Καθώς πλησίαζε το Σαββατοκύριακο , όλα έδειχναν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονταν ένα βήμα πριν από συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου διάρκειας επτά εβδομάδων. Ωστόσο, η πορεία των διαπραγματεύσεων πήρε απροσδόκητη τροπή, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να παρέμβει δημόσια, δίνοντας δική του εκδοχή για την εξέλιξη των συνομιλιών, αναφέρει ανάλυση του αμερικανικού CNN.

Παρά τις διαβεβαιώσεις συνεργατών του ότι δεν θα γινόταν διαπραγμάτευση μέσω των ΜΜΕ, ο Αμερικανός πρόεδρος ανήρτησε σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και επικοινώνησε τηλεφωνικά με δημοσιογράφους, την ώρα που Πακιστανοί διαμεσολαβητές τον ενημέρωναν για τις επαφές με Ιρανούς αξιωματούχους στην Τεχεράνη. Στις δηλώσεις του υποστήριξε ότι το Ιράν έχει ήδη αποδεχθεί σειρά βασικών όρων — κάτι που, σύμφωνα με πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.

Μεταξύ των ισχυρισμών του, ανέφερε ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο και να αποδεχθεί κρίσιμες αμερικανικές απαιτήσεις, φτάνοντας στο σημείο να μιλήσει για επικείμενο τέλος του πολέμου. Οι δηλώσεις αυτές, ωστόσο, διαψεύστηκαν άμεσα από ιρανικής πλευράς, με αξιωματούχους να απορρίπτουν μεγάλο μέρος των αναφορών και να δηλώνουν ότι δεν προετοιμάζεται νέος γύρος συνομιλιών.

Η εξέλιξη αυτή έπληξε την εύθραυστη αισιοδοξία που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για το μέλλον της διπλωματικής διαδικασίας. Όπως μεταδίδει το CNN, ακόμη και στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης παραδέχονται κατ’ ιδίαν ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις του Τραμπ ενδέχεται να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις συνομιλίες, λόγω της ευαισθησίας τους αλλά και της βαθιάς δυσπιστίας του Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ.

Την ίδια στιγμή, αμερικανικές πηγές εκφράζουν ανησυχία για εσωτερικές διαφοροποιήσεις στο ιρανικό στρατόπεδο. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η διαπραγματευτική ομάδα, με επικεφαλής τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, και από την άλλη οι Φρουροί της Επανάστασης, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για το ποιος έχει την τελική εξουσία έγκρισης μιας συμφωνίας.

«Οι Ιρανοί δεν είδαν θετικά το γεγονός ότι ο πρόεδρος διαπραγματευόταν μέσω των social media, παρουσιάζοντας ως συμφωνημένα ζητήματα που δεν είχαν εγκριθεί», ανέφερε πηγή με γνώση των επαφών, σημειώνοντας ότι η Τεχεράνη ανησυχεί ιδιαίτερα για την εικόνα αδυναμίας στο εσωτερικό της χώρας.

Οι δημόσιες τοποθετήσεις του Τραμπ ενίσχυσαν τη σύγχυση. Σε δηλώσεις του σε Bloomberg, CBS και Axios, υποστήριξε ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί «απεριόριστη» αναστολή του πυρηνικού του προγράμματος, ότι «συμφώνησε σε όλα» και ότι νέα συνάντηση «θα πραγματοποιηθεί πιθανότατα μέσα στο Σαββατοκύριακο», εκτιμώντας πως συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί «εντός μίας ή δύο ημερών».

Το ήδη εύθραυστο κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω την Κυριακή, όταν αμερικανικό αντιτορπιλικό επιτέθηκε και κατέλαβε ιρανικό φορτηγό πλοίο στον Κόλπο του Ομάν, αφού αυτό επιχείρησε να παραβιάσει τον ναυτικό αποκλεισμό. Το περιστατικό προκάλεσε έντονη αντίδραση από την Τεχεράνη και έθεσε σε δοκιμασία την εκεχειρία.

Καθώς η προθεσμία της δίμηνης εκεχειρίας πλησιάζει στη λήξη της, ο Τραμπ καλείται να λάβει μια κρίσιμη απόφαση: αν θα αποδεχθεί μια συμφωνία, ακόμη και με ατέλειες, ή αν θα κλιμακώσει εκ νέου τη σύγκρουση, την οποία είχε δηλώσει ότι θα έχει ήδη λήξει.

Μέχρι τη Δευτέρα, οι τόνοι από την ιρανική πλευρά εμφανίζονταν ελαφρώς πιο ήπιοι, χωρίς όμως να υπάρχει σαφής εικόνα για το περιεχόμενο μιας πιθανής συμφωνίας. Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια «καλή συμφωνία», σε αντίθεση με εκείνη της εποχής Μπαράκ Ομπάμα, την οποία ο Τραμπ έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει αδύναμη.

Οι «κόκκινες γραμμές» των δύο πλευρών παραμένουν σαφείς. Η Ουάσιγκτον απαιτεί πλήρη παύση του εμπλουτισμού ουρανίου και παράδοση των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού, ενώ η Τεχεράνη ζητά άρση των κυρώσεων και διατήρηση του ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ.

Στο τραπέζι έχουν πέσει διαφορετικές προτάσεις: οι ΗΠΑ φέρονται να πρότειναν 20ετή παύση του εμπλουτισμού, το Ιράν αντιπρότεινε πενταετή αναστολή, ενώ νεότερη πρόταση από την Τεχεράνη προβλέπει δεκαετή παύση και επιπλέον δεκαετία περιορισμένου εμπλουτισμού. Ο Τραμπ, ωστόσο, εμφανίζεται αντίθετος ακόμη και σε αυτή τη λύση, επιμένοντας σε πλήρη και επ’ αόριστον απαγόρευση.

Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά εξετάζει το ενδεχόμενο αποδέσμευσης έως και 20 δισ. δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων, με αντάλλαγμα την παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου.

Το αν θα υπάρξει τελικά συμφωνία θα εξαρτηθεί από το πόσο ευέλικτες θα εμφανιστούν οι δύο πλευρές. Σε πρώτη φάση, στόχος των διαπραγματευτών είναι η επίτευξη ενός πλαισίου συμφωνίας, το οποίο θα ανοίξει τον δρόμο για πιο λεπτομερείς συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες.

Ωστόσο, δεν λείπουν οι φωνές που προειδοποιούν ότι το Ιράν ενδέχεται να χρησιμοποιεί τον χρόνο ως διαπραγματευτικό εργαλείο, επιχειρώντας να ανασυντάξει στρατιωτικές δυνατότητες που είχαν πληγεί κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Ο ίδιος ο Τραμπ επιμένει ότι δεν βρίσκεται υπό πίεση για επίτευξη συμφωνίας, παρά την αυξανόμενη δυσαρέσκεια της αμερικανικής κοινής γνώμης και την άνοδο των τιμών της βενζίνης. «Δεν βρίσκομαι υπό καμία πίεση, αν και όλα θα γίνουν σχετικά γρήγορα», ανέφερε σε ανάρτησή του.

Την ίδια στιγμή, η εικόνα στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης εμφανίζεται συγκεχυμένη. Σε ένα χαρακτηριστικό επεισόδιο, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δεν θα συμμετάσχει στις συνομιλίες για λόγους ασφαλείας, ενώ κορυφαίοι αξιωματούχοι επιβεβαίωναν δημόσια ότι θα ηγηθεί της αποστολής στο Ισλαμαμπάντ.

Τελικά, οι αξιωματούχοι είχαν δίκιο, με τον Λευκό Οίκο να αποδίδει τη σύγχυση στη φράση «τα δεδομένα άλλαξαν». Αργότερα, ο Τραμπ προχώρησε σε νέα αντικρουόμενη δήλωση, υποστηρίζοντας ότι ο Βανς βρισκόταν ήδη καθ’ οδόν για το Πακιστάν, την ώρα που η αυτοκινητοπομπή του αντιπροέδρου έφτανε στον Λευκό Οίκο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η αμερικανική αντιπροσωπεία αναμένεται τελικά να αναχωρήσει σήμερα Τρίτη, με τις συνομιλίες να τοποθετούνται χρονικά για την Τετάρτη στο Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν πηγές, η κατάσταση παραμένει «εξαιρετικά ρευστή».

Το ίδιο ισχύει και για την εκεχειρία, η οποία φαίνεται να μετακινείται χρονικά. Αν και αρχικά είχε οριστεί να λήξει το βράδυ της Τρίτης, ο Τραμπ δήλωσε ότι εκπνέει την Τετάρτη, αφήνοντας ένα επιπλέον παράθυρο 24 ωρών για διαπραγματεύσεις — αλλά και για μια ενδεχόμενη απόφαση κλιμάκωσης.

Σε κάθε περίπτωση, η αβεβαιότητα που δημιουργούν οι συνεχείς και συχνά αντικρουόμενες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου συνεχίζει να επηρεάζει άμεσα την πορεία των συνομιλιών, διατηρώντας την έκβαση της κρίσης ανοιχτή.

Διαβάστε ακόμη

Κηροζίνη: Ποια μέτρα σχεδιάζονται από την ΕΕ για την έλλειψη στα αεροσκάφη

Capital Group: H αγορά περιμένει τρεις αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ φέτος

Ελλάκτωρ: Στροφή σε real estate και φιλοξενία με φόντο τη μεγάλη αναδιάρθρωση

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα