Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add Newmoney.gr on Google

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε την ενδιάμεση συμφωνία με το Ιράν  για τον τερματισμό του πολέμου και στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, επισπεύδοντας την έναρξη ισχύος της, παρά τις έντονες αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν από Ρεπουμπλικανούς, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η συμφωνία συνιστά νίκη για την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης (MOU) έχει πλέον τεθεί σε εφαρμογή. Ωστόσο, δεν ήταν σαφές αν το Ιράν είχε ήδη ξεκινήσει τις απαραίτητες ενέργειες για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι υπέγραψε το έγγραφο στο Παλάτι των Βερσαλλιών, κοντά στο Παρίσι, όπου είχε δείπνο με τον Πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν. Οι Βερσαλλίες αποτελούν τόπο με έντονο ιστορικό συμβολισμό, καθώς εκεί υπογράφηκε το 1919 η συνθήκη που έθεσε επίσημα τέλος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κατά τον ίδιο αξιωματούχο, το μνημόνιο είχε ήδη υπογραφεί ψηφιακά την Κυριακή από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, με τον Τραμπ να συμμετέχει ως μάρτυρας της διαδικασίας. Την Τετάρτη ακολούθησε η υπογραφή από τον ίδιο τον Τραμπ και τον Πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.

«Μόλις το υπέγραψα», είπε ο Τραμπ . Ο Λευκός Οίκος δημοσιοποίησε κατόπιν μέσω X βίντεο στο οποίο τον βλέπει κανείς καθώς βάζει την υπογραφή του με μαρκαδόρο στο έγγραφο, έχοντας καθισμένο στο πλάι του τον γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν, που τον συγχαίρει, προτού το δώσει στον υπουργό Εξωτερικών του Μάρκο Ρούμπιο, όρθιο πίσω του.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο

Σύμφωνα με προσχέδιο της συμφωνίας που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg και με την εκδοχή που παρουσιάστηκε σε δημοσιογράφους από ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, προβλέπεται η ταχεία επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ μετά από πολύμηνο αποκλεισμό που εκτόξευσε τις διεθνείς τιμές ενέργειας.

Το κείμενο περιλαμβάνει επίσης άμεσες εξαιρέσεις από τις αμερικανικές κυρώσεις για τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου. Στη συνέχεια θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα και πιθανές πρόσθετες οικονομικές παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη.

Με την έναρξη ισχύος της συμφωνίας, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις ναυτιλιακές εταιρείες, οι οποίες είχαν σε μεγάλο βαθμό σταματήσει να διέρχονται από τα Στενά εξαιτίας των αποκλεισμών που είχαν επιβάλει τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν. Ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα ότι η επίσημη υπογραφή προβλεπόταν για τις 19 Ιουνίου, ώστε να υπάρχει χρόνος για την αποναρκοθέτηση της περιοχής.

Η συμφωνία έχει προκαλέσει ασυνήθιστα έντονες επικρίσεις ακόμη και από στενούς συμμάχους του Τραμπ στην Ουάσιγκτον, πολλοί από τους οποίους είχαν στηρίξει τη στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν. «Η ιστορία μας διδάσκει ότι το να δίνεις δισεκατομμύρια δολάρια σε θεοκρατικούς φανατικούς που θέλουν να μας σκοτώσουν δεν είναι καλή ιδέα», δήλωσε ο γερουσιαστής του Τέξας, Τεντ Κρουζ.

Ακόμη και ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, ένας από τους πιο στενούς πολιτικούς συμμάχους του Τραμπ, υποστήριξε ότι το μνημόνιο αποτελεί περισσότερο ένα πλαίσιο διαπραγμάτευσης παρά μια ολοκληρωμένη συμφωνία.

Αν και επαίνεσε τον Πρόεδρο για την προσπάθεια επίτευξης συμβιβασμού, παραδέχθηκε ότι υπάρχουν «σημεία που δεν του αρέσουν», εκφράζοντας παράλληλα αμφιβολίες για το αν η Ουάσιγκτον θα καταφέρει τελικά να εξασφαλίσει μια δεσμευτική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Με τις ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο να έχουν μειωθεί δραστικά κατά τη διάρκεια της τρίμηνης σύγκρουσης και τις πιέσεις στις οικονομίες να εντείνονται, ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι ο κίνδυνος μιας μεγάλης διεθνούς οικονομικής κρίσης επηρέασε καθοριστικά την απόφασή του να σταματήσει τον πόλεμο που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο.

Μιλώντας από τη Γαλλία, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G7, προειδοποίησε ότι μια περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση «θα μπορούσε να προκαλέσει διεθνή ύφεση».

Τα πυραυλικά συστήματα και το πυρηνικό πρόγραμμα

Ο Αμερικανός πρόεδρος υπερασπίστηκε επίσης την απουσία αναφοράς στο βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί από το Ισραήλ και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ως βασικό επιχείρημα υπέρ της στρατιωτικής επέμβασης.

Όπως είπε, το ζήτημα θα εξεταστεί σε επόμενες διαπραγματεύσεις μαζί με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, προσθέτοντας ότι το Ιράν «θα πρέπει να διαθέτει ορισμένους πυραύλους, αφού και άλλες χώρες διαθέτουν».

Ο Ρούμπιο έχει υποστηρίξει στο παρελθόν ότι τα πυραυλικά και μη επανδρωμένα συστήματα του Ιράν μπορούν να λειτουργήσουν ως προστατευτική ασπίδα για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Το επενδυτικό σχέδιο των 300 δισ. δολαρίων

Ο Τραμπ υπερασπίστηκε και το επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 300 δισ. δολαρίων που προβλέπεται στο μνημόνιο, επιμένοντας ότι δεν θα περιλαμβάνει άμεση χρηματοδότηση από την αμερικανική κυβέρνηση και ότι το Ιράν θα επωφεληθεί μόνο εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις του. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα μπορούσαν να πλήξουν ξανά το Ιράν εάν οι ηγέτες του δεν σεβαστούν τη συμφωνία. Ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποδέσμευσης δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν παγώσει επί σειρά ετών από τις ΗΠΑ, κάτι που στο παρελθόν απέκλειε κατηγορηματικά. «Κάποια στιγμή θα πρέπει μάλλον να τα επιστρέψουμε», δήλωσε. «Αν δεν τα επιστρέφαμε, κανείς δεν θα επένδυε ξανά στο δολάριο».

Ανακούφιση στις αγορές ενέργειας

Η προκαταρκτική συμφωνία έχει ήδη προσφέρει ανάσα στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Πτώση κατέγραψαν την Πέμπτη οι τιμές του πετρελαίου, μετά την ανακοίνωση  της υπογραφής της συμφωνίας .
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent μειώθηκαν κατά 89 σεντς, ή 1,12%, στα 78,66 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό West Texas Intermediate μειώθηκε κατά 98 σεντς, ή 1,28%, στα 75,81 δολάρια το βαρέλι.

Παρ’ όλα αυτά, το μνημόνιο αφήνει ανοιχτά τα δυσκολότερα ζητήματα, όπως η τύχη των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, τα οποία θα αποτελέσουν αντικείμενο νέου κύκλου διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν θεωρεί τις 60 ημέρες «απόλυτη προθεσμία», διευκρινίζοντας πως το βασικό ζητούμενο είναι «να συμπεριφέρονται σωστά».

Οι επόμενες διαπραγματεύσεις αναμένονται δύσκολες, καθώς ο Πρόεδρος δέχεται αυξανόμενες πιέσεις από στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, τα οποία υποστηρίζουν ότι παραχωρεί υπερβολικά πολλά στην Τεχεράνη και ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα έπρεπε να είχαν ολοκληρώσει την αποστολή τους.

Ο πρώην αντιπρόεδρος Μάικ Πενς εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις, σημειώνοντας ότι το κείμενο δεν περιλαμβάνει σαφή και επαληθεύσιμη δέσμευση για την πλήρη διάλυση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

«Το Ιράν βρίσκεται σήμερα πιο αδύναμο από ποτέ, όμως η συμφωνία περιορίζεται ουσιαστικά στην επανάληψη της παλιάς υπόσχεσης της Τεχεράνης ότι δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα», ανέφερε.

Οι συγκρίσεις με τη συμφωνία Ομπάμα

Ο Τραμπ υποστήριζε επί χρόνια ότι η πυρηνική συμφωνία του 2015, η οποία είχε συναφθεί επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, ήταν «η χειρότερη συμφωνία στην ιστορία» και αποτελούσε τεράστια οικονομική παραχώρηση προς το Ιράν.

Καθώς αποκαλύπτονται περισσότερες λεπτομέρειες για το νέο μνημόνιο, αρκετοί Ρεπουμπλικανοί βουλευτές υποστηρίζουν πλέον ότι το κόστος του πολέμου δεν δικαιολογείται από το αποτέλεσμα.

Ο γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι σημείωσε χαρακτηριστικά ότι πριν από τον πόλεμο τα Στενά του Ορμούζ ήταν ανοιχτά, το Ιράν δεχόταν έντονη πίεση από τις κυρώσεις και 13 Αμερικανοί στρατιωτικοί βρίσκονταν εν ζωή.

«Τώρα 13 Αμερικανοί είναι νεκροί, οι οικογένειες πλήρωσαν δισεκατομμύρια περισσότερα για καύσιμα, οι κυρώσεις αίρονται και οι βομβαρδισμοί σταμάτησαν. Πρόκειται για το μεγαλύτερο λάθος εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών», ανέφερε.

Ποιος κέρδισε τελικά;

Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν ο Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Ισλαμική Δημοκρατία.

Παρά τις σοβαρές ζημιές που υπέστησαν οι ιρανικές στρατιωτικές και οικονομικές υποδομές, το καθεστώς παρέμεινε όρθιο. Παράλληλα, η Τεχεράνη απέδειξε ότι εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να απειλεί την περιοχή μέσω πυραύλων και drones, αλλά και να ασκεί πίεση στην Ουάσιγκτον μέσω του ουσιαστικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με αναλυτές της Bloomberg Economics, η συμφωνία ανταλλάσσει ουσιαστικά την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ με οικονομική ανακούφιση για το Ιράν. Ωστόσο, εκτιμούν ότι η ισορροπία δεν είναι συμμετρική: η Τεχεράνη αποκομίζει νέα και σημαντικά οφέλη, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακτούν κυρίως πλεονεκτήματα που διέθεταν ήδη πριν από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο.

Διαβάστε ακόμη

Motor Oil: Πώς η κρίση στη Μέση Ανατολή ισχυροποιεί τον κλάδο των καυσίμων

Το Μαρούσι αποκτά το δικό του ολοκληρωμένο resort πόλης με επένδυση 380 εκατ. (pics)

Σύνοδος Κορυφής: Η πρώτη μάχη για τον προϋπολογισμό, το μπλοκ των «16» και το ελληνικό success story στην αγορά εργασίας

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα