Μετά από οκτώ μήνες εφαρμογής, ένα από τα πιο φιλόδοξα πειράματα αναμόρφωσης της πολιτικής για την ανεργία στην Ελλάδα ολοκληρώνει τον κύκλο του, αφήνοντας πίσω του ένα πρώτο αποτύπωμα για το πώς μπορεί να αλλάξει το μοντέλο στήριξης των ανέργων. Το πιλοτικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ, που σχεδιάστηκε ως προάγγελος ενός πιο ευέλικτου και ανταποδοτικού συστήματος επιδομάτων, κάλυψε συνολικά 15.000 δικαιούχους, σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό χρηματοδότησης ύψους 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η ένταξη των ανέργων στο πρόγραμμα δεν έγινε με συμβατικά κριτήρια, αλλά μέσω Τυχαιοποιημένης Ελεγχόμενης Δοκιμής, όπου συνεκτιμήθηκαν παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και η γεωγραφική κατανομή. Βασική προϋπόθεση ήταν το νέο επίδομα να προσφέρει συνολικά μεγαλύτερη ενίσχυση από το υφιστάμενο. Ο αλγόριθμος υπολόγιζε αυτόματα το ποσό τόσο με το ισχύον σύστημα —όπου σήμερα η επιδότηση ανέρχεται στα 565 ευρώ μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού— όσο και με το νέο μοντέλο, επιλέγοντας εκείνο που ήταν πιο συμφέρον για τον δικαιούχο.
Το ανώτατο ύψος του νέου επιδόματος μπορεί να φτάσει έως και τα 1.375 ευρώ μηνιαίως, κυρίως για ανέργους με μακρά ασφαλιστική διαδρομή και υψηλότερες αποδοχές. Από την έναρξη του προγράμματος τον Απρίλιο του 2025 μέχρι σήμερα, έχουν καταβληθεί συνολικά 63.358.649,30 ευρώ, με τις πληρωμές να πραγματοποιούνται σε μηνιαία βάση.
Αξιολόγηση και επόμενα βήματα
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο αφορά την αποτίμηση των αποτελεσμάτων. Αυτή την περίοδο βρίσκονται σε εξέλιξη αξιολογήσεις από διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΟΣΑ, προκειμένου να εξεταστεί αν το νέο σχήμα συμβάλλει ουσιαστικά στην ταχύτερη και ποιοτικότερη επιστροφή των ανέργων στην αγορά εργασίας.
Τα συμπεράσματα αυτής της διαδικασίας θα καθορίσουν αν και πώς το μοντέλο θα επεκταθεί στο σύνολο των ανέργων. Η πιθανή καθολική εφαρμογή μετατίθεται χρονικά προς το τέλος του 2026, αφού προηγηθούν προσαρμογές που θα ενσωματώνουν τα ευρήματα της πιλοτικής φάσης.
Η αξιολόγηση επικεντρώνεται τόσο στην απασχολησιμότητα όσο και στις ευρύτερες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, με στόχο τη διαμόρφωση ενός συστήματος που θα είναι πιο απλό, πιο δίκαιο και πιο αποτελεσματικό, ανταποκρινόμενο στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας.
Τα πρώτα ευρήματα και η επίδραση στην απασχόληση
Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι το πρόγραμμα λειτουργεί θετικά ως προς τη στοχευμένη αναζήτηση εργασίας, ενισχύοντας την ποιότητα της επανένταξης. Το νέο μοντέλο φαίνεται να ευνοεί κυρίως όσους έχουν σταθερή εργασιακή πορεία, προσφέροντας υψηλότερα συνολικά ποσά επιδότησης.
Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα δεν επιταχύνεται απαραίτητα η επιστροφή στην εργασία. Ωστόσο, αυτή η επίδραση είναι προσωρινή και υποχωρεί μετά τον έκτο μήνα, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν δημιουργούνται μόνιμα αντικίνητρα, αλλά δίνεται χρόνος για πιο στοχευμένες επιλογές.
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, η λειτουργία του νέου σχήματος εκτιμάται ότι μπορεί να έχει θετική επίδραση, ενισχύοντας την απασχόληση και περιορίζοντας τις πιέσεις για δημόσιες δαπάνες, μέσω της ταχύτερης επανένταξης των ανέργων στην αγορά.
Πώς διαμορφώνεται το νέο επίδομα
Η αρχιτεκτονική του νέου επιδόματος διαφοροποιείται ουσιαστικά σε σχέση με το παλαιό σύστημα. Περιλαμβάνει ένα σταθερό και ένα μεταβλητό σκέλος, ενώ η διάρκεια της επιδότησης μπορεί να φτάσει έως και τους 24 μήνες, με βασική προϋπόθεση τις 175 ημέρες ασφάλισης.
Το ύψος της παροχής συνδέεται άμεσα με το ασφαλιστικό ιστορικό και τις αποδοχές του δικαιούχου: όσο περισσότερα τα ένσημα και οι εισφορές, τόσο υψηλότερη η επιδότηση. Αντίστροφα, χαμηλότερες εισφορές οδηγούν σε μικρότερη ενίσχυση.
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι ο εμπροσθοβαρής χαρακτήρας του επιδόματος. Τα ποσά είναι υψηλότερα κατά τους πρώτους έξι μήνες και μειώνονται σταδιακά ανά τρίμηνο, ενισχύοντας τα κίνητρα για επιστροφή στην εργασία χωρίς να μειώνεται συνολικά η στήριξη σε σχέση με το προηγούμενο σύστημα.
Παράλληλα, το νέο μοντέλο ενοποιεί την τακτική επιδότηση ανεργίας και το επίδομα μακροχρονίως ανέργων σε μία ενιαία παροχή, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και απλοποιώντας τη διαδικασία.
Το ανώτατο μηνιαίο ποσό ισούται με το διπλάσιο του σταθερού μέρους κατά το πρώτο τρίμηνο. Κατά την έναρξη του προγράμματος στις 28 Μαρτίου 2025, το όριο διαμορφωνόταν στα 1.297,50 ευρώ, ενώ μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού από 1η Απριλίου 2025 ανήλθε στα 1.375 ευρώ.
Ποιοι συμμετείχαν στο πρόγραμμα
Από τους 15.000 ανέργους που εντάχθηκαν στο πιλοτικό σχήμα, η μεγαλύτερη συγκέντρωση καταγράφεται στην Αττική με 4.152 άτομα. Ακολουθούν η Κεντρική Μακεδονία με 2.630, η Κρήτη με 1.423 και το Νότιο Αιγαίο με 1.089.
Η ηλικιακή κατανομή δείχνει ότι η πλειονότητα ανήκει στο εύρος 31 έως 54 ετών, με 4.732 γυναίκες και 4.252 άνδρες, γεγονός που αποτυπώνει τη μεγαλύτερη συμμετοχή των παραγωγικών ηλικιών.
Παραδείγματα επιδότησης
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση υπαλλήλου σούπερ μάρκετ με 17 έτη ασφάλισης, ένα παιδί και μέσο μισθό 1.794 ευρώ, ο οποίος με το παλαιό σύστημα θα λάμβανε συνολικά 7.942,52 ευρώ. Με το νέο μοντέλο, η συνολική επιδότηση ανέρχεται σε 10.613,67 ευρώ για 12 μήνες, με μηνιαίο ποσό που ξεκινά από 1.089 ευρώ και καταλήγει στα 562,15 ευρώ.
Αντίστοιχα, σερβιτόρος με 14 έτη ασφάλισης και δύο παιδιά, με μέσο μισθό 857,25 ευρώ, θα λάμβανε 8.650,99 ευρώ με το παλαιό σύστημα. Με το νέο, η επιδότηση φτάνει τα 12.724,93 ευρώ σε διάστημα 20 μηνών, με το ποσό να ξεκινά από 962 ευρώ και να μειώνεται στα 265,5 ευρώ.
Τέλος, υπάλληλος γραφείου με 4,5 έτη ασφάλισης και μέσο μισθό 1.065,79 ευρώ, που θα λάμβανε 7.210,27 ευρώ, με το νέο σχήμα λαμβάνει 9.355,10 ευρώ σε 16 μήνες, με το επίδομα να ξεκινά από 786 ευρώ και να υποχωρεί στα 308,25 ευρώ.
Διαβάστε ακόμη
Στενά του Ορμούζ: Γιατί το Ιράν ζητάει να επιβληθούν «διόδια» σε όλα τα πλοία (tweets)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.