Νέα δεδομένα στον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις και οι ψηφιακές πλατφόρμες χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη (AI) για τη διαχείριση των εργαζομένων αναμένεται να δημιουργήσει το νομοσχέδιο που επεξεργάζεται το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση επιχειρεί να θέσει σαφή όρια στη χρήση αλγορίθμων που παρακολουθούν, αξιολογούν ή επηρεάζουν τις συνθήκες εργασίας, ενισχύοντας παράλληλα τη διαφάνεια και τον ανθρώπινο έλεγχο.
Βασική επιδίωξη είναι να αποτραπεί η λήψη κρίσιμων αποφάσεων αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα, χωρίς ουσιαστική ανθρώπινη παρέμβαση και χωρίς δυνατότητα των εργαζομένων να γνωρίζουν πώς και γιατί λαμβάνονται οι αποφάσεις που τους αφορούν.
Η διαδικασία προχωρά μετά την παραλαβή, από την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, του πορίσματος της αρμόδιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/2831, η οποία αφορά τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Το πόρισμα παρέδωσε ο πρόεδρος της επιτροπής, Ιωάννης Σκανδάλης, αναπληρωτής καθηγητής Εργατικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, παρουσία του γενικού γραμματέα Εργασιακών Σχέσεων Νίκου Μηλαπίδη.
Προστασία προσωπικών δεδομένων: Τι δεν θα επιτρέπεται να επεξεργάζονται οι αλγόριθμοι
Ο πρώτος βασικός πυλώνας του υπό διαμόρφωση νομοσχεδίου αφορά την προστασία της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις που περιγράφονται στο πόρισμα, τίθενται περιορισμοί στην επεξεργασία ιδιαίτερα ευαίσθητων πληροφοριών από συστήματα αυτοματοποιημένης παρακολούθησης και διαχείρισης της εργασίας.
Στις κατηγορίες δεδομένων που προβλέπεται να προστατεύονται περιλαμβάνονται:
-
Πληροφορίες για τη συναισθηματική και ψυχολογική κατάσταση των εργαζομένων.
-
Ιδιωτικές συνομιλίες και επικοινωνίες.
-
Βιομετρικά δεδομένα.
-
Δεδομένα υγείας και άλλες ευαίσθητες προσωπικές πληροφορίες.
Στόχος είναι να αποτραπεί η ανεξέλεγκτη συλλογή και αξιοποίηση πληροφοριών που υπερβαίνουν τις ανάγκες της εργασιακής σχέσης και ενδέχεται να θίγουν θεμελιώδη δικαιώματα.
Παράλληλα, προβλέπεται η διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου από τη χρήση τέτοιων συστημάτων, καθώς και η λήψη μέτρων για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην υποχρέωση ενημέρωσης για τους αλγόριθμους που χρησιμοποιούνται και για τα δεδομένα στα οποία βασίζεται η λειτουργία τους.
Τέλος στις κρίσιμες αποφάσεις αποκλειστικά από την AI
Ο δεύτερος βασικός άξονας αφορά τον τρόπο λήψης αποφάσεων μέσω αλγοριθμικών και αυτοματοποιημένων συστημάτων.
Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο προβλέπει ότι κρίσιμες αποφάσεις που επηρεάζουν τους εργαζομένους δεν θα μπορούν να λαμβάνονται αποκλειστικά από την τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς ανθρώπινη εποπτεία.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να διασφαλιστεί ότι η χρήση της τεχνολογίας δεν θα υποκαθιστά πλήρως την ανθρώπινη κρίση σε ζητήματα με σημαντικές συνέπειες για την εργασιακή σχέση.
Η ανθρώπινη εποπτεία αποτελεί κεντρική προϋπόθεση του νέου πλαισίου, ώστε να υπάρχει δυνατότητα ελέγχου της λειτουργίας των αυτοματοποιημένων συστημάτων και των αποφάσεων που παράγουν.
Η πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου η χρήση της AI επεκτείνεται σταδιακά σε περισσότερες διαδικασίες διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.
Δικαίωμα εξηγήσεων και επανεξέτασης για τους εργαζομένους
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προωθούνται είναι η ενίσχυση των δικαιωμάτων των εργαζομένων απέναντι στις αποφάσεις που λαμβάνονται με τη συνδρομή αυτοματοποιημένων συστημάτων.
Ειδικότερα, προβλέπεται ότι οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν εξηγήσεις για αποφάσεις που τους αφορούν, αλλά και να αιτούνται την επανεξέτασή τους.
Η δυνατότητα αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας και στην αποτροπή καταστάσεων όπου μια αλγοριθμική απόφαση εφαρμόζεται χωρίς να είναι κατανοητή η διαδικασία που οδήγησε σε αυτή.
Με το νέο πλαίσιο, επομένως, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντιμετωπίζεται ως ένας ανεξέλεγκτος μηχανισμός λήψης αποφάσεων, αλλά ως εργαλείο του οποίου η λειτουργία θα πρέπει να υπόκειται σε έλεγχο και λογοδοσία.
Υποχρεωτική ενημέρωση και διαβούλευση πριν από την εφαρμογή των συστημάτων
Το νομοσχέδιο που προετοιμάζεται περιλαμβάνει επίσης προβλέψεις για τη συμμετοχή των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους στην αξιολόγηση των αλγοριθμικών συστημάτων.
Πριν από την εφαρμογή τέτοιων τεχνολογιών, προβλέπεται υποχρεωτική ενημέρωση και διαβούλευση, ώστε οι εργαζόμενοι να γνωρίζουν ποια συστήματα πρόκειται να χρησιμοποιηθούν και πώς ενδέχεται να επηρεάσουν τις συνθήκες εργασίας τους.
Η συγκεκριμένη διαδικασία επιδιώκει να ενισχύσει τον έλεγχο της αυτοματοποιημένης διαχείρισης και να ενσωματώσει την οπτική των εργαζομένων κατά την αξιολόγηση των σχετικών τεχνολογιών.
Η παρέμβαση αποτελεί μέρος της προσπάθειας προσαρμογής της ελληνικής εργατικής νομοθεσίας στις νέες απαιτήσεις της ψηφιακής οικονομίας, με αφετηρία την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2024/2831 για την εργασία σε πλατφόρμες.
Το επόμενο βήμα είναι η οριστικοποίηση των νομοθετικών διατάξεων, που θα καθορίσουν με μεγαλύτερη σαφήνεια τις υποχρεώσεις και τις διαδικασίες εφαρμογής τους.
Το βασικό μήνυμα του σχεδιαζόμενου πλαισίου είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιείται στη διαχείριση της εργασίας, αλλά όχι χωρίς όρια, διαφάνεια και ανθρώπινη εποπτεία.
Διαβάστε ακόμη
«Φωτιά» στην… αυλή του Ερντογάν βάζει το σκάνδαλο των funds
Δημόσιο: Στα 3,82 δισ. ευρώ τα ληξιπρόθεσμα χρέη
Σε αυτή την οικογένεια υπάρχουν 14 δισεκατομμυριούχοι
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ