Μια σπάνια σύγκρουση εξουσίας βρίσκεται σε εξέλιξη στην κορυφή της Tata Group, ενός από τα παλαιότερα και ισχυρότερα επιχειρηματικά συγκροτήματα της Ινδίας, με το επίδικο να ξεπερνά κατά πολύ το ποιος θα βρίσκεται στην προεδρία του ομίλου. Στο κέντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται η μελλοντική δομή της Tata Sons, η πιθανή εισαγωγή της στο χρηματιστήριο και, τελικά, το ποιος ασκεί τον πραγματικό έλεγχο στον όμιλο.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο Νόελ Τάτα, επικεφαλής των Tata Trusts, των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων που ελέγχουν περίπου τα δύο τρίτα της Tata Sons. Απέναντί του βρίσκεται ο Ναταρατζάν Τσαντρασεκάραν, γνωστός ως «Τσάντρα», πρόεδρος της Tata Sons από το 2017 και στέλεχος χωρίς οικογενειακούς δεσμούς με την ιδρυτική οικογένεια. Στη διάρκεια της θητείας του, ο όμιλος έχει επεκταθεί σε νέους τεχνολογικούς τομείς, από την παραγωγή iPhone μέχρι τους ημιαγωγούς.
Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου, όταν το διοικητικό συμβούλιο της Tata Sons ενέκρινε νέα πενταετή θητεία για τον Τσαντρασεκάραν και αποφάσισε να κινηθεί προς συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Reserve Bank of India που έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο την εισαγωγή της εταιρείας στο χρηματιστήριο. Ο Νόελ Τάτα αντιτάχθηκε και στις δύο κινήσεις, ενώ τα Tata Trusts αμφισβήτησαν τη νομιμότητα της επανατοποθέτησης. Η σύγκρουση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τους δύο άνδρες. Γύρω τους βρίσκονται πέντε πρόσωπα των οποίων οι αποφάσεις και οι ψήφοι μπορούν να μεταβάλλουν τις ισορροπίες.
Βένου Σρινιβασάν: Ο άνθρωπος που άλλαξε στρατόπεδο
Ο Βένου Σρινιβασάν, 73 ετών και επίτιμος πρόεδρος της TVS Motor, είχε στηρίξει τον Νόελ Τάτα για τη διαδοχή του Ρατάν Τάτα στην ηγεσία των Tata Trusts το 2024. Έναν χρόνο αργότερα, ο Νόελ και οι υπόλοιποι trustees είχαν υποστηρίξει ομόφωνα την επανατοποθέτησή του ως αντιπροέδρου. Η σχέση αυτή, όμως, άλλαξε δραματικά. Ο Σρινιβασάν και ο Νόελ είναι οι δύο εκπρόσωποι των Tata Trusts στο διοικητικό συμβούλιο της Tata Sons. Η απόφαση του πρώτου να μη συνταχθεί με τον Νόελ στις κρίσιμες ψηφοφορίες διέσπασε στην πράξη τη θέση του βασικού μετόχου και περιόρισε την επιρροή του στην εταιρεία.
Ο Σρινιβασάν είναι παράλληλα το μακροβιότερο σήμερα μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Tata Sons, διαθέτοντας θεσμική εμπειρία που προηγείται σχεδόν όλων όσοι συμμετέχουν στη σημερινή σύγκρουση. Διαθέτει επίσης κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη που οδήγησε σε περιορισμούς στη λειτουργία του Sir Ratan Tata Trust. Τον Απρίλιο, υπέβαλε καταγγελία στην αρμόδια εποπτική αρχή της Μαχαράστρα σχετικά με τη δομή διακυβέρνησης του ιδρύματος, στο οποίο είναι και ο ίδιος trustee. Οι περιορισμοί στη λειτουργία του SRTT συνέβαλαν στην αναβολή της ετήσιας γενικής συνέλευσης της Tata Sons, καθώς δεν μπορούσε να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη απαρτία.
Η εξέλιξη αυτή έχει σημασία για τη μάχη γύρω από το IPO, εφόσον οι περιορισμοί αρθούν και τα Trusts μπορέσουν να λειτουργήσουν κανονικά, η μετοχική τους δύναμη θα μπορούσε να επηρεάσει αποφασιστικά τις σχετικές ψηφοφορίες. Όσο Νόελ και Σρινιβασάν παραμένουν σε αντίθετες πλευρές, η θέση των Tata Trusts παραμένει διαιρεμένη.
Σαπούρ Μίστρι: Ο μέτοχος που θέλει IPO
Πολύ πριν ξεσπάσει η σημερινή σύγκρουση, ο δισεκατομμυριούχος Σαπούρ Μίστρι πίεζε για την εισαγωγή της Tata Sons στο χρηματιστήριο. Η οικογένεια Μίστρι ελέγχει μέσω της Shapoorji Pallonji Group το 18,4% της Tata Sons, γεγονός που την καθιστά τον μεγαλύτερο μέτοχο μετά τα Tata Trusts. Η συμμετοχή αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα περιουσιακά στοιχεία του ομίλου, αλλά είναι δύσκολο να ρευστοποιηθεί όσο η Tata Sons παραμένει ιδιωτική εταιρεία. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την SP Group, η οποία αντιμετωπίζει υψηλό χρέος και επιδιώκει να αντλήσει κεφάλαια από τη συμμετοχή της.
Πρόσφατα, προτάθηκε πώληση μέρους του ποσοστού της, αξίας περίπου 2,6 δισ. δολαρίων, σε δύο φάσεις μέσα σε 18 μήνες. Μια χρηματιστηριακή εισαγωγή της Tata Sons θα μπορούσε επομένως να προσφέρει μια σαφέστερη διαδρομή ρευστοποίησης. Η υπόθεση έχει και οικογενειακή διάσταση. Η σύζυγος του Νόελ Τάτα, Αλού Μίστρι, είναι αδελφή του Σαπούρ. Παρ’ όλα αυτά, οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο οικογένειες έχουν επιβαρυνθεί από το 2016, όταν ο αδελφός του Σαπούρ, Σάιρους Μίστρι, απομακρύνθηκε από την προεδρία της Tata Sons έπειτα από σύγκρουση με τον Ρατάν Τάτα, ανοίγοντας έναν πολυετή δικαστικό κύκλο. Η θέση της SP Group αποκτά τώρα ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς η RBI έχει απορρίψει το αίτημα της Tata Sons να απαλλαγεί από το κανονιστικό πλαίσιο που συνδέεται με την υποχρέωση εισαγωγής στο χρηματιστήριο.
Αμόγκ Καλότι: Ο ρυθμιστής που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες
Ένα από τα λιγότερο προβεβλημένα πρόσωπα της υπόθεσης είναι ο Αμόγκ Καλότι, Charity Commissioner της Μαχαράστρα. Η υπηρεσία του εποπτεύει τα φιλανθρωπικά ιδρύματα στην πολιτεία, μεταξύ των οποίων και τα Tata Trusts. Στα χέρια της βρίσκονται καταγγελίες που αφορούν τη διακυβέρνηση των ιδρυμάτων και μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τη δυνατότητά τους να συμμετέχουν στις κρίσιμες εταιρικές αποφάσεις. Μία αφορά την καταγγελία του Σρινιβασάν για τον αριθμό των μόνιμων trustees στο SRTT.
Μια δεύτερη σχετίζεται με ζητήματα εταιρικής διακυβέρνησης και υποβλήθηκε από τον πρώην trustee Μέλι Μίστρι, ο οποίος δεν επανατοποθετήθηκε στα Tata Trusts στα τέλη του περασμένου έτους. Τον Μάιο, η υπηρεσία του Καλότι διέταξε την αναβολή συνεδρίασης των Tata Trusts μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα για τις καταγγελλόμενες παραβάσεις. Οι περιορισμοί στο SRTT, που κατέχει από μόνο του το 23,6% της Tata Sons, έχουν περιορίσει τη δυνατότητα του Νόελ να αξιοποιήσει πλήρως τη μετοχική δύναμη των Trusts. Ο ρόλος του Καλότι μπορεί να γίνει ακόμη πιο σημαντικός εάν η διαμάχη μεταφερθεί από το διοικητικό συμβούλιο στις συνελεύσεις των μετόχων και, τελικά, στα δικαστήρια. Η RBI έχει ήδη καταθέσει σχετική νομική επιφύλαξη στο Bombay High Court ώστε να ακουστεί η θέση της σε ενδεχόμενη δικαστική διαμάχη για την εισαγωγή της Tata Sons.
Σοράμπ Αγκραβάλ: Ο άνθρωπος των αριθμών δίπλα στον Τσαντρασεκάραν
Ο Σοράμπ Αγκραβάλ εντάχθηκε στην Tata από την Aditya Birla το 2017 και σήμερα είναι οικονομικός διευθυντής της Tata Sons και μέλος του διοικητικού της συμβουλίου. Θεωρείται ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Τσαντρασεκάραν και βρίσκεται στο επίκεντρο σχεδόν κάθε οικονομικής διάστασης της σημερινής σύγκρουσης, από τις απαιτήσεις της RBI για το IPO και τις συζητήσεις με την SP Group μέχρι τον ισολογισμό της Tata Sons και τις τεράστιες επενδυτικές ανάγκες του ομίλου.
Αυτές οι ανάγκες έχουν αυξηθεί σημαντικά καθώς η Tata επεκτείνεται σε τομείς υψηλής έντασης κεφαλαίου, όπως οι ημιαγωγοί και η κατασκευή ηλεκτρονικών συσκευών. Υπό τον Τσαντρασεκάραν, ο όμιλος έχει κινηθεί βαθύτερα στην προηγμένη μεταποίηση και στην αλυσίδα παραγωγής τεχνολογικών προϊόντων.
Εδώ βρίσκεται και μία από τις βασικές διαφορές φιλοσοφίας ανάμεσα στον Νόελ και τον Τσαντρασεκάραν. Ο πρώτος έχει ζητήσει αυστηρότερη χρηματοοικονομική πειθαρχία και έχει θέσει ερωτήματα για ζημιογόνες δραστηριότητες του ομίλου. Με την Air India να εμφανίζει μεγάλες ζημιές και άλλες δραστηριότητες να βρίσκονται υπό πίεση, το ζήτημα της κατανομής κεφαλαίων βρίσκεται πλέον στην καρδιά της αντιπαράθεσης.
Τζίμι Τάτα: Η ψήφος που παραμένει στο περιθώριο
Το πέμπτο πρόσωπο είναι ίσως το πιο απρόβλεπτο. Πρόκειται για τον Τζίμι Τάτα, ο οποίος είναι ετεροθαλής αδελφός του Νόελ και μικρότερος αδελφός του Ρατάν. Ο Τζίμι Τάτα εκτελεί χρέη επιτρόπου στο Sir Ratan Tata Trust και σε δύο ακόμα μικρότερα, συνδεδεμένα ιδρύματα. Παρά τη θέση του, έχει κρατήσει εδώ και χρόνια μεγάλη απόσταση από την καθημερινή διοίκηση της οικογενειακής επιχειρηματικής αυτοκρατορίας και από τις κατά καιρούς συγκρούσεις στο εσωτερικό της.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ψήφος του είναι αδιάφορη. Εάν αποφασίσει να συμμετάσχει ενεργότερα, μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες μέσα στα ιδρύματα που ελέγχουν την Tata Sons. Αν, αντίθετα, ο Νόελ δεν μπορεί να υπολογίζει στη στήριξή του, η θέση του γίνεται ακόμη πιο δύσκολη. Η απουσία του Τζίμι από την πρώτη γραμμή, σε συνδυασμό με τη σύγκρουση Νόελ-Σρινιβασάν, έχει δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στους ανεξάρτητους directors της Tata Sons. Ο πρώην executive της Unilever Χάρις Μανβάνι και η πρώην αξιωματούχος της World Bank Ανίτα Τζορτζ, σύμφωνα με το Bloomberg, τάχθηκαν υπέρ της παράτασης της θητείας του Τσαντρασεκάραν παρά τις αντιρρήσεις του Νόελ.
Από την αίθουσα συνεδριάσεων στα δικαστήρια
Όταν οι εκπρόσωποι των Tata Trusts λειτουργούσαν ως ενιαίο μπλοκ, η επιρροή του βασικού μετόχου στην Tata Sons ήταν πολύ ισχυρότερη. Η απομάκρυνση του Σάιρους Μίστρι από την προεδρία το 2016 είχε δείξει πόσο καθοριστική μπορούσε να είναι αυτή η δύναμη. Σήμερα, η εικόνα είναι διαφορετική. Ο Νόελ και ο Σρινιβασάν βρίσκονται σε αντίθετες πλευρές, ο Τζίμι παραμένει στο περιθώριο και η SP Group έχει ισχυρό οικονομικό κίνητρο να υποστηρίξει μια εξέλιξη που θα της επιτρέψει να ρευστοποιήσει ευκολότερα μέρος της συμμετοχής της.
Παράλληλα, η RBI εξακολουθεί να πιέζει για συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο που προβλέπει εισαγωγή, ενώ η ίδια η Tata Sons έχει δηλώσει ότι θα ξεκινήσει τις απαραίτητες διαδικασίες και θα ζητήσει καθοδήγηση από την κεντρική τράπεζα, τα Tata Trusts και τους υπόλοιπους stakeholders. Η σύγκρουση έχει πλέον αποκτήσει και νομική διάσταση. Σύμφωνα με το Bloomberg, τα Tata Trusts έχουν στραφεί στον Αμπισέκ Μάνου Σίνγκβι, ενώ η Tata Sons έχει αναθέσει την υπόθεσή της στον Χάρις Σάλβε.
Σε έναν όμιλο σχεδόν 160 ετών, η τελική ισορροπία μπορεί επομένως να μην καθοριστεί μόνο από τα πιο γνωστά ονόματα της οικογένειας Tata. Οι ψήφοι των trustees, οι αποφάσεις των ανεξάρτητων directors, οι κινήσεις του δεύτερου μεγαλύτερου μετόχου και οι παρεμβάσεις των ρυθμιστικών αρχών αποκτούν πλέον πολύ μεγαλύτερο βάρος. Η Tata Sons ελέγχει περισσότερες από 30 εταιρείες του ομίλου, ενώ οι επιχειρήσεις της Tata κατέγραψαν συνολικά έσοδα 185 δισ. δολαρίων την τελευταία οικονομική χρήση.
Διαβάστε ακόμη
Πληροφορική: Προς νέο κύμα εισαγωγών και μετατάξεων στο Euronext Athens – Οι 7 περιπτώσεις
Soft drinks: Τα νέα αναψυκτικά είναι premium και ψαγμένα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ