Η ένδειξη στον ανελκυστήρα γράφει «433». Δεν πρόκειται για όροφο, αλλά για το βάθος σε μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, στη νοτιοδυτική Φινλανδία. Όταν οι πόρτες ανοίγουν, αποκαλύπτεται η είσοδος μιας εγκατάστασης που φιλοδοξεί να αποτελέσει ορόσημο για την παγκόσμια πυρηνική βιομηχανία: του πρώτου μόνιμου υπόγειου χώρου ταφής αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων που θα τεθεί σε λειτουργία οπουδήποτε στον κόσμο.
Το γεωλογικό αποθετήριο Onkalo – η ονομασία του οποίου σημαίνει «σπηλιά» στα φινλανδικά – έχει κατασκευαστεί μέσα σε συμπαγές βραχώδες υπόβαθρο ηλικίας περίπου 1,9 δισεκατομμυρίων ετών, στην περιοχή Eurajoki. Το έργο βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία, καθώς η Φινλανδική Αρχή Ακτινοβολίας και Πυρηνικής Ασφάλειας (STUK) αναμένεται εντός του μήνα να ολοκληρώσει την τελική αξιολόγησή της, ανοίγοντας τον δρόμο για τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας.
Χωρητικότητα 6.500 τόνων ουρανίου
Από τα μέσα του 20ού αιώνα, όταν οι πρώτοι πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ξεκίνησαν τη λειτουργία τους, η διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα της βιομηχανίας. Μέχρι σήμερα, τα περισσότερα αναλωμένα καύσιμα αποθηκεύονται προσωρινά σε ειδικές εγκαταστάσεις.
Αντίστοιχα έργα βρίσκονται σε εξέλιξη και σε άλλες χώρες, όπως η Σουηδία και η Γαλλία. Ωστόσο, σύμφωνα με το Science Alert, η Φινλανδία θα γίνει η πρώτη χώρα που θα θέσει σε πλήρη λειτουργία ένα μόνιμο υπόγειο αποθετήριο αυτού του τύπου.
«Ελπίζουμε να ξεκινήσουμε τη λειτουργία είτε προς το τέλος της φετινής χρονιάς είτε, πιθανότερα, στις αρχές του επόμενου έτους», δήλωσε ο Φιλίπ Μπορνταριέ, διευθύνων σύμβουλος της πυρηνικής εταιρείας Teollisuuden Voima Oyj (TVO).
Τα αναλωμένα καύσιμα που σήμερα διατηρούνται σε δεξαμενές ψύξης νερού στις προσωρινές εγκαταστάσεις του πυρηνικού σταθμού Olkiluoto, δίπλα στη Βαλτική Θάλασσα, θα αποτελέσουν το πρώτο υλικό που θα μεταφερθεί στο Onkalo. Η εγκατάσταση διαθέτει συνολική χωρητικότητα 6.500 τόνων ουρανίου και έχει σχεδιαστεί ώστε να υποδέχεται τα αναλωμένα καύσιμα των πέντε πυρηνικών αντιδραστήρων της Φινλανδίας, τρεις από τους οποίους λειτουργούν στο Olkiluoto.
Η εταιρεία διαχείρισης πυρηνικών αποβλήτων Posiva ξεκίνησε την κατασκευή του έργου το 2004 και το συνολικό κόστος του εκτιμάται σήμερα κοντά στο 1 δισ. ευρώ.
Αποθήκευση για τουλάχιστον 100.000 χρόνια
Με βάση τον σχεδιασμό του έργου, τα αναλωμένα καύσιμα θα τοποθετούνται στις υπόγειες σήραγγες του Onkalo για διάστημα περίπου ενός αιώνα, αν και το χρονοδιάγραμμα μπορεί να επεκταθεί σε περίπτωση δημιουργίας νέων πυρηνικών μονάδων στη χώρα.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το αποθετήριο θα σφραγιστεί οριστικά, προσφέροντας ασφαλή αποθήκευση για τουλάχιστον 100.000 χρόνια. Όπως επισημαίνει ο χημικός της Posiva, Λάουρι Παρβιαϊνεν, «στην πραγματικότητα, η εγκατάσταση πρέπει να παραμείνει ασφαλής για πάντα».
Τα καύσιμα θα εξακολουθούν να εκπέμπουν υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας για δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Σύμφωνα με τους ειδικούς, μετά την παρέλευση 100.000 ετών, η ραδιενέργειά τους θα έχει μειωθεί σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα του φυσικού μεταλλεύματος ουρανίου από το οποίο προήλθαν.
Στην επιφάνεια, τα αναλωμένα καύσιμα θα τοποθετούνται σε ειδικές κάψουλες χαλκού με υψηλή αντοχή στη διάβρωση. Οι κάψουλες θα κατεβαίνουν σε ειδικά διαμορφωμένους θαλάμους μέσα στις υπόγειες σήραγγες και θα περιβάλλονται από μπεντονιτική άργιλο, η οποία λειτουργεί ως φυσικό στεγανοποιητικό υλικό. Κάθε σήραγγα απόθεσης, μήκους περίπου 300 μέτρων, θα σφραγίζεται όταν γεμίζει με ειδικό πώμα από οπλισμένο σκυρόδεμα και χάλυβα.
Τα πρώτα 10.000 χρόνια θεωρούνται καθοριστικά
Οι ειδικοί της STUK έχουν εξετάσει σενάρια που εκτείνονται έως και ένα εκατομμύριο χρόνια στο μέλλον, προκειμένου να αξιολογήσουν όλους τους πιθανούς κινδύνους.
Όπως εξηγεί ο ειδικός πυρηνικής ασφάλειας Γιάρκο Κίλονεν, «τα πρώτα 10.000 χρόνια είναι κρίσιμα για τη διατήρηση της ακεραιότητας των καψουλών». Οι βασικές απειλές αφορούν τη μακροχρόνια διάβρωση των χάλκινων δοχείων ή γεωλογικά φαινόμενα, όπως σεισμούς κατά τη διάρκεια μελλοντικών παγετωνικών περιόδων, που ενδεχομένως θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαρροή ραδιενεργού υλικού.
Μέχρι στιγμής, οι αξιολογήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί κρίνονται θετικές και υποστηρίζουν την ασφάλεια του σχεδιασμού.
Σε αντίθεση με τη Γαλλία, όπου αντίστοιχα σχέδια έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, το Onkalo απολαμβάνει σχετικά ευρεία κοινωνική και πολιτική αποδοχή στη Φινλανδία. Παρ’ όλα αυτά, η Φινλανδική Ένωση για την Προστασία της Φύσης εξακολουθεί να εκφράζει επιφυλάξεις, υποστηρίζοντας ότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί με απόλυτη βεβαιότητα την ασφάλεια μιας εγκατάστασης για τόσο μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Βάσει της φινλανδικής νομοθεσίας, όλα τα πυρηνικά απόβλητα που παράγονται στη χώρα πρέπει να διαχειρίζονται και να αποθηκεύονται εντός των συνόρων της. Πριν από τη σχετική αλλαγή του 1994, μέρος των αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων εξαγόταν στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων και στη Ρωσία.
Διαβάστε ακόμη
Η σταθερότητα ως στρατηγική: Δημοσκοπική κυριαρχία και συνταγματική οικονομία επαναχαράσσουν το πολιτικό παιχνίδι
Τrionda: Η πιο έξυπνη μπάλα στην ιστορία του Μουντιάλ
CrediaBank: Δύναμη πυρός στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.