Τη σημασία των Στενών του Ορμούζ υποβάθμισε ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, υποστηρίζοντας ότι η κρίσιμη θαλάσσια δίοδος για την ενεργειακή τροφοδοσία του Περσικού Κόλπου, τον έλεγχο της οποίας διεκδικεί το Ιράν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ, σύντομα θα παρακαμφθεί μέσω αγωγών πετρελαίου.
«Αυτό θα έχει παρακαμφθεί μέσα σε δύο χρόνια», δήλωσε την Τρίτη ο Μπέσεντ σε συζήτηση που έλαβε χώρα στο περιθώριο συνάντησης των υπουργών Οικονομικών και κεντρικών τραπεζιτών του G20, στο Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας.
«Σε δύο χρόνια, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι σαν ένα άχρηστο κομμάτι νερού», πρόσθεσε.
Η μάχη για τον Ορμούζ και οι δρόμοι παράκαμψης του πετρελαίου
Η δήλωση του Σκοτ Μπέσεντ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια του Περσικού Κόλπου βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, έχουν μετατραπεί σε βασικό πεδίο γεωπολιτικής πίεσης, καθώς η Τεχεράνη επιχείρησε να χρησιμοποιήσει τον έλεγχο της θαλάσσιας αυτής διόδου ως μοχλό διαπραγμάτευσης.
Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει πλέον ότι η εξάρτηση από το Ορμούζ μπορεί να περιοριστεί σημαντικά μέσω επενδύσεων σε χερσαίες υποδομές, οι οποίες θα επιτρέπουν στις χώρες του Κόλπου να μεταφέρουν το πετρέλαιό τους προς λιμάνια που βρίσκονται εκτός της εμβέλειας του στρατηγικού περάσματος. Η κρίση έχει επιταχύνει ήδη σχέδια που υπήρχαν εδώ και χρόνια στο «συρτάρι», αλλά είχαν παραμείνει σε δεύτερη μοίρα λόγω του χαμηλότερου κόστους των θαλάσσιων μεταφορών.
Ο σημαντικότερος εναλλακτικός άξονας είναι ο αγωγός East-West Pipeline της Σαουδικής Αραβίας, γνωστός και ως Petroline. Το σύστημα συνδέει τα πετρελαϊκά κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας με το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, επιτρέποντας την εξαγωγή αργού χωρίς τα δεξαμενόπλοια να χρειάζεται να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ. Η περαιτέρω ενίσχυση της δυναμικότητάς του αποτελεί πλέον μία από τις βασικές προτεραιότητες του Ριάντ.
Δεύτερη κρίσιμη επιλογή είναι ο αγωγός Abu Dhabi Crude Oil Pipeline (ADCOP) στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, γνωστός και ως αγωγός Χαμπσάν–Φουτζέιρα. Η γραμμή μεταφέρει πετρέλαιο από τις εγκαταστάσεις του Άμπου Ντάμπι στο λιμάνι Φουτζέιρα, στον Κόλπο του Ομάν, παρακάμπτοντας ουσιαστικά το πιο ευάλωτο σημείο των Στενών. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επιταχύνει σχέδια επέκτασης του, ώστε να αυξήσουν σημαντικά τις εξαγωγικές τους δυνατότητες μέσω της Φουτζέιρα.
Στην εξίσωση μπαίνει επίσης το Ιράκ, το οποίο αναζητά τρόπους να μειώσει την εξάρτησή του από τα νότια λιμάνια του και την πρόσβαση μέσω Ορμούζ. Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι η αναβάθμιση του αγωγού Κιρκούκ–Τσεϊχάν προς τις ακτές της Τουρκίας στη Μεσόγειο, αλλά και νέες διαδρομές προς την Ιορδανία και το λιμάνι της Άκαμπα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Πάντως, παρά τη δήλωση Μπέσεντ, αναλυτές επισημαίνουν ότι η πλήρης αντικατάσταση του Ορμούζ δεν είναι εύκολη. Η θαλάσσια δίοδος διαθέτει τεράστια δυναμικότητα και παραμένει ο πιο φθηνός και αποτελεσματικός δρόμος για τις εξαγωγές πετρελαίου του Κόλπου. Οι νέοι αγωγοί μπορούν να λειτουργήσουν ως «ασπίδα» απέναντι σε μια κρίση ή έναν αποκλεισμό, αλλά απαιτούν τεράστιες επενδύσεις, χρόνο και προστασία από νέες επιθέσεις.
Διαβάστε ακόμη
UBS: Ψήφος εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες – Η Πειραιώς στις κορυφαίες επιλογές
Ευρωζώνη: Στο υψηλότερο από το 2022 η μεταποίηση – Στις 52,7 μονάδες ο PMI τον Αύγουστο
Γαλλία: «Χαράτσι» στις εταιρείες fast fashion – Στο στόχαστρο Shein και Temu
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ