Μια αιφνιδιαστική φυγή από τη Βραζιλία, ένα πολύωρο ταξίδι με ιδιωτικό αεροσκάφος και μια σειρά παραπλανητικών πληροφοριών για τις μετακινήσεις του βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής θύελλας που ξέσπασε μετά την εκλογική ήττα του Φλάβιο Μπολσονάρου. Ο γιος του πρώην προέδρου της Βραζιλίας εγκατέλειψε τη χώρα, ενώ οι αρχές είχαν ζητήσει την παράδοση του διαβατηρίου του στο πλαίσιο έρευνας για πιθανή εμπλοκή του σε υπόθεση ξεπλύματος χρήματος.
Η αναχώρησή του για τις Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω Αργεντινής και Ισημερινού, εξελίχθηκε σε μια επιχείρηση που συνοδεύτηκε από αντικρουόμενες πληροφορίες για το πού βρισκόταν. Φθάνοντας στο Μαϊάμι, ο ηττημένος υποψήφιος για την προεδρία υποστήριξε ότι αποτελεί στόχο πολιτικής δίωξης, ενώ προχώρησε ακόμη περισσότερο, δηλώνοντας πως είναι ο πραγματικός νικητής των εκλογών που, όπως ισχυρίζεται χωρίς να προσκομίζει αποδείξεις, του αφαιρέθηκαν με νοθεία.
Η υπόθεση απειλεί πλέον να εξελιχθεί σε νέα εστία έντασης όχι μόνο στο εσωτερικό της Βραζιλίας, αλλά και στις σχέσεις της χώρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αργεντινή.
Από τις διαβεβαιώσεις ότι δεν θα φύγει στη μυστική αναχώρηση
Το απόγευμα της Δευτέρας, ο Φλάβιο Μπολσονάρου δημοσίευσε ένα βίντεο που είχε τραβήξει ο ίδιος με το κινητό του, ευχαριστώντας τους υποστηρικτές του για τη στήριξή τους στην προεδρική εκστρατεία που είχε ολοκληρωθεί το προηγούμενο βράδυ με μια απροσδόκητη ήττα.
Στο ίδιο μήνυμα αποκάλυψε ότι η ομοσπονδιακή αστυνομία του είχε ζητήσει να παραδώσει το διαβατήριό του, στο πλαίσιο έρευνας για διαφθορά. Ο ίδιος χαρακτήρισε την ενέργεια προσπάθεια εκφοβισμού.
«Δεν σκέφτηκα ποτέ να εγκαταλείψω τη χώρα», υποστήριξε, διαβεβαιώνοντας ότι επρόκειτο να συμμορφωθεί με το αίτημα των αρχών.
«Κανείς δεν θα με φιμώσει», πρόσθεσε.
Ωστόσο, τα ξημερώματα της Τετάρτης, ο Μπολσονάρου, η σύζυγός του και οι δύο κόρες τους αποβιβάστηκαν από ιδιωτικό αεροσκάφος στο αεροδρόμιο Opa-locka Executive Airport του Μαϊάμι.
Είχε προηγηθεί μια διαδρομή περίπου 24 ωρών, με ενδιάμεσους σταθμούς στην Αργεντινή και στον Ισημερινό, αλλά και σειρά αντικρουόμενων πληροφοριών που φέρονται να διοχέτευσαν σύμμαχοί του για να αποκρύψουν τις πραγματικές μετακινήσεις της οικογένειας.
Μόλις δύο ημέρες νωρίτερα, ο Μπολσονάρου είχε δεσμευτεί να ηγηθεί της αντιπολίτευσης απέναντι στον Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, τον βετεράνο αριστερό πολιτικό που διέψευσε τις δημοσκοπήσεις και κέρδισε τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών.
Αντί γι’ αυτό, βρέθηκε στις ΗΠΑ, ζητώντας πολιτική προστασία και αμφισβητώντας πλέον ανοιχτά τη νομιμότητα της εκλογικής διαδικασίας.
«Εγώ είμαι ο πραγματικός εκλεγμένος πρόεδρος»
Λίγο μετά την άφιξή του στο Μαϊάμι, ο Φλάβιο Μπολσονάρου δημοσιοποίησε γραπτή δήλωση στην οποία υποστήριξε ότι διώκεται για πολιτικούς λόγους.
Έκανε λόγο για «κυνήγι μαγισσών με πολιτικά κίνητρα», ενώ ισχυρίστηκε ότι το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών είχε χειραγωγηθεί.
«Παρουσιάζομαι στον βραζιλιάνικο λαό και στη διεθνή κοινότητα ως ο πραγματικός εκλεγμένος πρόεδρος της Βραζιλίας», ανέφερε σε ανακοίνωση που διανεμήθηκε από συνεργάτες του.
Δεν παρουσίασε, ωστόσο, κανένα στοιχείο που να τεκμηριώνει τους ισχυρισμούς περί εκλογικής νοθείας.
Από την πλευρά του, ο Λούλα είχε ήδη επικρίνει την απόφαση του αντιπάλου του να εγκαταλείψει τη χώρα.
Μιλώντας την Τρίτη, πριν από την καταγγελία περί νοθείας, χαρακτήρισε «ντροπιαστική» τη φυγή του Μπολσονάρου, προσθέτοντας ότι «ένας πολίτης που φεύγει κρυφά από τη χώρα συνήθως έχει κάτι να κρύψει».
Η πολιτική αντιπαράθεση αποκτά ιδιαίτερο βάρος λόγω και της υπόθεσης του πατέρα του Φλάβιο, Ζαΐχ Μπολσονάρου.
Ο πρώην πρόεδρος καταδικάστηκε πέρυσι σε κάθειρξη 27 ετών για την οργάνωση σχεδίου πραξικοπήματος με στόχο την ανατροπή του αποτελέσματος των εκλογών του 2022, στις οποίες είχε επίσης ηττηθεί από τον Λούλα.
Η έρευνα για ξέπλυμα χρήματος και η εντολή παράδοσης του διαβατηρίου
Η αλληλουχία των γεγονότων άρχισε λίγο μετά την ανακοίνωση της νίκης του Λούλα στον δεύτερο γύρο.
Σύμφωνα με υποστηρικτές του Φλάβιο Μπολσονάρου, η ομοσπονδιακή αστυνομία κατέθεσε αίτημα κατάσχεσης του διαβατηρίου του μόλις επτά λεπτά μετά τη δημοσιοποίηση του τελικού εκλογικού αποτελέσματος.
Το αίτημα εγκρίθηκε από τον δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου Αλεσάντρε ντε Μοράες, ο οποίος έχει την εποπτεία της έρευνας για ενδεχόμενο ξέπλυμα χρήματος.
Ο Μπολσονάρου αρνείται οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχουν απαγγελθεί κατηγορίες σε βάρος του.
Ο Μοράες είναι ο ίδιος δικαστής που είχε προεδρεύσει στη δίκη η οποία οδήγησε πέρυσι στην καταδίκη του Ζαΐχ Μπολσονάρου.
Οι αστυνομικές αρχές υποστήριξαν ότι ο Φλάβιο υπήρχε κίνδυνος να διαφύγει στο εξωτερικό, επικαλούμενες μεταξύ άλλων το γεγονός ότι ο Γουίλερ Τομάζ, το άλλο πρόσωπο που ερευνάται στην ίδια υπόθεση, βρισκόταν ήδη στη Φλόριντα.
Η μετέπειτα αναχώρηση του Μπολσονάρου αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό επιχείρημα των αρχών υπέρ της εκτίμησης ότι υπήρχε πραγματικός κίνδυνος διαφυγής.
Σημειώνεται ότι δεν είχε εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον του, αλλά μόνο εντολή παράδοσης του διαβατηρίου, μέτρο που εφαρμόζεται και σε άλλες αντίστοιχες έρευνες.
Η εξαφάνιση που αιφνιδίασε ακόμη και την οικογένειά του
Την Τρίτη, ο Φλάβιο Μπολσονάρου επρόκειτο να πραγματοποιήσει σειρά συναντήσεων με πολιτικούς συμμάχους στην Μπραζίλια, προκειμένου να συζητήσουν τη στρατηγική της αντιπολίτευσης μετά τις εκλογές.
Ωστόσο, δεν απαντούσε στα μηνύματα που του αποστέλλονταν.
Ο γερουσιαστής Ροζέριο Μαρίνιο, ο οποίος είχε συντονίσει την προεκλογική εκστρατεία του, ανέφερε ότι έλαβε μήνυμα από τον Μπολσονάρου στις 8 το πρωί της Τρίτης.
Σε αυτό, ο ηττημένος υποψήφιος έγραφε ότι χρειαζόταν λίγο χρόνο για να καθαρίσει το μυαλό του.
Ο Μαρίνιο παραδέχθηκε ότι αιφνιδιάστηκε από την εξαφάνισή του, αλλά δήλωσε ότι κατανοεί τους λόγους που τον οδήγησαν σε αυτή την απόφαση.
Κατά την εκτίμησή του, οι ενέργειες της αστυνομίας έμοιαζαν με προετοιμασία για ακόμη εντονότερη δίωξη.
Φίλος της οικογένειας ανέφερε ότι όλοι αιφνιδιάστηκαν, προσθέτοντας πως ακόμη και ο Ζαΐχ Μπολσονάρου ενημερώθηκε για την εξαφάνιση του μεγαλύτερου γιου του από δημοσιεύματα την Τρίτη.
Το ταξίδι μέσω Αργεντινής και Ισημερινού
Οι πρώτες πληροφορίες για πιθανή διαφυγή του Μπολσονάρου εμφανίστηκαν αργά το πρωί της Τρίτης.
Η ενημερωτική ιστοσελίδα Infobae στην Αργεντινή μετέδωσε ότι ο ίδιος και η οικογένειά του είχαν περάσει τα σύνορα και κατευθύνονταν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, ενώ η βραζιλιάνικη αστυνομία εξέταζε τα αρχεία των συνοριακών διελεύσεων, οι μεταναστευτικές αρχές του Μπουένος Άιρες ανακοίνωσαν ότι δεν διέθεταν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την είσοδό του στην Αργεντινή.
Ακολούθησαν νέες, αντικρουόμενες αναφορές στα βραζιλιάνικα μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με τις οποίες ο Μπολσονάρου είχε ταξιδέψει στις ΗΠΑ μέσω Βενεζουέλας.
Αργότερα, πολιτικοί σύμμαχοι και πρόσωπα από το οικογενειακό του περιβάλλον, τα οποία ζήτησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, ανέφεραν σε εγχώρια και διεθνή μέσα ενημέρωσης ότι ο Φλάβιο είχε ήδη φτάσει στη Φλόριντα και βρισκόταν μαζί με τον αδελφό του, Εντουάρντο.
Ο τελευταίος ζει αυτοεξόριστος στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την καταδίκη του στη Βραζιλία για απόπειρα παρέμβασης στη δίκη του πατέρα του.
Ωστόσο, οι πληροφορίες αυτές φαίνεται πλέον ότι αποτέλεσαν μέρος μιας προσπάθειας παραπλάνησης των βραζιλιάνικων αρχών.
Τα ξημερώματα της Τετάρτης, η μεταναστευτική υπηρεσία της Αργεντινής ανακοίνωσε ότι ο Μπολσονάρου, η σύζυγός του και οι δύο κόρες τους είχαν εισέλθει στη χώρα οδικώς το προηγούμενο βράδυ.
Σύμφωνα με την υπηρεσία, η οικογένεια διέσχισε τη γέφυρα Τανκρέντο Νέβες, μήκους σχεδόν 500 μέτρων, και έφτασε στο Πουέρτο Ιγκουασού στις 22:50.
Παρότι το βραζιλιάνικο διαβατήριο του Μπολσονάρου είχε ήδη ανασταλεί, μία από τις εκδοχές που εξετάζονται είναι ότι ενδέχεται να χρησιμοποίησε το ιταλικό διαβατήριό του για να εισέλθει στην Αργεντινή.
Περίπου 40 λεπτά μετά τη διέλευση των συνόρων, η οικογένεια επιβιβάστηκε σε ιδιωτικό αεροσκάφος με προορισμό το Γκουαγιακίλ του Ισημερινού.
Από εκεί, σύμφωνα με δεδομένα του ιστότοπου παρακολούθησης πτήσεων FlightAware, το αεροσκάφος συνέχισε το ταξίδι του πάνω από την Καραϊβική Θάλασσα με προορισμό το Μαϊάμι.
Η διαδρομή είχε επιλεγεί έτσι ώστε να αποφεύγει τον εναέριο χώρο της Βραζιλίας.
Η μάχη των αφηγημάτων και οι πολιτικές συνέπειες
Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει μια έντονη πολιτική αντιπαράθεση σχετικά με το εάν ο Μπολσονάρου εγκατέλειψε τη χώρα για να αποφύγει μια νόμιμη δικαστική έρευνα ή επειδή, όπως υποστηρίζει ο ίδιος, φοβόταν πολιτικά υποκινούμενες διώξεις.
Οι σύμμαχοί του επικαλούνται την ταχύτητα με την οποία κινήθηκε η αστυνομία μετά την ανακοίνωση του εκλογικού αποτελέσματος, θεωρώντας ότι αποτελεί ένδειξη πολιτικών κινήτρων.
Από την άλλη πλευρά, οι αστυνομικές αρχές αναμένεται να υποστηρίξουν ότι η μετέπειτα φυγή επιβεβαίωσε τις αρχικές τους ανησυχίες.
Η πολιτική επιρροή της υπόθεσης θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από το εάν ο Μπολσονάρου θα κατορθώσει να πείσει ένα μεγάλο μέρος των υποστηρικτών του ότι αναγκάστηκε να φύγει εξαιτίας μιας άδικης έρευνας.
Πολύ δυσκολότερο θεωρείται, πάντως, να εξασφαλίσει αντίστοιχη υποστήριξη για τους ατεκμηρίωτους ισχυρισμούς περί εκλογικής νοθείας.
Άλλωστε, το ίδιο του το κόμμα ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι αναγνωρίζει το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών.
Ο ρόλος του Μιλέι και οι υποψίες για βοήθεια από την Αργεντινή
Οι διεθνείς προεκτάσεις της υπόθεσης συνδέονται κυρίως με το ερώτημα εάν ο Μπολσονάρου έλαβε ουσιαστική βοήθεια από την κυβέρνηση της Αργεντινής ή από την κυβέρνηση Τραμπ.
Μέχρι τη στιγμή των γεγονότων, ούτε η Αργεντινή ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αναγνωρίσει δημόσια τη νίκη του Λούλα στις εκλογές της Κυριακής.
Στη δήλωση που δημοσιοποίησε μετά την άφιξή του στο Μαϊάμι, ο Μπολσονάρου ευχαρίστησε τον πρόεδρο της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι για το «θάρρος, το αίσθημα δικαιοσύνης και νομιμότητας» που επέδειξε.
Ευχαρίστησε επίσης τον Ντόναλντ Τραμπ επειδή τον υποδέχθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Μιλέι διατηρεί στενή ιδεολογική σχέση με τον Μπολσονάρου και είχε μιλήσει στην εκδήλωση έναρξης της προεκλογικής του εκστρατείας.
Η αναχώρηση του Φλάβιο από τη Βραζιλία χαιρετίστηκε από αξιωματούχους της κυβέρνησης της Αργεντινής.
«Ο Φλάβιο Μπολσονάρου είναι ελεύθερος από τα νύχια του κομμουνισμού που θέλει να φυλακίσει όλους τους αντιπάλους του», δήλωσε ο Χουάν Πάμπλο Καρέιρα, διευθυντής ψηφιακής επικοινωνίας της προεδρίας Μιλέι.
Αργεντινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν επίσης ότι ο Σαντιάγο Καπούτο, ένας από τους στενότερους συμβούλους του Μιλέι, βρισκόταν στο Πουέρτο Ιγκουασού την περίοδο κατά την οποία πέρασε από εκεί ο Μπολσονάρου.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Καπούτο εξέφρασε τον «θαυμασμό» του για όποιον είχε παραπλανήσει τα μέσα ενημέρωσης σχετικά με τις μετακινήσεις του Βραζιλιάνου πολιτικού.
Η κυβέρνηση της Αργεντινής δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο σχετικά με τις κινήσεις του Καπούτο ή το ενδεχόμενο να είχε προσφέρει βοήθεια στον Μπολσονάρου.
Η στάση των ΗΠΑ και το μήνυμα Τραμπ
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κινήθηκε γρήγορα την Τρίτη για την έκδοση θεωρήσεων εισόδου στην οικογένεια Μπολσονάρου.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει ασκήσει στο παρελθόν έντονη κριτική στον Λούλα, ενώ ο Φλάβιο Μπολσονάρου είχε συναντηθεί με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο λίγο πριν από την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας.
Παρά τις σχέσεις αυτές, παραμένει αβέβαιο εάν η κυβέρνηση Τραμπ θα υιοθετήσει δημόσια την επιχειρηματολογία του Μπολσονάρου περί πολιτικής δίωξης, πόσο μάλλον τις καταγγελίες του για εκλογική νοθεία.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις πως οι εκλογές ενδέχεται να ήταν «στημένες».
Ωστόσο, έσπευσε παράλληλα να εκφράσει τη συμπάθειά του προς τον Λούλα.
«Δεν πήρα το μέρος κανενός», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Την Τετάρτη, μετά την ανακοίνωση του Μπολσονάρου ότι θεωρεί τον εαυτό του πραγματικό νικητή των εκλογών, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ακόμη πιο κατηγορηματικός ως προς την πρόθεσή του να κρατήσει αποστάσεις.
«Δεν πρόκειται να εμπλακώ», ξεκαθάρισε.
Η στάση αυτή αφήνει ανοιχτό το ερώτημα εάν ο Μπολσονάρου θα εξασφαλίσει την πολιτική υποστήριξη που αναζητεί στις Ηνωμένες Πολιτείες ή εάν η υπόθεσή του θα εξελιχθεί σε έναν νέο παράγοντα έντασης στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Μπραζίλια.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.