Ολοένα και περισσότεροι ασφαλισμένοι επιλέγουν να αποχωρήσουν από την εργασία τους το 2026 επιδιώκοντας να κατοχυρώσουν τα σημερινά δικαιώματα πριν από πιθανές αλλαγές που μπορεί να επιβάλουν τα επόμενα χρόνια οι δημογραφικές εξελίξεις και οι μελλοντικές παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό σύστημα.
Τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «ΑΤΛΑΣ» αποτυπώνουν τη δυναμική αυτή. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 υποβλήθηκαν περίπου 110.300 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο εξαμήνου από το 2017, όταν ξεκίνησε η λειτουργία του ΕΦΚΑ. Εάν ο ίδιος ρυθμός συνεχιστεί μέχρι το τέλος της χρονιάς, οι συνολικές αιτήσεις εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τις 220.000, καταγράφοντας νέο ιστορικό ρεκόρ για το ασφαλιστικό σύστημα.
Η εικόνα του Μαΐου επιβεβαιώνει την αυξημένη κινητικότητα. Από περίπου 20.000 αιτήσεις που υποβλήθηκαν μέσα στον μήνα, σχεδόν οι μισές αφορούσαν συντάξεις γήρατος, ενώ σημαντικό ποσοστό αφορούσε συντάξεις αναπηρίας και θανάτου. Ενδεικτικό είναι επίσης ότι περίπου το 70% των νέων αιτήσεων προήλθε από γυναίκες ασφαλισμένες, γεγονός που αναδεικνύει τη μεγάλη συμμετοχή τους στο κύμα εξόδου.
Η αυξημένη τάση προς τη συνταξιοδότηση συνδέεται κυρίως με την αβεβαιότητα που επικρατεί γύρω από τις μελλοντικές αλλαγές στο ασφαλιστικό. Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι ανά τριετία εξετάζεται η σύνδεση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65 έτη, εξέλιξη που προκαλεί προβληματισμό σε όσους βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Παρότι το υπουργείο Εργασίας διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει σχεδιασμός για άμεση αύξηση των ηλικιακών ορίων από το 2027, οι ειδικοί εκτιμούν ότι το θέμα θα επανέλθει προς το τέλος της δεκαετίας, όταν θα υπάρχουν νεότερα δημογραφικά δεδομένα και επικαιροποιημένες αναλογιστικές μελέτες. Οι προβολές δείχνουν ότι οι συνέπειες της αύξησης του προσδόκιμου ζωής θα γίνουν περισσότερο αισθητές μετά το 2030, με τους σημερινούς ασφαλισμένους ηλικίας 50 έως 55 ετών να θεωρούνται οι πλέον πιθανό να επηρεαστούν από ενδεχόμενες αλλαγές.
Την ίδια στιγμή παραμένει ιδιαίτερα υψηλό το ενδιαφέρον για την αναγνώριση πλασματικών ετών ασφάλισης. Η δυνατότητα εξαγοράς χρόνου σπουδών, στρατιωτικής θητείας, ανατροφής παιδιών και άλλων περιόδων αποτελεί βασικό εργαλείο για τη συμπλήρωση των 40 ετών ασφάλισης που απαιτούνται για συνταξιοδότηση στα 62 έτη. Πολλοί ασφαλισμένοι αξιοποιούν τη συγκεκριμένη επιλογή είτε για να κατοχυρώσουν νωρίτερα δικαίωμα εξόδου είτε για να αυξήσουν τον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο τους. Το κόστος εξαγοράς εξακολουθεί να υπολογίζεται στο 20% των μεικτών αποδοχών του προηγούμενου μήνα για τους μισθωτούς, γεγονός που οδηγεί αρκετούς να επισπεύδουν τη διαδικασία πριν από ενδεχόμενες αλλαγές.
Σημαντικό ρόλο στον προγραμματισμό των ασφαλισμένων παίζει και ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 οι συντάξιμες αποδοχές αναπροσαρμόζονται πλέον με βάση τον δείκτη μεταβολής των μισθών και όχι τον πληθωρισμό, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε υψηλότερες ανταποδοτικές συντάξεις, ιδιαίτερα σε περιόδους κατά τις οποίες οι μισθολογικές αυξήσεις κινούνται ταχύτερα από τον πληθωρισμό.
Παράλληλα, αυξάνεται συνεχώς και ο αριθμός των συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται μετά την αποχώρησή τους. Το νέο καθεστώς επιτρέπει την απασχόληση χωρίς τη μείωση της σύνταξης κατά 30%, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Στη θέση της εφαρμόζεται ειδικός πόρος υπέρ του ασφαλιστικού συστήματος, ο οποίος αντιστοιχεί στο 10% του εισοδήματος από εργασία για τους μισθωτούς και στο 50% της ασφαλιστικής εισφοράς κύριας σύνταξης για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Η αλλαγή αυτή έχει ήδη οδηγήσει περισσότερους από 300.000 συνταξιούχους να δηλώσουν νόμιμα την επαγγελματική τους δραστηριότητα μέσω της ειδικής πλατφόρμας του ΕΦΚΑ.
Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση εκτιμούν ότι η έντονη κινητικότητα προς τη συνταξιοδότηση θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για το ασφαλιστικό σύστημα τα επόμενα χρόνια. Η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει την ανάγκη παραμονής περισσότερων εργαζομένων στην αγορά εργασίας, ενώ η αβεβαιότητα για πιθανές μεταβολές στα όρια ηλικίας και στους όρους συνταξιοδότησης ωθεί χιλιάδες ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση δικαιώματος να επισπεύσουν την έξοδό τους, δημιουργώντας συνθήκες πρωτοφανούς πίεσης στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
Διαβάστε ακόμη
ΕΚΤ: Ξένοι επενδυτές τοποθέτησαν πάνω από €1 τρισ. στις ευρωπαϊκές αγορές σε 12 μήνες (γραφήματα)
Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι: Τι αλλάζει για νοικοκυριά και πώς μειώνεται ο λογαριασμός ρεύματος
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.