Η εκτόξευση των τιμών του ντίζελ σε ιστορικά υψηλά επίπεδα αρχίζει να προκαλεί αλυσιδωτές πιέσεις στην αμερικανική οικονομία, με το κόστος μεταφορών να αυξάνεται και τις επιχειρήσεις να προετοιμάζονται για νέες ανατιμήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες.
Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στις αρχές του έτους, οι οδηγοί παρακολουθούν με ανησυχία τις τιμές στα πρατήρια. Αν και η αμόλυβδη βενζίνη έχει αποφύγει μέχρι στιγμής τα ιστορικά υψηλά, η εικόνα είναι διαφορετική στο ντίζελ, το οποίο έφτασε σε νέο ρεκόρ στα 6,31 δολάρια ανά γαλόνι.
Η άνοδος αυτή αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο σε μια σταθερή ανοδική πορεία, με οικονομολόγους και ειδικούς της εφοδιαστικής αλυσίδας να προειδοποιούν ότι η πίεση που ξεκινά από τον κλάδο των μεταφορών – όπου φορτηγά και σιδηρόδρομοι ήδη αισθάνονται το κόστος – σύντομα μπορεί να μεταφερθεί σε σχεδόν ολόκληρο το φάσμα της οικονομίας, αναφέρει το cnbc.
Το ντίζελ θεωρείται ένα από τα πιο κρίσιμα κόστη για την πραγματική οικονομία, καθώς αποτελεί βασική εισροή για τη μεταφορά προϊόντων, τη γεωργία, τις κατασκευές και τη βιομηχανία.
Από τα φορτηγά στα ράφια των καταστημάτων
Οι πρώτοι που δέχονται το πλήγμα είναι οι μεταφορικές εταιρείες, όμως οι επιπτώσεις αναμένεται να φτάσουν σύντομα στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις, εφόσον οι τιμές παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα.
Ήδη μεγάλες εταιρείες μεταφορών προειδοποιούν για την πίεση στα κόστη. Στην Καλιφόρνια, η τιμή του ντίζελ έχει ξεπεράσει ακόμη και τα 8 δολάρια το γαλόνι, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τον κλάδο.
Οι καταναλωτές έχουν αρχίσει να βλέπουν τις πρώτες επιπτώσεις και στις τιμές των καυσίμων κίνησης. Ωστόσο, η αύξηση της βενζίνης δεν οφείλεται μόνο στην τιμή του πετρελαίου, αλλά και στο αυξημένο κόστος μεταφοράς των καυσίμων προς τα πρατήρια, το οποίο επηρεάζεται άμεσα από το ντίζελ.
Το υψηλότερο κόστος μεταφοράς προσθέτει επιπλέον λεπτά στην τελική τιμή πώλησης, ενώ οι λιανοπωλητές βρίσκονται μπροστά στο δίλημμα αν θα απορροφήσουν τις αυξήσεις ή θα τις μετακυλίσουν στους καταναλωτές.
Μέχρι στιγμής, αρκετές επιχειρήσεις απορροφούν μέρος του κόστους, όμως τα περιθώρια κέρδους τους έχουν ήδη περιοριστεί σημαντικά.
Και το πρόβλημα δεν σταματά στα καύσιμα. Τα προϊόντα που βρίσκονται στα καταστήματα – από τρόφιμα και αναψυκτικά έως μικρά καταναλωτικά αγαθά – πρέπει επίσης να μεταφερθούν με φορτηγά που καταναλώνουν ντίζελ, με αποτέλεσμα το αυξημένο κόστος καυσίμων να διαχέεται σε ολόκληρη την αλυσίδα.
Οι αυξήσεις έρχονται με καθυστέρηση στην τσέπη των καταναλωτών
Η επίδραση του ακριβού ντίζελ στην οικονομία δεν εμφανίζεται άμεσα. Σε αντίθεση με τη βενζίνη, όπου ο οδηγός βλέπει αμέσως την αύξηση στο πρατήριο, το κόστος του ντίζελ μεταφέρεται σταδιακά μέσα από τις μεταφορικές χρεώσεις, τις τιμές των προϊόντων και τις υπηρεσίες παράδοσης.
Οι καταναλωτές συνήθως αισθάνονται την πίεση μερικές εβδομάδες μετά την αρχική άνοδο, όταν οι επιβαρύνσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας ενσωματώνονται στις τελικές τιμές.
Οι μικρότερες μεταφορικές επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες, καθώς δεν διαθέτουν πάντα τη δυνατότητα να προσαρμόσουν γρήγορα τα κόστη τους ή να χρησιμοποιήσουν μηχανισμούς προστασίας μέσω συμβολαίων καυσίμων.
Ακριβότερα ταξίδια και θέρμανση τον χειμώνα
Η άνοδος του ντίζελ αναμένεται να επηρεάσει και τον ταξιδιωτικό κλάδο, καθώς το αεροπορικό καύσιμο έχει παρόμοια χαρακτηριστικά με το ντίζελ.
Οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων, ιδιαίτερα κατά την περίοδο των γιορτών, ενδέχεται να δεχθούν πιέσεις, ενώ το αυξημένο κόστος μεταφορών μπορεί να επηρεάσει υπηρεσίες και αγαθά που εξαρτώνται από τα φορτηγά.
Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το κόστος πετρελαίου θέρμανσης, κυρίως στις βορειοανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ, όπου χρησιμοποιείται ευρέως για τη θέρμανση κατοικιών.
Εφόσον οι τιμές παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, οι καταναλωτές πετρελαίου θέρμανσης μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με αύξηση έως και 31% τον φετινό χειμώνα.
Γιατί το ντίζελ παραμένει ακριβό
Παρά το γεγονός ότι οι τιμές του αργού πετρελαίου δεν έχουν εκτοξευθεί στον ίδιο βαθμό, η αγορά του ντίζελ αντιμετωπίζει διαφορετικό πρόβλημα: την έλλειψη διαθέσιμης παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης.
Οι διαταραχές στον Περσικό Κόλπο, την Ερυθρά Θάλασσα, αλλά κυρίως οι απώλειες παραγωγικής δυναμικότητας σε Ρωσία και Μέση Ανατολή, έχουν περιορίσει την προσφορά καυσίμων.
Σύμφωνα με αναλυτές, σχεδόν το σύνολο της διαθέσιμης παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης λειτουργεί στα όριά του, καθώς σημαντικό μέρος των εγκαταστάσεων έχει τεθεί εκτός λειτουργίας.
Ακόμη και αν οι πολεμικές συγκρούσεις σταματούσαν άμεσα, η αποκλιμάκωση των τιμών δεν θα ήταν άμεση. Η επιστροφή σε χαμηλότερα επίπεδα θα μπορούσε να απαιτήσει έναν χρόνο ή και περισσότερο.
Πλήγμα σε αγρότες, κατασκευές και βιομηχανία
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις μεταφορές. Οι αγρότες αντιμετωπίζουν αυξημένα κόστη, καθώς το ντίζελ χρησιμοποιείται για τρακτέρ, θεριζοαλωνιστικές μηχανές αλλά και για τη μεταφορά λιπασμάτων και προϊόντων.
Παράλληλα, οι κατασκευές, οι δημόσιες μεταφορές και η διανομή τροφίμων βρίσκονται στο επίκεντρο των πιέσεων, καθώς μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους λειτουργεί με πετρέλαιο κίνησης.
Οι επιχειρήσεις προσπαθούν να προσαρμόσουν δρομολόγια, προμηθευτές και αποθέματα, όμως όταν η τιμή του ντίζελ φτάνει σε αυτά τα επίπεδα, κάθε χιλιόμετρο γίνεται κρίσιμο κόστος.
Για ορισμένες εταιρείες διύλισης και μεγάλους μεταφορείς η συγκυρία μπορεί να δημιουργεί ευκαιρίες, όμως για τις μικρότερες επιχειρήσεις η αύξηση αποτελεί σοβαρή απειλή βιωσιμότητας.
Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσο θα διαρκέσουν οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των στενών του Ορμούζ και τα προβλήματα στις ρωσικές υποδομές διύλισης.
Με τα αμερικανικά διυλιστήρια ήδη κοντά στη μέγιστη δυναμικότητά τους, τα περιθώρια απορρόφησης ενός νέου σοκ προσφοράς παραμένουν περιορισμένα.
Διαβάστε ακόμη
JP Morgan για ελληνικές τράπεζες: Νέες τιμές στόχοι και περιθώρια ανόδου 30%
Ιδιωτικό χρέος: Στα 79,7 δισ. ευρώ τα δάνεια που διαχειρίζονται οι servicers (πίνακας)
Μύκονος: Υπό αστυνομική φρούρηση η Πολεοδομία – Εισαγγελικός έλεγχος στα αρχεία της ΥΔΟΜ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ