Ο πόλεμος με το Ιράν δεν δοκιμάζει μόνο τις αντοχές της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς, αλλά και την αγοραστική δύναμη εκατομμυρίων Αμερικανών. Από τα πρατήρια καυσίμων μέχρι τις δόσεις των στεγαστικών δανείων και τα αεροπορικά εισιτήρια, οι οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης έχουν μετατραπεί σε καθημερινή επιβάρυνση για τα νοικοκυριά των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της Moody’s Analytics, Μαρκ Ζάντι, ο πόλεμος έχει κοστίσει στους Αμερικανούς καταναλωτές περίπου 265 δισ. δολάρια από τα τέλη Φεβρουαρίου, ποσό που αντιστοιχεί σε σχεδόν 2.000 δολάρια ανά μέσο νοικοκυριό.
Όπως δήλωσε στο CNN, πολλοί Αμερικανοί συνδέουν πλέον άμεσα τη σύγκρουση με το Ιράν με το υψηλό κόστος ζωής και επιθυμούν τον τερματισμό της.
Η βενζίνη απορροφά το μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης
Το ισχυρότερο πλήγμα προέρχεται από την ενέργεια. Κατά τις εκτιμήσεις του Ζάντι, οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και της ενέργειας έχουν επιβαρύνει μια μέση αμερικανική οικογένεια κατά περίπου 1.100 δολάρια από την έναρξη του πολέμου. Με τα σημερινά επίπεδα τιμών, το πρόσθετο κόστος αυξάνεται κατά περίπου 50 δολάρια την εβδομάδα.
Η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ διαμορφώνεται στα 4,34 δολάρια το γαλόνι, σύμφωνα με την AAA, έναντι 2,98 δολαρίων πριν από τη σύγκρουση. Παρότι οι τιμές έχουν σταθεροποιηθεί, παραμένουν εξαιρετικά υψηλές για την εποχή.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών, τα νοικοκυριά που θερμαίνονται με πετρέλαιο αναμένεται να πληρώσουν 21% περισσότερα σε σύγκριση με τον προηγούμενο χειμώνα.
Ο πληθωρισμός εξανεμίζει τις αυξήσεις των μισθών
Η ενεργειακή κρίση έχει μεταφερθεί στις τιμές καταναλωτή, την ώρα που οι μισθολογικές αυξήσεις χάνουν τη δυναμική τους.
Τον Σεπτέμβριο, ο αμερικανικός πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 3,7% σε ετήσια βάση, από 3,4% τον Αύγουστο, ενώ σε μηνιαία βάση οι τιμές αυξήθηκαν κατά 0,6%. Η βενζίνη ανατιμήθηκε κατά 9,1%, συμβάλλοντας περίπου στο μισό της συνολικής μηνιαίας αύξησης του δείκτη τιμών καταναλωτή.
Ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές τροφίμων και ενέργειας, διαμορφώθηκε στο 2,6% σε ετήσια βάση.
Η αύξηση των μισθών επιβραδύνθηκε τον Σεπτέμβριο στο χαμηλότερο επίπεδο πενταετίας, ενώ οι πραγματικές αποδοχές υποχωρούν σχεδόν κάθε μήνα από την έναρξη του πολέμου. Σύμφωνα με το CNN, η πίεση αναγκάζει ορισμένους καταναλωτές να περιορίζουν τις αποταμιεύσεις τους ή να καταφεύγουν συχνότερα στις πιστωτικές κάρτες.
Στεγαστικά δάνεια: Νέο πλήγμα από τα υψηλά επιτόκια
Η αναζωπύρωση του πληθωρισμού έχει επηρεάσει και την αγορά κατοικίας, καθώς η αυστηρότερη νομισματική πολιτική και η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων αυξάνουν το κόστος δανεισμού.
Τα επιτόκια των 30ετών στεγαστικών δανείων έφτασαν στο 7,50% την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 9 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την Ένωση Τραπεζιτών Στεγαστικών Δανείων (MBA), παραμένοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2023.
Οι αιτήσεις για αγορά κατοικίας μειώθηκαν κατά 4%, συμπληρώνοντας έξι διαδοχικές εβδομάδες πτώσης, με τη σχετική δραστηριότητα να υποχωρεί στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2025.
Η Moody’s Analytics εκτιμά ότι η αύξηση του κόστους δανεισμού αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομική συνέπεια του πολέμου για τους καταναλωτές, με πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 360 δολαρίων ανά μέσο νοικοκυριό.
Ακριβότερα και τα αεροπορικά ταξίδια
Το ντόμινο των ανατιμήσεων επεκτείνεται και στις μεταφορές. Οι πολύμηνες διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ περιόρισαν τη διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο, προκαλώντας ισχυρές πιέσεις στις τιμές.
Παρότι οι πετρελαϊκές ροές έχουν εν μέρει ανακάμψει, το αυξημένο κόστος μεταφοράς εξακολουθεί να επηρεάζει τη βενζίνη, το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα.
Οι αεροπορικές εταιρείες αντιδρούν περιορίζοντας λιγότερο κερδοφόρα δρομολόγια, αυξάνοντας τις χρεώσεις αποσκευών και μετακυλίοντας μέρος του κόστους στους επιβάτες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού Γραφείου Στατιστικών Εργασίας, οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων αυξήθηκαν κατά 23% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο.
Η συνολική επιβάρυνση αποτυπώνει το εύρος των οικονομικών συνεπειών του πολέμου: ακόμη και όταν οι ενεργειακές ροές αρχίζουν να αποκαθίστανται, οι αυξήσεις στις τιμές, στα επιτόκια και στις υπηρεσίες εξακολουθούν να περιορίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των Αμερικανών.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.