Όταν ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δεσμεύτηκε να εντείνει την πίεση προς το Ιράν στοχεύοντας τους οικονομικούς εταίρους του, επανέλαβε την προειδοποίηση του πρώην προέδρου Τζορτζ Μπους προς τους συμμάχους των ΗΠΑ μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.
«Είστε είτε μαζί μας, είτε εναντίον μας», δήλωσε ο Μπέσεντ σε συνέντευξή του στο CNBC. «Αυτή θα είναι η μεγαλύτερη συντονισμένη οικονομική απομόνωση στην ιστορία».
Αυτή η αυστηρή ρητορική είχε ως στόχο να υπογραμμίσει την επιθυμία της Ουάσιγκτον να τιμωρήσει τις χώρες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με την Ισλαμική Δημοκρατία, με τον Μπέσεντ να δηλώνει ότι θα παρουσιάσει σύντομα ένα σχέδιο.
Ωστόσο, αντανακλά επίσης μια ανησυχητική έλλειψη επιλογών των ΗΠΑ για τον τερματισμό αυτού του αντιδημοφιλούς πολέμου, ενώ παραπέμπει σε μια διαβόητη φράση που προανήγγειλε δύο δεκαετίες ατέρμονων πολέμων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, τους οποίους ο Ντόναλντ Τραμπ και ο υπουργός Άμυνας του, Πιτ Χέγκσεθ, έχουν επανειλημμένα δεσμευτεί να αποφύγουν.
Η Κίνα θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη δοκιμασία για την αποφασιστικότητα της Ουάσιγκτον να προχωρήσει μέχρι τέλους. Το Πεκίνο είναι ο κύριος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου και η κυβέρνηση Τραμπ έχει δείξει μέχρι στιγμής ελάχιστη διάθεση να αμφισβητήσει τους οικονομικούς δεσμούς της με το Ιράν, ιδίως αφού ο Σι Τζινπίνγκ θα επισκεφτεί τις ΗΠΑ τον επόμενο μήνα τη στιγμή που οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου διατηρούν μια εύθραυστη εμπορική εκεχειρία.
Το Ιράν έχει ήδη υποβληθεί σε δεκαετίες σκληρών κυρώσεων και οι ΗΠΑ επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό των λιμανιών του, αφού μήνες αεροπορικών επιδρομών απέτυχαν να αναγκάσουν την Τεχεράνη να υπογράψει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την παράδοση του πυρηνικού υλικού της.
Δεν είναι σαφές ποιες ουσιαστικές οικονομικές ενέργειες απομένουν στην Ουάσινγκτον, εκτός από το να στοχεύσει την Κίνα ή να επιδιώξει μια εντατική εκστρατεία κυρώσεων κατά μικρότερων οντοτήτων που συναλλάσσονται με το Ιράν σε άλλες χώρες. Εν τω μεταξύ, η ζημιά στις οικονομίες σε όλο τον κόσμο αυξάνεται καθώς ο πόλεμος παρατείνεται.
Αυτή η εστίαση στο πετρέλαιο βάζει στο στόχαστρο το Πεκίνο, το οποίο αγοράζει το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Η Ουάσινγκτον έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένα ανεξάρτητα διυλιστήρια της Κίνας από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο, αλλά δεν έχει προχωρήσει στο να στοχεύσει μεγάλες κινεζικές τράπεζες που χρηματοδοτούν το εμπόριο αυτό.
Οποιαδήποτε απόφαση να επηρεαστεί η Κίνα θα διακινδύνευε την επιδείνωση των εντάσεων λίγες εβδομάδες πριν ο Τραμπ υποδεχτεί τον Σι για την πρώτη επίσκεψη του Κινέζου ηγέτη στην Ουάσιγκτον μετά από μια δεκαετία. Επίσης, αυξάνει τον κίνδυνο κινεζικών αντίμετρων που θα μπορούσαν να πλήξουν την αμερικανική οικονομία εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, οι οποίες θα εξαρτηθούν από οικονομικά ζητήματα.
Το Πεκίνο έχει ήδη δείξει τη βούλησή του να αντισταθεί στον Τραμπ, κυρίως με την ανακοίνωση περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, οι οποίοι ανάγκασαν τον Λευκό Οίκο να υποχωρήσει από τη διαμάχη για τους δασμούς.
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας απέρριψε τις απειλές του Τραμπ να εξαπολύσει «οικονομικό πόλεμο» εναντίον των εμπορικών εταίρων του Ιράν, δηλώνοντας ότι αυτό δεν θα συμβάλει στην επίλυση των εντάσεων στην περιοχή.
«Τίποτα από όσα μπορεί να προσφέρει η κυβέρνηση Τραμπ δεν αρκεί για να ζητήσει από τον Σι να υποκλιθεί στον Τραμπ με τόσο δημόσιο και σημαντικό τρόπο», δήλωσε ο Μπρετ Έρικσον, διευθύνων σύμβουλος της Obsidian Risk Advisors και ειδικός σε θέματα κυρώσεων. «Αυτό σημαίνει να ζητηθεί από το Πεκίνο να επιτρέψει οικειοθελώς στις Ηνωμένες Πολιτείες να υπαγορεύουν με ποιους μπορούν και με ποιους δεν μπορούν να συναλλάσσονται, και αυτό είναι ένα προηγούμενο που δεν έχουν καμία πρόθεση να δημιουργήσουν».
Η έμφαση που δίνει ο Τραμπ στη διακοπή των πωλήσεων πετρελαίου, της κύριας πηγής εσόδων της Τεχεράνης, έχει ήδη επιφέρει αποτελέσματα. «Υπό αυτές τις συνθήκες, οι εξαγωγές πετρελαίου μας έχουν ουσιαστικά σταματήσει», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνάσερ Χεμάτι.
Ενώ η Κίνα αποτελεί τον πιο προφανή στόχο, άλλες χώρες βρίσκονται επίσης στην πρώτη γραμμή, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε περαιτέρω απομόνωση της ιρανικής οικονομίας.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν συνολικά τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ιράν και έναν από τους κύριους προμηθευτές ξένων αγαθών και σκληρού νομίσματος στη χώρα. Τα ΗΑΕ, ωστόσο, ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα ότι διακόπτουν κάθε οικονομική σχέση με την Ισλαμική Δημοκρατία, ισχυριζόμενα ότι η Τεχεράνη είχε εκτοξεύσει βαλλιστικούς πυραύλους κατά του εδάφους τους.
Η Τουρκία, σύμμαχος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικών εξαγωγών μετά την Κίνα, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg. Η Ινδία, στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ με την οποία ο Τραμπ επιδιώκει να διαπραγματευτεί εμπορική συμφωνία, αποτελεί επίσης σημαντική πηγή εισαγωγών για το Ιράν, ιδίως τροφίμων και φαρμάκων.
Ακόμη και χωρίς αντίδραση από άλλες χώρες, υπάρχουν αμφιβολίες για το αν μια εντατική εκστρατεία οικονομικής πίεσης από τις ΗΠΑ μπορεί να επιτύχει. Αναλυτές έχουν επίσης επισημάνει ότι δεν είναι σαφές αν οι ΗΠΑ μπορούν να διακόψουν πλήρως τους εμπορικούς δεσμούς του Ιράν — συμπεριλαμβανομένων των χερσαίων διαδρομών — με γειτονικά κράτη, οι οποίοι έχουν διατηρηθεί για γενιές λόγω της γεωγραφικής τους εγγύτητας και των βαθιών ιστορικών δεσμών.
Διαβάστε ακόμη
Στο σφυρί το GasLog Salem του Πήτερ Λιβανού μετά τη φωτιά στη Damietta
Volkswagen: Φουντώνει η οργή των εργαζομένων – Η δύσκολη αναμέτρηση του Μπλουμε για την αναδιάρθρωση
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ