Το Μάντσεστερ αποτελεί μία από τις φωτεινότερες εξαιρέσεις στη γενικότερα αδύναμη οικονομική εικόνα της Βρετανίας. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ επιδιώκει τώρα να ενισχύσει τη δημιουργία πλούτου και εκτός Λονδίνου, αναπαράγοντας σε άλλες περιοχές της χώρας το μοντέλο ανάπτυξης της πόλης της βόρειας Αγγλίας.
Στα σχέδιά του για μεταφορά περισσότερων αρμοδιοτήτων και εξουσιών εκτός πρωτεύουσας περιλαμβάνεται η μετατροπή του Μάντσεστερ, όπου διετέλεσε δήμαρχος για μεγάλο μέρος της προηγούμενης δεκαετίας, σε διοικητικό κέντρο της εθνικής κυβέρνησης. Το σχέδιο με την ονομασία «No. 10 North» αναμένεται να δημιουργήσει σχετικά περιορισμένο αριθμό θέσεων εργασίας. Ωστόσο, η μεταφορά περισσότερων κυβερνητικών λειτουργιών στην πόλη πιθανότατα θα έχει ευρύτερες θετικές επιπτώσεις στην τοπική οικονομία.
Ιδιοκτήτες κατοικιών και επενδυτές ακινήτων προσδοκούν περαιτέρω άνοδο των τιμών σε μια αγορά που ήδη συγκαταλέγεται στις ισχυρότερες του Ηνωμένου Βασιλείου. Η ταχεία ανάπτυξη του Μάντσεστερ, σηματοδοτεί νέες προκλήσεις.
Περισσότερος χώρος με τα ίδια χρήματα
«Η πόλη αλλάζει ήδη», αναφέρει ο 32χρονος Μπάρνεϊ Πάρσονς, senior creative στην εταιρεία NewGen, ο οποίος μετακόμισε φέτος από το Λονδίνο στο Μάντσεστερ. Ο ίδιος και η σύντροφός του αγόρασαν πρόσφατα μια κατοικία τριών υπνοδωματίων στη δεντρόφυτη συνοικία Whalley Range, έναντι 450.000 λιρών, ή περίπου 602.000 δολαρίων.
Το ποσό είναι περίπου αντίστοιχο με εκείνο που θα απαιτούνταν για την αγορά ενός μικρού διαμερίσματος σε πολλές περιοχές του Λονδίνου. Ο Πάρσονς δηλώνει ικανοποιημένος που εξασφάλισε περισσότερο χώρο για τα χρήματά του. Παραδέχεται, ωστόσο, ότι ήδη είχε αρχίσει να αποκλείεται οικονομικά από άλλες συνοικίες του Μάντσεστερ, όπου οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Περισσότεροι Λονδρέζοι μετακομίζουν στο Μάντσεστερ
Αντιστρέφοντας μια μακροχρόνια τάση, το Μάντσεστερ κατέγραψε το 2024 καθαρή εισροή κατοίκων από το Λονδίνο, σύμφωνα με στοιχεία εσωτερικής μετανάστευσης της βρετανικής στατιστικής υπηρεσίας Office for National Statistics. Συνολικά, 13.000 άνθρωποι μετακινήθηκαν από την πρωτεύουσα προς τη βόρεια πόλη, ενώ 11.800 ακολούθησαν την αντίθετη κατεύθυνση.
Παρότι οι τιμές των κατοικιών στο Μάντσεστερ παραμένουν συνολικά χαμηλότερες από εκείνες του Λονδίνου, αυξάνονται με πολύ ταχύτερο ρυθμό. Έως τον Απρίλιο, οι τιμές στο Μάντσεστερ είχαν ενισχυθεί κατά 1,3% σε ετήσια βάση, την ώρα που στην πρωτεύουσα είχαν υποχωρήσει κατά 2,1%. «Οι επενδύσεις σε υποδομές και η αυξανόμενη συγκέντρωση θέσεων εργασίας του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα εκτός Λονδίνου ενισχύουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη στο Μάντσεστερ», αναφέρει ο Ντάνιελ Χέιχερστ της εταιρείας ακινήτων Knight Frank. Ο ίδιος θεωρεί ότι η πρόσφατη ανάπτυξη της περιοχής αποτελεί μέρος μιας πολύ πιο μακροπρόθεσμης πορείας.
Από την πρώτη βιομηχανική πόλη σε σύγχρονο οικονομικό κέντρο
Το Μάντσεστερ περιγράφεται συχνά ως η πρώτη βιομηχανική πόλη του κόσμου. Τον 19ο αιώνα, εξελίχθηκε σε παγκόσμιο κέντρο της κλωστοϋφαντουργίας και της μηχανικής, πριν η οικονομία του καταρρεύσει σταδιακά κατά τις δεκαετίες που ακολούθησαν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ακόμη και στα χρόνια της παρακμής του, διατήρησε ισχυρή ταυτότητα ως κέντρο ανεξάρτητης μουσικής και πολιτισμού.
Κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, όμως, μεταμορφώθηκε σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες του Ηνωμένου Βασιλείου, με τη στήριξη δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων και με επιπλέον πλεονέκτημα το υψηλό κόστος ζωής στο Λονδίνο.
Η μεταφορά του BBC άλλαξε την περιοχή
Το 2006, το BBC αποφάσισε να μεταφέρει αρκετά μεγάλα τμήματα και χιλιάδες θέσεις εργασίας στην ευρύτερη περιοχή του Μάντσεστερ. Το 2011, τα δέκα περιφερειακά συμβούλια της περιοχής σχημάτισαν μια ενιαία Combined Authority, συνενώνοντας αρμοδιότητες σε τομείς όπως οι μεταφορές και η υποστήριξη των επιχειρήσεων.
Έξι χρόνια αργότερα ακολούθησε η άμεση εκλογή δημάρχου, θέση την οποία ανέλαβε ο Άντι Μπέρναμ. Ο Μπέρναμ κέρδισε ακόμη δύο εκλογικές αναμετρήσεις και δημιούργησε εθνικό πολιτικό προφίλ, αξιοποιώντας την αναγέννηση της πόλης. Από το 2017 και μετά, ιδιωτικές επιχειρήσεις όπως η J.P. Morgan Private Bank και η International Business Machines Corp. άνοιξαν γραφεία στο Μάντσεστερ.
Παράλληλα, η κατασκευή ουρανοξυστών άλλαξε ριζικά την εικόνα της κεντρικής επιχειρηματικής ζώνης. Μεσίτες και αναλυτές εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες τάσεις θα συνεχίσουν να ωθούν τις τιμές προς τα πάνω και την οικιστική ανάπτυξη προς τα προάστια. «Οι ισχυρότερες αγορές κατοικιών βρίσκονται στην πραγματικότητα έξω από το Μάντσεστερ», εξηγεί ο Ρίτσαρντ Ντόνελ, εκτελεστικός διευθυντής ερευνών της Zoopla.
Όπως αναφέρει, η μεγαλύτερη ζήτηση εντοπίζεται σε περιοχές που βρίσκονται πάνω σε καλές συγκοινωνιακές συνδέσεις, στην ευρύτερη περιφέρεια της πόλης. Το δίκτυο τραμ Metrolink του Μάντσεστερ είναι πλέον το μεγαλύτερο του είδους του στο Ηνωμένο Βασίλειο, με σχεδόν 100 στάσεις. Η βελτίωση της πρόσβασης έχει ενισχύσει το ενδιαφέρον για προάστια και γειτονικές πόλεις, όπου οι αγοραστές μπορούν ακόμη να εξασφαλίσουν μεγαλύτερες κατοικίες σε χαμηλότερες τιμές.
Μετακόμιση πιο μακριά για μεγαλύτερο σπίτι
Η 40χρονη Λίζι Μάτζινες, εμπορική διευθύντρια στον LGBTQ+ ραδιοφωνικό σταθμό Gaydio, εξετάζει το ενδεχόμενο να μετακομίσει λίγο πιο μακριά από το κέντρο για να αποκτήσει περισσότερο χώρο. Πριν από περίπου μία δεκαετία αγόρασε ένα διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου στο Didsbury, ένα εύπορο προάστιο στα νότια του Μάντσεστερ.
Η ίδια και η σύζυγός της συμφώνησαν πρόσφατα να το πουλήσουν έναντι 200.000 λιρών και διαθέτουν προϋπολογισμό περίπου 350.000 λιρών για την αγορά μεγαλύτερης κατοικίας στο Poynton. Η περιοχή βρίσκεται μερικά μίλια μακρύτερα από το κέντρο, αλλά διατηρεί καλές συγκοινωνιακές συνδέσεις. «Μας προσφέρει όσα έχουμε και στο Didsbury, ακόμη και σε ό,τι αφορά τη νυχτερινή ζωή», αναφέρει. «Το γεγονός, όμως, ότι βρίσκεται λίγο πιο έξω σημαίνει ότι μπορείς να πάρεις περισσότερα για τα χρήματά σου».
Υψηλότερες αποδόσεις στα προάστια
Οι αναβαθμίσεις των περιφερειακών μεταφορών αποτελούν επίσης βασικό λόγο για τον οποίο η επενδύτρια Ιβόνα Κοξ παραμένει αισιόδοξη για το τοπικό χαρτοφυλάκιο ακινήτων της. Η Κοξ, διευθύντρια της Moneta Property Finance, ξεχωρίζει την πόλη Wigan, περίπου 16 μίλια από το κέντρο του Μάντσεστερ.
Πριν από μερικά χρόνια αγόρασε εκεί ένα ακίνητο προς ενοικίαση έναντι 190.000 λιρών και επένδυσε επιπλέον περίπου 100.000 λίρες για την ανακαίνισή του. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, πρόσφατη αποτίμηση υπολόγισε την αξία του στις 340.000 λίρες. Τα ενοίκια στο Wigan μπορεί να είναι χαμηλότερα από εκείνα του κέντρου του Μάντσεστερ, αλλά και οι τιμές αγοράς των ακινήτων είναι σημαντικά μικρότερες. Η Κοξ είχε στο παρελθόν ακίνητο σε μια ακριβότερη πόλη νοτιοδυτικά του Λονδίνου, υποστηρίζει όμως ότι οι ταμειακές ροές της είναι καλύτερες στον βορρά.
Οι πιέσεις στη βρετανική οικονομία
Ο Μπέρναμ δεν είναι ο πρώτος πρωθυπουργός των τελευταίων ετών που προωθεί την αποκέντρωση στην Αγγλία. Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος η πολιτική αυτή να καταλήξει περισσότερο σε σύνθημα παρά σε συγκεκριμένη λύση. Σε εθνικό επίπεδο, η βρετανική οικονομία παραμένει αδύναμη. Τα επιτόκια εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι εγκρίσεις στεγαστικών δανείων υποχώρησαν τον Μάιο στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων δύο και πλέον ετών.
Παράλληλα, ένας σημαντικός νόμος που τέθηκε σε ισχύ τον ίδιο μήνα μεταφέρει μέρος της ισχύος από τους ιδιοκτήτες προς τους ενοικιαστές, αποθαρρύνοντας ορισμένους υποψήφιους επενδυτές στην αγορά ακινήτων προς εκμετάλλευση. «Θα ήταν λάθος να υποστηρίξω ότι το Μάντσεστερ έχει με κάποιο τρόπο μείνει ανεπηρέαστο», σημειώνει ο Τζέιμι Άνταμ, επικεφαλής πωλήσεων οικιστικών αναπτύξεων στη βόρεια Αγγλία για τη Savills.
Όπως εξηγεί, η περιορισμένη προσφορά πιθανών ιδιοκτητών-επενδυτών δυσκολεύει τους κατασκευαστές νέων έργων. Οι συγκεκριμένοι επενδυτές είναι συχνά εκείνοι που αγοράζουν διαμερίσματα πριν ακόμη ολοκληρωθεί η κατασκευή τους. Οι προκαταβολικές αυτές πωλήσεις είναι κρίσιμες για τους developers, καθώς τους βοηθούν να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση των έργων τους.
Ο κίνδυνος να γίνει «μικρό Λονδίνο»
Ο Ρίτσαρντ Ντόνελ της Zoopla προειδοποιεί ότι η οικονομική άνοδος του Μάντσεστερ και η αύξηση του κόστους στέγασης μπορεί τελικά να μετατρέψουν την πόλη σε θύμα της ίδιας της επιτυχίας της. Ένα βασικό στοιχείο της ελκυστικότητάς της τόσο για τους κατοίκους όσο και για τις επιχειρήσεις ήταν πάντοτε το χαμηλότερο κόστος κατοικίας σε σχέση με το Λονδίνο.
Οι εργαζόμενοι δεν χρειάζεται να ζουν τόσο μακριά από τον χώρο εργασίας τους, ενώ οι εργοδότες αντιμετωπίζουν μικρότερη πίεση να αυξήσουν τους μισθούς ώστε να αντισταθμίσουν το υψηλό στεγαστικό κόστος. «Υπάρχει κίνδυνος στις αγορές κατοικίας όταν τα ακίνητα γίνονται υπερβολικά ακριβά και οι τιμές κινούνται ταχύτερα από την αύξηση του πληθυσμού», αναφέρει ο Ντόνελ. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει την προθυμία των developers να συνεχίσουν να επενδύουν στην πόλη. Κατά τον ίδιο, το Μάντσεστερ κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα «μικρό Λονδίνο».
Κρίσιμη η ισορροπία προσφοράς και ζήτησης
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να παρακολουθούν στενά την ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης κατοικιών, επισημαίνει ο Ανουπάμ Νάντα, καθηγητής αστικής οικονομίας και real estate στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ. «Ένα από τα προβλήματα που είδαμε στο Λονδίνο, καθώς έγινε τόσο σημαντικό οικονομικό κέντρο, ήταν η διαρκής επιδείνωση της προσιτής της κατοικίας», αναφέρει. Η αιτία ήταν η τεράστια αύξηση της ζήτησης σε σχέση με την προσφορά.
«Η αποκέντρωση θα μπορούσε να είναι θετική, καθώς θα μετακινούσε ορισμένες θέσεις εργασίας από το Λονδίνο προς άλλες πόλεις, όπως το Μάντσεστερ», προσθέτει. Για να λειτουργήσει, όμως, θα πρέπει να συνοδεύεται από επαρκή κατασκευή νέων κατοικιών και επενδύσεις στις υποδομές.
«Υπάρχει πλέον προβολέας πάνω από το Μάντσεστερ»
Ο Μπάρνεϊ Πάρσονς εκτιμά ότι περίπου το 90% της παρέας του στο Λονδίνο έχει πλέον εγκαταλείψει την πρωτεύουσα. Από αυτούς, περίπου το 80% έχει μετακομίσει στο Μάντσεστερ. «Είναι μια πολύ καλή ενδιάμεση λύση», αναφέρει.
Ο ίδιος εκτιμά το μέγεθος της πόλης, την πολιτιστική της σκηνή και το γεγονός ότι μπορεί ακόμη να μετακινείται εύκολα στο Λονδίνο όταν το απαιτεί η εργασία του. Κατάγεται από τη βόρεια Αγγλία, από την ευρύτερη περιοχή του Leeds, και δηλώνει ότι απολαμβάνει τη ζωντάνια της νέας του πόλης. «Αυτή τη στιγμή, όλα τα φώτα είναι στραμμένα στο Μάντσεστερ», καταλήγει.
Διαβάστε ακόμη
Ευρωπαϊκές IPO: Η κρίσιμη μάχη του φθινοπώρου και το στοίχημα των $17 δισ. (γράφημα)
ΗΠΑ: Βαρύ το κόστος του πολέμου με το Ιράν – 33,4 δισ. δολάρια και απώλειες σε αεροσκάφη και βάσεις
Νέες χρηματοδοτήσεις 2027-2034: Πάνω από 100 δισ. ευρώ για επενδύσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.