Δύο μήνες μετά την έναρξη του πολέμου των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν, η εικόνα που διαμορφώνεται απέχει πολύ από τη γρήγορη και αποφασιστική νίκη που είχε υποσχεθεί ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ. Παρότι οι μάχες έχουν προσωρινά ανασταλεί, το τέλος της σύγκρουσης δεν διαφαίνεται, ενώ οι γεωπολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες εξαπλώνονται σε ολόκληρο τον κόσμο. Το αποτέλεσμα είναι μια παγκόσμια κρίση χωρίς ξεκάθαρους νικητές και με ολοένα περισσότερες χώρες να βυθίζονται σε αστάθεια.

Όπως αναφέρει το CNN σε ανάλυσή του, οι μεγαλύτεροι χαμένοι του πολέμου είναι οι απλοί πολίτες του Ιράν. Οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις έχουν πλήξει χιλιάδες στόχους, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών υποδομών, προκαλώντας χιλιάδες θανάτους. Παράλληλα, το ιρανικό καθεστώς ενίσχυσε τη βίαιη καταστολή στο εσωτερικό της χώρας. Η νέα ηγεσία υπό τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ εμφανίζεται ακόμη πιο σκληρή απέναντι στους αντιφρονούντες, ενώ οι εκτελέσεις και οι διώξεις έχουν αυξηθεί δραματικά. Η οικονομία της χώρας βρίσκεται σε βαθιά κρίση, με την ανεργία και τη φτώχεια να αυξάνονται, ενώ το πολύμηνο μπλόκο στο διαδίκτυο έχει απομονώσει ακόμη περισσότερο την κοινωνία.

Στον Λίβανο, οι πολίτες βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο της σύγκρουσης μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ. Μετά τη δολοφονία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ από το Ισραήλ, η Χεζμπολάχ επανεκκίνησε τις επιθέσεις κατά του Ισραήλ και ακολούθησαν μαζικοί βομβαρδισμοί και χερσαίες επιχειρήσεις. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και εκατοντάδες χιλιάδες έχουν εκτοπιστεί από τα σπίτια τους. Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι ολόκληρα χωριά στον νότιο Λίβανο έχουν ισοπεδωθεί.

Οι χώρες του Κόλπου

Οι χώρες του Κόλπου, παρά τις προσπάθειές τους να αποτρέψουν τη σύγκρουση, βρέθηκαν επίσης αντιμέτωπες με σοβαρές συνέπειες. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δέχθηκαν επιθέσεις από ιρανικούς πυραύλους και drones, γεγονός που έπληξε την εικόνα τους ως ασφαλούς επιχειρηματικού και τουριστικού κέντρου. Παράλληλα, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκάλεσε σοβαρό οικονομικό πλήγμα σε χώρες όπως το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Ιράκ, οι οποίες εξαρτώνται από τη θαλάσσια δίοδο για τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πολίτες βιώνουν ήδη τις συνέπειες του πολέμου μέσα από την εκτίναξη των τιμών καυσίμων, των αεροπορικών εισιτηρίων και βασικών υπηρεσιών. Ο πληθωρισμός επιταχύνεται και η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχωρεί, αυξάνοντας τους φόβους για ύφεση. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η αμερικανική οικονομία παραμένει εξαρτημένη από το πετρέλαιο και δεν έχει επενδύσει επαρκώς στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Παγκόσμια οικονομία

Η κρίση πλήττει και την παγκόσμια οικονομία. Στην Ασία, όπου πολλές οικονομίες βασίζονται στις εισαγωγές ενέργειας, η αύξηση του κόστους παραγωγής έχει δημιουργήσει σοβαρές πιέσεις στη βιομηχανία. Στη Λατινική Αμερική και την Αφρική, οι κοινωνίες δοκιμάζονται από την άνοδο στις τιμές τροφίμων και ενέργειας. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις για τον παγκόσμιο πληθωρισμό και προς τα κάτω τις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με ένα πολιτικό στοίχημα που δεν έχει ακόμη κερδίσει. Ο πόλεμος δεν έφερε τη γρήγορη κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος ούτε εξάλειψε πλήρως τις πυρηνικές και πυραυλικές απειλές του Ιράν. Η δημοτικότητά του υποχωρεί, ενώ η συνέχιση της κρίσης ενισχύει τις πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πέτυχε αρχικά να σύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε άμεση σύγκρουση με το Ιράν, κάτι που για χρόνια φαινόταν αδιανόητο. Παρότι το Ισραήλ έχει προκαλέσει σοβαρά πλήγματα στις ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες, πολλοί Ισραηλινοί αμφισβητούν πλέον αν ο πόλεμος οδηγεί σε πραγματική νίκη. Ταυτόχρονα, η διεθνής εικόνα του Ισραήλ συνεχίζει να επιβαρύνεται.

Το ίδιο το ιρανικό καθεστώς υπέστη τεράστιες απώλειες, με τη δολοφονία κορυφαίων αξιωματούχων, όμως παραμένει όρθιο και εμφανίζεται ακόμη πιο επιθετικό. Επιπλέον, απέκτησε σημαντικό διαπραγματευτικό όπλο αποδεικνύοντας ότι μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο οικονομικό χάος μέσω του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ.

Η Κίνα συγκαταλέγεται στους προσωρινούς κερδισμένους. Παρότι εξαρτάται από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, έχει δημιουργήσει μεγάλα στρατηγικά αποθέματα και έχει επενδύσει μαζικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Παράλληλα, επιχειρεί να εμφανιστεί διεθνώς ως δύναμη σταθερότητας και υπερασπιστής του διεθνούς δικαίου, την ώρα που η εικόνα των ΗΠΑ φθείρεται.

Κερδισμένες εμφανίζονται επίσης οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας εκτοξεύουν τα κέρδη τους. Αντίστοιχα, η Ρωσία επωφελείται από την άνοδο στις τιμές πετρελαίου και λιπασμάτων, ενισχύοντας τα έσοδα του Κρεμλίνου.

Ταυτόχρονα, η κρίση ενισχύει το ενδιαφέρον για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με πολλές κυβερνήσεις να επιταχύνουν τα σχέδια απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, η άνοδος στο κόστος πρώτων υλών και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες απειλούν να αυξήσουν το κόστος της πράσινης μετάβασης.

Τέλος, οι αμυντικές βιομηχανίες και οι κατασκευαστές drones βλέπουν τις πωλήσεις τους να ενισχύονται από τη νέα παγκόσμια κούρσα εξοπλισμών. Όμως ακόμη και σε αυτόν τον τομέα υπάρχει αβεβαιότητα, καθώς η μακροχρόνια πορεία του πολέμου και οι πολιτικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ δημιουργούν φόβους για αλλαγές στις στρατιωτικές δαπάνες.

Διαβάστε ακόμη

Alto.gov.gr & Events.gov.gr: Τα ψηφιακά εργαλεία που άλλαξαν το τοπίο της πρόσβασης ανηλίκων σε καπνικά προϊόντα, αλκοόλ

Ο Τραμπ δεν είναι ικανοποιημένος από τη νέα πρόταση του Ιράν – Ανοιχτοί στη διπλωματία, έτοιμοι για πόλεμο οι Ιρανοί (vid)

Η επόμενη μάχη της Οικονομίας: Από την ανάκαμψη στην παραγωγικότητα για υψηλότερους μισθούς

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα