Το διάβασμα βιβλίων, που παραδοσιακά θεωρείται μια προσωπική και συχνά μοναχική δραστηριότητα, αποκτά μια νέα διάσταση μέσα από μια τάση που ξεκίνησε από την Αυστραλία και σταδιακά εξαπλώνεται διεθνώς.
Ο λόγος για τα «Book Doofs», εκδηλώσεις όπου άνθρωποι συγκεντρώνονται σε έναν κοινό χώρο όχι για να συζητήσουν απαραίτητα ένα συγκεκριμένο βιβλίο, όπως συμβαίνει στις κλασικές λέσχες ανάγνωσης, αλλά για να διαβάσουν μαζί, ο καθένας το δικό του βιβλίο, δημιουργώντας μια νέα μορφή κοινωνικής σύνδεσης γύρω από τη λογοτεχνία.
Η ιδέα συνδυάζει τη συγκέντρωση ανθρώπων, την ηρεμία της ανάγνωσης και την ατμόσφαιρα μιας συλλογικής εμπειρίας, σε μια εποχή όπου πολλοί αναζητούν τρόπους να απομακρυνθούν από την ψηφιακή υπερφόρτωση και τη συνεχή χρήση των κοινωνικών δικτύων.
Από τη Μελβούρνη στον κόσμο η νέα «μόδα» της συλλογικής ανάγνωσης
Στις 30 Αυγούστου, περισσότεροι από 100 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο «Tender» στη Μελβούρνη της Αυστραλίας για μια διαφορετική βραδιά.
Οι συμμετέχοντες έφεραν μαζί τους τα βιβλία που ήθελαν να διαβάσουν και για αρκετές ώρες παρέμειναν στον χώρο διαβάζοντας σιωπηλά, ενώ στο παρασκήνιο έπαιζε μια ειδικά επιλεγμένη μουσική λίστα.
Προς το τέλος της εκδήλωσης, ο διοργανωτής Grant Krupp προσκάλεσε διακριτικά τους παρευρισκόμενους είτε να γνωριστούν μεταξύ τους είτε να συνεχίσουν απλώς την ανάγνωσή τους, αν αυτό προτιμούσαν.
Η λογική των Book Doofs δεν επιβάλλει κοινωνική αλληλεπίδραση. Αντίθετα, αφήνει τους συμμετέχοντες να επιλέξουν αν θέλουν να μοιραστούν την εμπειρία με άλλους ή να απολαύσουν τη σιωπηλή παρουσία ανθρώπων που κάνουν το ίδιο πράγμα.
Ο Krupp έχει ήδη διοργανώσει περίπου 12 Book Doofs στη Μελβούρνη και τρία στο Περθ, από την πρώτη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025.
Η σύνδεση με τα πάρτι της υπαίθρου και το «doof doof»
Η ονομασία της νέας τάσης δεν είναι τυχαία.
Στην Αυστραλία, τα «bush doofs» είναι υπαίθρια πάρτι ηλεκτρονικής μουσικής που πραγματοποιούνται σε απομακρυσμένες περιοχές. Ο όρος προέρχεται από τον χαρακτηριστικό ήχο «doof doof» που παράγει το μπάσο της ηλεκτρονικής μουσικής.
Τα Book Doofs δανείζονται το όνομα, αλλά μεταφέρουν την έννοια σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον: αντί για χορό και δυνατή μουσική, το επίκεντρο είναι η ηρεμία, η ανάγνωση και η κοινότητα.
Η νέα μορφή εκδήλωσης εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση που φέρνει τα βιβλία ξανά στο κέντρο της κοινωνικής ζωής.
Από λογοτεχνικά δείπνα μέχρι κατασκηνώσεις ανάγνωσης
Η κοινωνική ανάγνωση δεν περιορίζεται πλέον στις παραδοσιακές λέσχες βιβλίου.
Σε διάφορες χώρες εμφανίζονται νέες μορφές λογοτεχνικών συναντήσεων, όπως:
- κατασκηνώσεις ανάγνωσης,
- δείπνα με επίκεντρο βιβλία,
- περίπατοι συζήτησης με συγγραφείς,
- ανοιχτές συναντήσεις όπου οι συμμετέχοντες διαβάζουν μαζί.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η άνοδος αυτών των εκδηλώσεων συνδέεται με δύο βασικές αλλαγές στη σύγχρονη κοινωνία.
Από τη μία πλευρά, πολλοί άνθρωποι αναζητούν ξανά την ανθρώπινη επαφή μετά από χρόνια κοινωνικής απομόνωσης κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Από την άλλη, αυξάνεται το ενδιαφέρον για αναλογικές εμπειρίες, ως αντίδραση στον χρόνο που περνά μεγάλο μέρος του πληθυσμού μπροστά σε οθόνες, μέσα από αδιάκοπο scrolling στα κοινωνικά δίκτυα.
Μπορεί η κοινωνική ανάγνωση να αντιμετωπίσει τη μείωση του ενδιαφέροντος για βιβλία;
Η εξάπλωση των Book Doofs και άλλων μορφών κοινωνικής ανάγνωσης έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι ανησυχίες για την υποχώρηση της αναγνωστικής συνήθειας.
Στοιχεία από πολλές χώρες καταγράφουν πτώση στις επιδόσεις ανάγνωσης, αλλά και μείωση του αριθμού ανθρώπων που επιλέγουν βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες ή ακόμη και audiobooks για ψυχαγωγία.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι εκδηλώσεις κοινωνικής ανάγνωσης επιχειρούν να δημιουργήσουν μια διαφορετική σχέση με το βιβλίο.
Οι διοργανωτές υποστηρίζουν ότι οι συμμετοχές συχνά εξαντλούνται γρήγορα, καθώς προσελκύουν ακόμη και ανθρώπους που δεν θεωρούν τον εαυτό τους συστηματικούς αναγνώστες.
Η ιδέα είναι ότι η ανάγνωση δεν χρειάζεται να αποτελεί μια απομονωμένη δραστηριότητα, αλλά μπορεί να γίνει ένας τρόπος κοινωνικής επαφής και δημιουργίας νέων συνηθειών.
Το βιβλίο ως «αντίδοτο» στην ψηφιακή κόπωση
Ο Mikey Friedman, ιδρυτής του Page Break, αντίστοιχων εκδηλώσεων στη Νέα Υόρκη, θεωρεί ότι το κοινωνικό στοιχείο μπορεί να ανανεώσει το ενδιαφέρον για το διάβασμα.
Όπως αναφέρει, η συλλογική ανάγνωση προσφέρει στους ανθρώπους μια διέξοδο από την καθημερινή έκθεση σε ψηφιακά ερεθίσματα.
«Η προσθήκη ενός κοινωνικού στοιχείου στην ανάγνωση προσφέρει στους ανθρώπους μια απόδραση από το doomscrolling, τις εφαρμογές γνωριμιών, την τεχνητή νοημοσύνη και όλα αυτά τα πράγματα από τα οποία οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να κουράζονται πραγματικά», σημειώνει.
Τα Book Doofs δεν επιχειρούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι διαβάζουν, αλλά να δημιουργήσουν έναν νέο χώρο γύρω από το βιβλίο: έναν χώρο όπου η σιωπή, η κοινωνικότητα και η ανάγκη για πραγματική ανθρώπινη σύνδεση συνυπάρχουν.
Διαβάστε ακόμη
Μαρία Αγγελικούση: Με ποιες κινήσεις χτίζει τον στόλο του αύριο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ