Το πρόγραμμα «αίμα έναντι ομολόγων» είναι μία από τις πιο ασυνήθιστες εκστρατείες χρηματοδότησης χρέους στον κόσμο. Για τη Ρουμανία, όμως, αποδίδει — καταφέρνοντας ταυτόχρονα να ανακουφίσει τη χρόνια έλλειψη αίματος της χώρας και να εξασφαλίσει τα τόσο αναγκαία μετρητά για την κάλυψη του σημαντικού δημοσιονομικού ελλείμματος. Έχει συγκεντρώσει περίπου 2,8 δισεκατομμύρια λέι (604 εκατομμύρια δολάρια) από τις αρχές του 2025, από δεκάδες χιλιάδες μεμονωμένους επενδυτές.
Η χώρα συμμετέχει σε μια παγκόσμια προσπάθεια των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να πείσουν τους απλούς πολίτες να συμβάλουν στη χρηματοδότηση των δημόσιων δαπανών. Από την Ιταλία έως την Ιαπωνία και τη Βραζιλία, οι αξιωματούχοι πειραματίζονται με καινοτόμους τρόπους για να προσελκύσουν υδραυλικούς, μηχανικούς και εκπαιδευτικούς να αγοράσουν ομόλογα. Με το δημόσιο χρέος να έχει εκτοξευθεί στα ύψη σε μεγάλο μέρος του κόσμου τα τελευταία χρόνια, η ανάγκη έχει γίνει πιο επείγουσα. Σήμερα στη Ρουμανία, το πρόγραμμα για τους ιδιώτες επενδυτές, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής «αίματος έναντι ομολόγων», καλύπτει σχεδόν το ένα πέμπτο των συνολικών δανειακών αναγκών της κυβέρνησης.
Μέρος της ελκυστικότητας έχει να κάνει με τη συμπεριφορά των ιδιωτών επενδυτών. Στην πλειονότητά τους, τείνουν να αγοράζουν και να διατηρούν τα ομόλογα, σε αντίθεση με τα hedge funds και τα ξένα ιδρύματα που μπορούν να σπεύσουν προς την έξοδο σε περιόδους αναταραχής. Ταυτόχρονα, τα υψηλότερα επιτόκια έχουν καταστήσει τα ομόλογα πιο ελκυστικά για τους απλούς αποταμιευτές.
Τα νοικοκυριά κατείχαν το 11% του δημόσιου χρέους το 2024 σε όλες τις χώρες που παρακολουθεί ο ΟΟΣΑ, ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 2021. Έξι χώρες εξέδωσαν νέα χρεόγραφα που απευθύνονταν σε ιδιώτες επενδυτές κατά τη διάρκεια του έτους έως τον Οκτώβριο του 2025 και έξι ακόμη σχεδίαζαν να ακολουθήσουν.
Στην Ιαπωνία, οι πωλήσεις ομολόγων γνωρίζουν άνθηση, καθώς οι ιδιώτες αναζητούν τις υψηλότερες αποδόσεις των τελευταίων δεκαετιών. Από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο, η χώρα πούλησε ομόλογα αξίας-ρεκόρ 5,14 τρισεκατομμυρίων γιεν (33 δισεκατομμύρια δολάρια) σε ιδιώτες επενδυτές, σημειώνοντας αύξηση 84% σε σχέση με πέρυσι.
Η χώρα προωθεί ομόλογα σε μικρούς επενδυτές εδώ και δεκαετίες και χρησιμοποιεί χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων, όπως τον «Kokusai-sensei» (ο Δάσκαλος των Κρατικών Ομολόγων), για να ενισχύσει τις πωλήσεις. Τον Αύγουστο ξεκίνησε μια νέα διαφημιστική εκστρατεία, η οποία παρουσιάζει τις επενδύσεις ως «ένα πλεονέκτημα για όλους». Οι αρχές εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο να επιτρέψουν την τοποθέτηση ομολόγων σε λογαριασμούς απαλλαγμένους από φόρους και ενδέχεται να μειώσουν τους φόρους κληρονομιάς για τέτοιου είδους χαρτοφυλάκια.
Ωστόσο, όπως αναφέρει το Bloomberg, η προσέλκυση των νοικοκυριών έχει το τίμημά της, ειδικά αν οι υπουργοί Οικονομικών πρέπει να προσφέρουν φορολογικές ελαφρύνσεις ή υψηλότερες αποδόσεις για να προσελκύσουν αγοραστές. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι, στις περισσότερες χώρες, τα επενδυόμενα ποσά είναι πολύ μικρά για να επηρεάσουν ουσιαστικά τα ελλείμματα. Οι κυβερνήσεις πρέπει επίσης να λάβουν υπόψη ότι τα επιτυχημένα προγράμματα ομολόγων θα αποσπάσουν χρήματα από τους καταθετικούς λογαριασμούς των καταναλωτών, δημιουργώντας κινδύνους για τις τράπεζες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Διαβάστε ακόμη:
Economist: Η ευρωπαϊκή βιομηχανία τα πάει καλύτερα από ό,τι νομίζουμε
Κυβέρνηση και διυλιστήρια ρίχνουν €0,40 το πετρέλαιο θέρμανσης
Παπούτσια τρεξίματος: Από τις Ελβιέλες της ελληνικής αλάνας στη βιομηχανία δισεκατομμυρίων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ