Η μεγαλύτερη λογιστική εταιρεία στον κόσμο βοήθησε στην παραποίηση εγγράφων για απόκρυψη της περιουσίας του Ρομάν Αμπράμοβιτς και να αποφύγει τη φορολόγησή της, σύμφωνα με έρευνα του BBC Panorama.
Οι λογαριασμοί που ενέκρινε η Deloitte στην Κύπρο είχαν ως αποτέλεσμα περιουσιακά στοιχεία, όπως υπερπολυτελή γιοτ, επαύλεις και ιδιωτικά αεροσκάφη συνολικής αξίας 672 εκατ. δολαρίων, να εξαφανιστούν από τους εταιρικούς λογαριασμούς του Αμπράμοβιτς.
Η Deloitte φαίνεται επίσης να παρείχε συμβουλές για ένα σχέδιο αποφυγής ενός τεράστιου φορολογικού λογαριασμού που αφορούσε την περιουσία του Ρώσου ολιγάρχη, μέσω παραποίησης εγγράφων. Ο δικηγόρος Andrew Mitchell KC, ειδικός στο χρηματοοικονομικό δίκαιο, δήλωσε ότι τα στοιχεία δείχνουν «ξεκάθαρη φοροδιαφυγή», χαρακτηρίζοντας το σχέδιο εξαιρετικά προφανές, όπως γράφει το BBC.
Οι δικηγόροι του Ρομάν Αμπράμοβιτς αρνήθηκαν ότι ο ίδιος φοροδιέφυγε ή απέκρυψε την περιουσία του. Υποστήριξαν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία πως γνώριζε, ενέκρινε ή κατεύθυνε την παραποίηση οποιουδήποτε εγγράφου και ότι ήταν απολύτως νόμιμο να βασίζεται στις συμβουλές επαγγελματιών. Η Deloitte Κύπρου δήλωσε ότι «ενεργεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία».
Τα ευρήματα προέκυψαν από κοινή έρευνα του BBC Panorama και του Bureau of Investigative Journalism.
Η περιουσία του Αμπράμοβιτς και οι offshore εταιρείες
Για σχεδόν δύο δεκαετίες, ο Ρομάν Αμπράμοβιτς ήταν ο πιο γνωστός Ρώσος ολιγάρχης στη Βρετανία. Ήταν ιδιαίτερα αποδεκτός στο Λονδίνο, όπου το 2003 αγόρασε την Chelsea Football Club και χρηματοδότησε την πιο επιτυχημένη περίοδο στην ιστορία της.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η βρετανική κυβέρνηση του επέβαλε κυρώσεις ως συνεργάτη του Βλαντιμίρ Πούτιν και τον υποχρέωσε να πουλήσει την ποδοσφαιρική ομάδα.
Ο Αμπράμοβιτς φέρεται να ζει σήμερα στην Τουρκία, η οποία αποτέλεσε ασφαλές καταφύγιο για τον ίδιο, καθώς δεν εφάρμοσε τις συγκεκριμένες κυρώσεις. Στο Τζέρσεϊ παραμένουν παγωμένα περιουσιακά στοιχεία ύψους 5,4 δισ. λιρών, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ποινική έρευνα εδώ και τέσσερα χρόνια.
Οι δικηγόροι του ολιγάρχη αρνήθηκαν τις κατηγορίες στο πλαίσιο της έρευνας στο Τζέρσεϊ, υποστηρίζοντας ότι αυτή «υπαγορεύεται από πολιτικούς λόγους».
Η έρευνα αποκάλυψε νέα στοιχεία για τον τρόπο λειτουργίας της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας του Αμπράμοβιτς, αλλά και σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ακεραιότητα ορισμένων από τους επαγγελματίες συμβούλους του.
Τα στοιχεία περιλαμβάνονται σε διαρροή χιλιάδων εγγράφων που αφορούν τα οικονομικά του ολιγάρχη και τη λειτουργία ενός δικτύου offshore εταιρειών με διοίκηση από την Κύπρο, η οποία από το 1995 έως το 2022 αποτελούσε δημοφιλή φορολογικό προορισμό για Ρώσους.
Τα κέρδη από τις πετρελαϊκές συμφωνίες του Αμπράμοβιτς στη Ρωσία διοχετεύτηκαν σε ένα δίκτυο offshore εταιρειών. Τη διαχείρισή τους από την Κύπρο είχε η εταιρεία εταιρικών υπηρεσιών MeritServus, στη Λεμεσό.
Μέχρι το 2005, η Deloitte, η οποία σήμερα είναι η μεγαλύτερη από τις «Big Four» λογιστικές εταιρείες, κατείχε τη MeritServus. Μετά τον διαχωρισμό τους, οι δύο εταιρείες συνέχισαν να συνεργάζονται στενά με συνεργάτες του Αμπράμοβιτς για τη διαχείριση της παγκόσμιας περιουσίας του.
Τα 672 εκατ. δολάρια που «εξαφανίστηκαν»
Το πρώτο παράδειγμα παραποιημένων και αναδρομικά χρονολογημένων εγγράφων εντοπίζεται το 2006, όταν ένας νέος κυπριακός νόμος υποχρέωσε τις εταιρείες να δημοσιοποιούν τους λογαριασμούς τους. Η νέα νομοθεσία διαφάνειας απειλούσε να αποκαλύψει το τεράστιο μέγεθος της περιουσίας του Αμπράμοβιτς.
Η Deloitte Κύπρου είχε προετοιμάσει προσχέδια λογαριασμών για το 2003, τα οποία δεν είχαν ακόμη οριστικοποιηθεί, για την κυπριακή εταιρεία του Amiscan Investments. Στους λογαριασμούς περιλαμβάνονταν πολυτελή ακίνητα αξίας 672 εκατ. δολαρίων.
Σε αυτά περιλαμβάνονταν μια έπαυλη στο West Sussex, ένα πολυτελές διαμέρισμα στο Λονδίνο και ένα κτήμα στη νότια Γαλλία, καθώς και ελικόπτερα, ιδιωτικά αεροσκάφη και αρκετά σκάφη, μεταξύ των οποίων το Pelorus αξίας 147,5 εκατ. δολαρίων.
Για να παραμείνουν κρυφά, οι συνεργάτες του Αμπράμοβιτς και η MeritServus αποφάσισαν να «ξαναγράψουν» το παρελθόν. Σχεδίασαν τη μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων στη μητρική εταιρεία της Amiscan στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους (BVI), όπου θα μπορούσαν να παραμείνουν κρυφά. Παράλληλα, η αλλαγή χρονολογήθηκε αναδρομικά τρία χρόνια νωρίτερα, ώστε να εμφανίζεται ότι η μεταφορά είχε πραγματοποιηθεί το 2003.
Η Deloitte Κύπρου εξέτασε τα αναδρομικά έγγραφα και δήλωσε ότι ήταν «επαρκή» ώστε να επιτραπεί η αφαίρεση των περιουσιακών στοιχείων από τους λογαριασμούς της Amiscan.
Όταν οι λογαριασμοί του 2003 εγκρίθηκαν από τη Deloitte το 2006, οι κατοικίες, τα αεροσκάφη και τα γιοτ εξαφανίστηκαν από τους λογαριασμούς με μια υπογραφή. Παρέμειναν περιουσιακά στοιχεία μόλις 75.000 δολαρίων.
Η Deloitte ενέκρινε τους λογαριασμούς, παρότι τα έγγραφα που διέρρευσαν δείχνουν ότι γνώριζε πως ήταν εντελώς παραπλανητικοί.
Το σχέδιο φοροδιαφυγής
Η έρευνα εντόπισε επίσης στοιχεία ότι αναδρομικά χρονολογημένα έγγραφα χρησιμοποιήθηκαν σε σχέδιο φοροδιαφυγής. Η υπόθεση αφορούσε άλλη κυπριακή εταιρεία του Αμπράμοβιτς, την Kravin Investments, η οποία είχε σχεδόν 2 δισ. δολάρια σε τραπεζικούς λογαριασμούς το 2003.
Η εταιρεία εισέπραττε σημαντικά ποσά από τόκους και, ως εκ τούτου, η εταιρεία του Αμπράμοβιτς θα έπρεπε να καταβάλλει φόρο στις κυπριακές αρχές για αυτά τα έσοδα.
Ωστόσο, οι σύμβουλοί του πρότειναν διαφορετική λύση. Σε email της MeritServus προς συνεργάτες του Αμπράμοβιτς στη Ρωσία, τον Αύγουστο του 2005, αναφέρεται ότι είχε καταρτιστεί σχέδιο έπειτα από συνάντηση με τη Deloitte. Το σχέδιο προέβλεπε αλλαγή των οικονομικών καταστάσεων και των λογιστικών εγγραφών για το 2003 και το 2004.
Η MeritServus ενημέρωσε τους συνεργάτες του ολιγάρχη ότι οι προσωρινές φορολογικές δηλώσεις της Kravin για το 2005 θα υποβάλλονταν έτσι ώστε να εμφανίζεται ότι η εταιρεία δεν είχε εισόδημα από τα χρήματα. Έναν μήνα αργότερα, συνεργάτης στη Ρωσία απάντησε: «Συμφωνώ».
Στη συνέχεια, η MeritServus δημιούργησε μια σειρά αναδρομικά χρονολογημένων εγγράφων που υποτίθεται ότι έδειχναν πως η Kravin απλώς διακρατούσε και επένδυε τα χρήματα για λογαριασμό της μητρικής εταιρείας στις BVI.
Με αυτόν τον τρόπο εμφανιζόταν ότι η Kravin δεν ήταν πραγματικά ιδιοκτήτρια των χρημάτων και επομένως δεν όφειλε φόρο στην Κύπρο.
Η Deloitte έγραψε σε email τον Σεπτέμβριο του 2005 ότι, λόγω των αναδρομικών αλλαγών στα περιουσιακά στοιχεία της Kravin, θα έπρεπε να γίνουν συγκεκριμένες αλλαγές στους λογαριασμούς, μεταξύ άλλων στα τραπεζικά υπόλοιπα, τα έσοδα από τόκους και τα αποτελέσματα χρήσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η Deloitte φέρεται να παρείχε συμβουλές για την παραποίηση οικονομικών αρχείων, επιτρέποντας στην εταιρεία του Αμπράμοβιτς να αποφύγει φόρους εκατομμυρίων.
Τα 10 δισ. δολάρια που άλλαξαν ιδιοκτήτη στα χαρτιά
Υπήρχε και τρίτο σύνολο παραποιημένων αρχείων. Αυτή τη φορά αφορούσε την τεράστια επιχειρηματική περιουσία του Αμπράμοβιτς, άνω των 10 δισ. δολαρίων, η οποία βρισκόταν σε κυπριακή εταιρεία με την ονομασία Electus Investments.
Η MeritServus χρονολόγησε αναδρομικά έγγραφα ώστε να εμφανίζεται ότι η Electus δεν ήταν ιδιοκτήτρια της περιουσίας. Χρησιμοποιήθηκε άλλη εταιρεία του Αμπράμοβιτς με ακριβώς το ίδιο όνομα, Electus Investments, αυτή τη φορά στις BVI, όπου οι λογαριασμοί δεν ήταν υποχρεωτικό να δημοσιοποιούνται.
Emails δείχνουν ότι το 2006 η MeritServus αναγνώριζε πως η περιουσία ανήκε στην Electus Cyprus. Ωστόσο, πρότεινε και πάλι την αναδρομική αλλαγή του παρελθόντος, ώστε η πραγματική δικαιούχος ιδιοκτησία να μεταφερθεί στην Electus BVI και να εμφανίζεται ότι η αλλαγή είχε γίνει τρία χρόνια νωρίτερα.
Η MeritServus υπέγραψε και χρονολόγησε αναδρομικά έγγραφα που υποτίθεται ότι έδειχναν πως η εταιρεία στις BVI κατείχε την περιουσία των 10 δισ. δολαρίων από τις 20 Νοεμβρίου 2003. Έτσι, όταν δημοσιοποιήθηκαν οι λογαριασμοί της κυπριακής εταιρείας με το ίδιο όνομα, εμφανιζόταν να διαθέτει περιουσιακά στοιχεία μόλις 145.000 δολαρίων
Με αυτόν τον τρόπο, δισεκατομμύρια του Ρομάν Αμπράμοβιτς είχαν ουσιαστικά «εξαφανιστεί» από τα εταιρικά βιβλία.
Ο Andrew Mitchell KC δήλωσε ότι το συμπέρασμα είναι πως υπάρχουν επαγγελματίες πρόθυμοι να παρακάμψουν ή να παραβιάσουν τους κανόνες του επαγγέλματός τους και, κατ’ επέκταση, τον νόμο, δημιουργώντας έγγραφα για να εξυπηρετήσουν τέτοιες πρακτικές.
Ο πρώην υφυπουργός Ενέργειας της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Μίλοφ, δήλωσε ότι για κάθε Ρώσο, Μέσης Ανατολής ή Αφρικανό διεφθαρμένο ολιγάρχη υπάρχει ένας ολόκληρος μηχανισμός δυτικών χρηματοοικονομικών, νομικών και επικοινωνιακών υπηρεσιών που είναι πρόθυμος να αμειφθεί για να «ξεπλύνει» την εικόνα του.
Οι δικηγόροι του Αμπράμοβιτς, αρνούμενοι οποιαδήποτε παρανομία από την πλευρά του, δήλωσαν ότι δεν συμμετείχε στην καθημερινή λειτουργία των εταιρειών και ότι, όταν οι επαγγελματίες σύμβουλοί του πρότειναν συγκεκριμένες ρυθμίσεις, ήταν απολύτως νόμιμο και ορθό να βασίζεται στις συμβουλές τους.
Η Deloitte Κύπρου δήλωσε ότι δεν μπορούσε να σχολιάσει τις συγκεκριμένες καταγγελίες, καθώς τα έγγραφα είναι άνω των 20 ετών και δεν είναι πλέον διαθέσιμα. Επικολλημένο κείμενο
Διαβάστε ακόμη
Προϋπολογισμός 2027: Φορολογικά έσοδα 77,9 δισ. ευρώ και 400 εκατ. ευρώ για την ενεργειακή κρίση
Συνταξιούχοι: Αυξήσεις στις συντάξεις το 2027 και νέα ενίσχυση 400 ευρώ – Οι αλλαγές που έρχονται
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.