Ιδιαίτερα υψηλή εμφανίζεται η έκθεση της Ελλάδας στους φυσικούς κινδύνους που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με νέα έκθεση της Morningstar DBRS, η οποία εξετάζει τις επιπτώσεις από τους καύσωνες, τις πυρκαγιές και την ξηρασία που σημάδεψαν το καλοκαίρι του 2026.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν λειτουργούν πλέον μεμονωμένα. Αντίθετα, καύσωνες, παρατεταμένη ξηρασία και πυρκαγιές εμφανίζονται διαδοχικά ή ταυτόχρονα, ενισχύοντας τις επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα έντονη στην Ευρώπη, όπου η ακραία ζέστη συνδυάστηκε φέτος με πολύ ξηρές συνθήκες. Οι χαμηλότερες από τον μέσο όρο βροχοπτώσεις και οι διαδοχικοί καύσωνες επιδείνωσαν την ξηρασία, με συνέπειες που εκτείνονται από τη γεωργία έως τις μεταφορές και την παραγωγή ενέργειας.
Ψηλά η Ελλάδα στον κίνδυνο από καύσωνες
Ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κατατάξεις του Climate Risk Navigator της Morningstar DBRS.
Στο διάγραμμα της έκθεσης για τις αναμενόμενες μέσες ετήσιες απώλειες παραγωγικότητας στη βιομηχανία εξαιτίας των καυσώνων, με βάση το κλιματικό σενάριο SSP2-4.5, η Ελλάδα βρίσκεται στην πέμπτη θέση μεταξύ των 30 ευρωπαϊκών χωρών που παρουσιάζονται.
Υψηλότερα βρίσκονται μόνο η Μάλτα, η Ανδόρα, η Πορτογαλία και η Ισπανία. Η κατάταξη αποτυπώνει την έκθεση των κλάδων έντασης χειρωνακτικής εργασίας σε απώλειες παραγωγικότητας που προκαλούνται από τις υψηλές θερμοκρασίες και την υγρασία.
Η Ελλάδα βρίσκεται ψηλά και σε έναν δεύτερο κρίσιμο δείκτη. Στην κατάταξη για τις αναμενόμενες ετήσιες ζημιές σε κατοικίες από δασικές πυρκαγιές έως το 2050, καταλαμβάνει την πέμπτη θέση, πίσω από την Πορτογαλία, το Μαυροβούνιο, την Αλβανία και την Ισπανία, όπως δείχνουν τα δύο διαγράμματα της σελίδας 4 της έκθεσης.
Η ξηρασία εξελίσσεται σε μεγάλο οικονομικό κίνδυνο
Η Morningstar DBRS δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ξηρασία, καθώς οι οικονομικές επιπτώσεις της μπορεί να είναι μεγαλύτερες από εκείνες άλλων κλιματικών κινδύνων.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ που επικαλείται η έκθεση, περίπου το 40% του πλανήτη αντιμετωπίζει πλέον συχνές και έντονες ξηρασίες, ενώ οι οικονομικές απώλειες αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό μεταξύ 3% και 7,5%.
Μάλιστα, μια μέση ξηρασία το 2035 εκτιμάται ότι θα κοστίζει τουλάχιστον 35% περισσότερο σε σχέση με μια αντίστοιχη ξηρασία το 2025.
Έρευνα του ΔΝΤ που επίσης επικαλείται η Morningstar DBRS δείχνει ότι μια ακραία ξηρασία μπορεί βραχυπρόθεσμα να μειώσει την ανάπτυξη του ΑΕΠ κατά σχεδόν μία ποσοστιαία μονάδα, ενώ η επίδρασή της εκτιμάται μεγαλύτερη από εκείνη των ακραίων καυσώνων ή της ανάπτυξης καταιγίδων.
Από τη γεωργία και τα ποτάμια μέχρι την ενέργεια
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις αγροτικές καλλιέργειες. Η ξηρασία μπορεί να προκαλέσει ταυτόχρονες διαταραχές στη γεωργική παραγωγή, τις ποτάμιες μεταφορές, τη βιομηχανία και την ηλεκτροπαραγωγή.
Η Morningstar DBRS επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι στη Γαλλία και την Ουγγαρία καταγράφονται σημαντικές απώλειες στην παραγωγή καλαμποκιού και σιταριού, ενώ στη Βρετανία η παρατεταμένη ζέστη και ξηρασία οδήγησαν στην πρωιμότερη συγκομιδή των τελευταίων δεκαετιών και σε μειωμένες αποδόσεις.
Οι χαμηλότερες στάθμες του Ρήνου έχουν παράλληλα προκαλέσει προβλήματα στις μεταφορές στη Γερμανία, αυξάνοντας το κόστος για τη βιομηχανία, ενώ τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα νερού στον Δούναβη έχουν επηρεάσει ακόμη και τη λειτουργία πυρηνικών μονάδων στην Ουγγαρία.
Αντίστοιχα, η ξηρασία στη Νορβηγία έχει περιορίσει τα αποθέματα νερού και οδηγεί τη χώρα σε περικοπές της υδροηλεκτρικής παραγωγής, δημιουργώντας κίνδυνο για μειωμένες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας και νέες πληθωριστικές πιέσεις στην ενέργεια.
Ο κίνδυνος από τη «συσσώρευση» ακραίων φαινομένων
Το βασικό μήνυμα της έκθεσης είναι ότι το οικονομικό ρίσκο αυξάνεται όταν τα φαινόμενα «στοιβάζονται» το ένα πάνω στο άλλο.
Μετά από καύσωνες και πυρκαγιές, για παράδειγμα, η ξηρασία μπορεί να αυξήσει ακόμη και τον κίνδυνο ξαφνικών πλημμυρών, καθώς το έδαφος έχει σκληρύνει και δυσκολεύεται να απορροφήσει μεγάλες ποσότητες νερού.
Αυτό δημιουργεί ένα σύνθετο περιβάλλον φυσικών κινδύνων, στο οποίο οι οικονομίες δεν καλούνται να αντιμετωπίσουν μόνο ένα μεμονωμένο ακραίο γεγονός, αλλά διαδοχικά σοκ με αλληλεπικαλυπτόμενες συνέπειες.
Κλειδί οι επενδύσεις στην προσαρμογή
Παρά την επιδείνωση των κλιματικών κινδύνων, η Morningstar DBRS εκτιμά ότι προς το παρόν οι επιπτώσεις στις πιστοληπτικές αξιολογήσεις των περισσότερων κρατών που παρακολουθεί παραμένουν περιορισμένες, καθώς το κόστος θεωρείται ακόμη διαχειρίσιμο σε επίπεδο κρατικών προϋπολογισμών.
Η εικόνα, όμως, μπορεί να αλλάξει μακροπρόθεσμα. Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν η ανθεκτικότητα των υποδομών, οι επενδύσεις προσαρμογής και η ετοιμότητα των κυβερνήσεων, μαζί φυσικά με την ίδια την πορεία της κλιματικής αλλαγής.
Η έκθεση επισημαίνει ότι τα κράτη μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπα και με αυξανόμενο δημοσιονομικό κόστος, καθώς θα χρειάζεται να χρηματοδοτούν αποζημιώσεις προς πληττόμενους κλάδους, να στηρίζουν αγρότες και επιχειρήσεις και να επενδύουν περισσότερο σε ανθεκτικές υποδομές.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία, που εμφανίζονται ψηλά στους δείκτες έκθεσης τόσο στην ακραία ζέστη όσο και στις πυρκαγιές, το μήνυμα της Morningstar DBRS είναι σαφές: η προσαρμογή δεν αποτελεί πλέον μόνο περιβαλλοντική πολιτική, αλλά παράγοντα οικονομικής ανθεκτικότητας και πιστωτικού κινδύνου.
Διαβάστε επίσης
Ελληνικές τράπεζες: Με «ελευθέρας» το μέρισμα – Το φθινοπωρινό στοίχημα με τον SSM (πίνακας)
Δωρεές χρημάτων-χαρτζιλίκι: Τα ίχνη που ψάχνει η ΑΑΔΕ στους τραπεζικούς λογαριασμούς
Παρά την κρίση στη Μέση Ανατολή, οι Ισραηλινοί «ψηφίζουν» Ελλάδα – Νέα άνοδος το 2026 (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.