στον πληθωρισμό αποκτούν μόνιμα χαρακτηριστικά, παύει να ισχύει μέρος της λογικής σύμφωνα με την οποία οι κεντρικές τράπεζες μπορούν απλώς να τα «προσπερνούν».
Ο Γκούλσμπι επισήμανε ότι η αντίδραση της Fed δεν χρειάζεται να είναι τόσο επιθετική όσο θα ήταν σε μια περίπτωση υπερθέρμανσης της ζήτησης, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι η προσαρμογή δεν θα είναι χωρίς οικονομικό κόστος.
«Αυτό είναι ακριβώς το επώδυνο δίλημμα μεταξύ απασχόλησης και πληθωρισμού που επιβάλλουν πάντα τα στασιμοπληθωριστικά σοκ σε μια κεντρική τράπεζα», ανέφερε. «Δυστυχώς, σε τέτοιες συνθήκες, ο μόνος δρόμος επιστροφής είναι ο δύσκολος δρόμος».
Μπορεί να μην αρκεί ακόμη μία αύξηση επιτοκίων
Μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά την ομιλία του, ο Γκούλσμπι προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, επισημαίνοντας ότι εάν οι πληθωριστικές πιέσεις προέρχονται παράλληλα και από υπερθέρμανση της ζήτησης, τότε η διάμεση πρόβλεψη της Fed για μία ακόμη αύξηση των επιτοκίων ενδέχεται να μην είναι αρκετή για την αποκατάσταση της σταθερότητας των τιμών.
Οι αξιωματούχοι της Fed αύξησαν τα επιτόκια την περασμένη εβδομάδα για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια, ενώ στις προβλέψεις τους ενσωμάτωσαν ακόμη μία αύξηση πριν από το τέλος του έτους.
Η ανησυχία στο εσωτερικό της κεντρικής τράπεζας εντείνεται, καθώς ο πληθωρισμός δεν έχει επιστρέψει στον στόχο του 2% εδώ και πεντέμισι χρόνια. Ορισμένοι αξιωματούχοι συμμερίζονται την ανησυχία του Γκούλσμπι ότι οι πιέσεις στις τιμές διευρύνονται πέρα από τα σοκ στην προσφορά που προκάλεσαν οι δασμοί και η άνοδος του πετρελαίου μετά τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο Πρόεδρος της Fed Κέβιν Γουόρς, τον οποίο διόρισε ο Ντόναλντ Τραμπ νωρίτερα φέτος, είχε παρουσιάσει την τελευταία αύξηση των επιτοκίων ως απόσυρση της νομισματικής χαλάρωσης, προκειμένου να συνεχιστεί η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Η πίεση του Λευκού Οίκου
Οι προειδοποιήσεις Γκούλσμπι έρχονται την ώρα που αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ πιέζουν τη Fed να διατηρήσει ή ακόμη και να μειώσει τα επιτόκια, υποστηρίζοντας ότι τα σοκ στην προσφορά προκαλούν κατά κανόνα εφάπαξ αυξήσεις στις τιμές.
Ο οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ Πίτερ Ναβάρο επέκρινε ευθέως την τελευταία απόφαση της Fed. «Μην αυξάνετε τα επιτόκια εν μέσω ενός ενεργειακού σοκ στις τιμές», έγραψε μετά τη συνεδρίαση, χαρακτηρίζοντας την κίνηση του Γουόρς μία από τις χειρότερες πρώτες αποφάσεις αύξησης επιτοκίων από νέο επικεφαλής της Fed στη σύγχρονη ιστορία.
Ο Γκούλσμπι αναγνώρισε ότι από τη δεκαετία του 1970 οι κεντρικές τράπεζες συνήθως επέλεγαν να αντιμετωπίζουν τα σοκ προσφοράς ως παροδικά φαινόμενα. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, όπως είπε, έχουν μετατραπεί σε «τακτικό χαρακτηριστικό» της οικονομίας και πλέον θεωρεί πιθανό να διαρκούν περισσότερο από ό,τι αρχικά αναμενόταν.
Ως παραδείγματα ανέφερε τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες μετά την πανδημία, τις τιμές του πετρελαίου που κινούνται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι για μεγάλο μέρος του έτους και τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση των δασμών.
Η Fed πρέπει να περιορίσει τη ζήτηση
Η συνεχής παράβλεψη επαναλαμβανόμενων και επίμονων σοκ, σύμφωνα με τον Γκούλσμπι, θα ισοδυναμούσε με αποτυχία εκπλήρωσης της εντολής της Fed για σταθερότητα των τιμών.
Εάν οι προβλέψεις δείχνουν μεγάλα και επαναλαμβανόμενα σοκ με διάρκεια, υποστήριξε, η κεντρική τράπεζα εξακολουθεί να έχει τη νομική υποχρέωση να αποκαταστήσει τη σταθερότητα των τιμών. Και για να συμβεί αυτό, η Fed πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια και να περιορίσει το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, ακόμη και εάν τα υψηλότερα κόστη εμφανίζονται σε διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας.
Οι δηλώσεις του σηματοδοτούν αλλαγή τόνου σε σχέση με το καλοκαίρι, όταν τα ηπιότερα στοιχεία για τον πληθωρισμό είχαν ενισχύσει την αισιοδοξία του ότι οι πιέσεις στις τιμές υποχωρούσαν.
Τα νεότερα δεδομένα, αλλά και οι πληροφορίες που λαμβάνει από επιχειρήσεις στην περιφέρεια της Fed του Σικάγο, έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες του ότι σε ορισμένους κλάδους η αυξημένη ζήτηση συμβάλλει πλέον στον πληθωρισμό μαζί με τους παράγοντες της προσφοράς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην τεχνητή νοημοσύνη και στα data centers. Όπως είπε, μέχρι πρόσφατα θεωρούσε ότι η συγκεκριμένη έκρηξη επενδύσεων παρέμενε περιορισμένη στον δικό της τομέα. Ωστόσο, επαφές του με επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στη μεταποίηση, εκφράζουν πλέον ανησυχίες που παραπέμπουν σε παραδοσιακή υπερθέρμανση της ζήτησης.
Το κόστος σε απασχόληση, μισθούς και ανάπτυξη
Ο Γκούλσμπι προσπαθεί τώρα να διαπιστώσει εάν η νέα έξαρση του πληθωρισμού προέρχεται από προσωρινά ή περισσότερο επίμονα σοκ στην προσφορά, ή από την αυξημένη ζήτηση που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη και άλλες υπηρεσίες.
Παρότι η αντίδραση της Fed ενδέχεται να μη χρειαστεί να είναι τόσο επιθετική όσο στην περίπτωση ενός καθαρού σοκ ζήτησης, προειδοποίησε ότι η οικονομία μπορεί να χρειαστεί να περάσει από χαμηλότερη απασχόληση, πίεση στους μισθούς και ασθενέστερη ανάπτυξη, καθώς η κεντρική τράπεζα περιορίζει τη ζήτηση.
«Για να επανέλθει μια οικονομία σε ισορροπία μετά από ένα διαρκές αρνητικό σοκ στην προσφορά, οι άνθρωποι θα πρέπει να προσαρμοστούν σε μια νέα, λιγότερο ευνοϊκή ισορροπία και οι μισθοί θα πρέπει να μειωθούν», δήλωσε.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση διαφοροποιείται από τη θέση του Κέβιν Γουόρς. Παρότι ο νέος Πρόεδρος της Fed ψήφισε υπέρ της αύξησης των επιτοκίων, δήλωσε μετά τη συνεδρίαση ότι δεν θεωρεί απαραίτητο να πληγεί η αγορά εργασίας προκειμένου ο πληθωρισμός να επιστρέψει στο 2%.
«Δεν πιστεύω ότι τα δύο σκέλη της εντολής μας — σταθερότητα των τιμών και πλήρης απασχόληση — λειτουργούν σε αντίθετες κατευθύνσεις μεσοπρόθεσμα», ανέφερε.
Διαβάστε ακόμη
Τράπεζες: Στο κυνήγι νέων επενδυτών με στοίχημα την αναβάθμιση
Goldman Sachs: «Ταύρος» για το ελληνικό χρηματιστήριο – Στόχος οι 2.900 μονάδες
ΤτΕ: Πάνω από 13,5 δισ. οι τουριστικές εισπράξεις στο επτάμηνο – Αλμα 12%
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ