Ο θάνατος του Κλάους-Μίχαελ Κίνε σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής τολμηρών επιχειρηματικών κινήσεων για την αυτοκρατορία του Γερμανού μεγιστάνα, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει τον δρόμο για τη μεταβίβαση της περιουσίας του, ύψους 49 δισ. δολαρίων, σε ένα διακριτικό ελβετικό ίδρυμα.
Στο πλαίσιο ενός σχεδίου διαδοχής που είχε καταρτιστεί εδώ και χρόνια, το χαρτοφυλάκιο του Κίνε, το οποίο εκτείνεται από τη ναυτιλία και τις αερομεταφορές έως τα χημικά και τα ακίνητα, θα περάσει τελικά στο Ίδρυμα Kuehne, καθιστώντας το έναν από τους μεγαλύτερους κοινωφελείς οργανισμούς της Ευρώπης.
Τη διοίκησή του έχει αναλάβει συμβούλιο στο οποίο συμμετέχουν ορισμένοι από τους στενότερους συνεργάτες του Κίνε, καθώς και η σύζυγός του. Στην καρδιά της περιουσίας βρίσκεται η Kuehne + Nagel International AG, ο κολοσσός των μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας που συνίδρυσε ο παππούς του και στον οποίο η οικογένεια διατηρεί τον έλεγχο.
Ο δισεκατομμυριούχος, ο οποίος δεν είχε παιδιά, πέθανε αυτή την εβδομάδα σε ηλικία 89 ετών. Είχε αποσυρθεί εδώ και καιρό από την καθημερινή διοίκηση, ωστόσο μέχρι πρόσφατα η επιρροή του στην επιχειρηματική στρατηγική παρέμενε καθοριστική. Η απουσία του δημιουργεί πλέον ερωτήματα για την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει ο όμιλος.
Οι συμμετοχές του εκτείνονταν σε ορισμένες από τις σημαντικότερες εταιρείες μεταφορών και logistics της Ευρώπης, έναν κλάδο κρίσιμο για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, ο οποίος τα τελευταία χρόνια αναδιαμορφώθηκε από την πανδημία, τις αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και ένα νέο κύμα εξαγορών και συγχωνεύσεων.
«Ο Κλάους-Μίχαελ Κίνε ήταν μια εξαιρετικά κυρίαρχη προσωπικότητα. Ενεργούσε ανεξάρτητα, αναλάμβανε πλήρως την ευθύνη και ήταν πολύ επιτυχημένος», επισημαίνει ο Γκέοργκ φον Σνούρμπαϊν, καθηγητής διοίκησης ιδρυμάτων και ειδικός στη φιλανθρωπία στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας. Όπως σημειώνει, ένα διοικητικό συμβούλιο δεν μπορεί να λειτουργήσει με τον ίδιο τρόπο: οι αποφάσεις θα απαιτούν περισσότερη συζήτηση και πιθανότατα η διάθεση ανάληψης κινδύνου θα είναι μικρότερη.
Από τη ναυτιλία στη Lufthansa
Τις τελευταίες δεκαετίες, ο Κίνε αξιοποίησε τα έσοδα από την Kuehne + Nagel για να διευρύνει θεαματικά την επιχειρηματική του παρουσία. Δημιούργησε συμμετοχή περίπου 30% στη Hapag-Lloyd, 20% στην εταιρεία χημικών Brenntag και σημαντικό μερίδιο στη Flix, γνωστή για τις υπεραστικές μεταφορές με λεωφορεία.
Παράλληλα, επένδυσε σε ακίνητα και πολυτελή ξενοδοχεία, μεταξύ των οποίων το The Fontenay στη γενέτειρά του, το Αμβούργο. Νωρίτερα φέτος, η επενδυτική εταιρεία που φέρει το όνομά του, Kuehne Holding, αύξησε επίσης τη συμμετοχή της στη γερμανική αεροπορική εταιρεία Lufthansa στο 20%.
Η συνολική καθαρή περιουσία του Κίνε έχει υπερτετραπλασιαστεί μέσα στην τελευταία δεκαετία, φθάνοντας τα 49 δισ. δολάρια. Ο βασικός πυρήνας αυτού του πλούτου βρίσκεται στη συμμετοχή περίπου 60% στην Kuehne + Nagel.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον αφορά τις οδηγίες που άφησε στο ίδρυμα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων, σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας στον ευρωπαϊκό κλάδο μεταφορών.
Η EasyJet συμφώνησε πρόσφατα σε πρόταση εξαγοράς από αμερικανική επενδυτική εταιρεία, ο γαλλικός όμιλος ναυτιλίας και logistics CMA CGM κατέληξε σε ευρεία συμφωνία με τη FedEx, ενώ η MSC έχει επεκτείνει τη δραστηριότητά της και στον κλάδο των πετρελαιοφόρων.
Ποια περιουσιακά στοιχεία μπορεί να μείνουν «απαραβίαστα»
Ορισμένοι παρατηρητές εκτιμούν ότι η Kuehne + Nagel, αλλά ενδεχομένως και η Hapag-Lloyd, θα αντιμετωπιστούν ως περιουσιακά στοιχεία ιδιαίτερης ιστορικής και στρατηγικής σημασίας, τα οποία θα μπορούσαν να τύχουν ειδικής προστασίας.
Αντίθετα, άλλες συμμετοχές ενδέχεται να μην υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς. Αυτό θα μπορούσε μελλοντικά να επιτρέψει στους διαχειριστές του ιδρύματος είτε να πουλήσουν μειοψηφικά πακέτα σε ορισμένες μεγάλες εταιρείες του χαρτοφυλακίου είτε να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις και εξαγορές.
«Τα ιδρύματα μπορούν να οργανωθούν με τρόπο ώστε να προστατεύουν συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία ή να υπηρετούν τις μακροπρόθεσμες επιθυμίες του ιδρυτή», εξηγεί ο Σερντέν Οζκάν, καθηγητής στο γερμανικό WHU Otto Beisheim School of Management. Ωστόσο, όπως τονίζει, η ύπαρξη ενός ιδρύματος δεν σημαίνει από μόνη της ότι κάθε επένδυση του Κίνε πρέπει να διατηρηθεί για πάντα.
Ο Κίνε, Γερμανός υπήκοος, ζούσε επί δεκαετίες στην Ελβετία για φορολογικούς λόγους και παντρεύτηκε σχετικά αργά στη ζωή του. Το ίδρυμα δημιουργήθηκε πριν από περίπου 50 χρόνια μαζί με τους γονείς του και επικεντρώνεται στους τομείς των logistics, της ιατρικής, του πολιτισμού και του κλίματος.
Το ίδρυμα, η Kuehne Holding και η Kuehne + Nagel έχουν έδρα στο Σιντελέγκι της Ελβετίας, ένα χωριό στους λόφους με θέα στη λίμνη της Ζυρίχης.
Ο στενός κύκλος που αναλαμβάνει την επόμενη ημέρα
Ο Κίνε είχε αποκτήσει τη φήμη ενός αυστηρού επιχειρηματία, με άμεσο τρόπο διοίκησης και ισχυρή ανάγκη ελέγχου. Παρέδωσε τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου περίπου το 1992 και αποχώρησε από την προεδρία το 2011. Παρέμεινε, ωστόσο, επίτιμος πρόεδρος, στηριζόμενος σε έναν μικρό κύκλο έμπιστων συνεργατών που είχε τοποθετήσει στα διοικητικά συμβούλια του ιδρύματος, της holding και των σημαντικότερων εταιρειών του.
Σε αυτόν τον ισχυρό εσωτερικό κύκλο περιλαμβάνονται οι Καρλ Γκέρναντ και Γεργκ Βόλε, καθώς και οι δικηγόροι, πατέρας και γιος, Τόμας και Τομπίας Στέχελιν. Πρόκειται για Γερμανούς και Ελβετούς επαγγελματίες, ορισμένοι από τους οποίους συμμετέχουν ταυτόχρονα στα διοικητικά όργανα της Kuehne + Nagel και του ιδρύματος.
Ο Γκέρναντ είναι πρόεδρος τόσο της holding όσο και της Hapag-Lloyd, ενώ συμμετέχει και στο εποπτικό συμβούλιο της Lufthansa. Ο Βόλε βρίσκεται στην προεδρία του ομίλου logistics εδώ και περίπου μία δεκαετία.
Στον στενό πυρήνα περιλαμβάνονται επίσης ο διευθύνων σύμβουλος της Kuehne + Nagel Στέφαν Πολ και ο πρώτος διευθύνων σύμβουλος στην ιστορία της Kuehne Holding, Ντόμινικ ντε Ντάνιελ.
Με βάση το σχέδιο διαδοχής, ο Τόμας Στέχελιν θα αναλάβει την ηγεσία του ιδρύματος, το οποίο διαθέτει ήδη περίπου 800 εργαζομένους και προϋπολογισμό 135 εκατ. ελβετικών φράγκων, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 168 εκατ. δολάρια.
Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός είναι ήδη σημαντικού μεγέθους, αλλά μετά τη μεταβίβαση της περιουσίας του Κίνε αναμένεται να εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα ιδρύματα του είδους του στην Ευρώπη.
Το μοντέλο των μεγάλων ευρωπαϊκών ιδρυμάτων
Στην Ευρώπη λειτουργούν ήδη αρκετά πανίσχυρα κοινωφελή ιδρύματα που συνδέονται στενά με μεγάλες επιχειρηματικές αυτοκρατορίες. Μεταξύ αυτών βρίσκεται το Novo Nordisk Foundation στη Δανία, το οποίο ελέγχει τον φαρμακευτικό όμιλο που έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην αγορά φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας, καθώς και το βρετανικό Wellcome Trust.
Ιδρύματα βρίσκονται επίσης πίσω από εταιρείες όπως η Carlsberg, η γερμανική Robert Bosch και η ελβετική σοκολατοβιομηχανία Barry Callebaut.
Αντανακλώντας την επιθυμία του Κίνε να ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνταν τα χρήματά του, το ίδρυμά του προτιμούσε να δημιουργεί και να χρηματοδοτεί δικούς του θεσμούς. Σε αυτούς περιλαμβάνονται πανεπιστήμιο στο Αμβούργο με αντικείμενο τα logistics και κέντρο αποκατάστασης στο Νταβός. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατήρηση της επιχειρηματικής κληρονομιάς του ιδρυτή.
Το μεγάλο ερωτηματικό της Lufthansa
Τα προηγούμενα χρόνια υπήρξε έντονη συζήτηση γύρω από τις προθέσεις του Κίνε για τη Lufthansa, καθώς εξελίχθηκε στον μεγαλύτερο επενδυτή της αεροπορικής εταιρείας.
Άρχισε να δημιουργεί τη θέση του μετά την κρατική διάσωση της εταιρείας το 2022, ακολουθώντας μια στρατηγική που θύμιζε εκείνη του Ευρωπαίου εφοπλιστή Ροντόλφ Σααντέ, ο οποίος επένδυσε στην Air France-KLM.
Η μεταφορά του μεγάλου πακέτου μετοχών της Lufthansa στο Ίδρυμα Kuehne εξασφαλίζει, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, συνέχεια στη μετοχική παρουσία. Παραμένει, όμως, ασαφές ποιους μακροπρόθεσμους στόχους θα επιδιώξει το ίδρυμα με τη συγκεκριμένη συμμετοχή.
Η νέα εποχή για την αυτοκρατορία του Κίνε θα είναι, επομένως, πολύ διαφορετική από εκείνη που σφράγισε ο ίδιος. Μια περιουσία 49 δισ. δολαρίων, στρατηγικές συμμετοχές σε μερικές από τις σημαντικότερες εταιρείες μεταφορών της Ευρώπης και ένα δίκτυο έμπιστων συνεργατών περνούν πλέον σε ένα θεσμικό μοντέλο διοίκησης, όπου η διατήρηση της κληρονομιάς του ιδρυτή θα πρέπει να συνδυαστεί με τις απαιτήσεις μιας αγοράς που αλλάζει γρήγορα.
Διαβάστε ακόμη
Αποτελέσματα Nvidia: Το στοίχημα των «ταύρων» της AI – Πού ποντάρουν οι traders
ΕΚΤ: Σήμα Σνάμπελ για νέες αυξήσεις επιτοκίων – Στο 2,5% «βλέπουν» οι αγορές το επιτόκιο καταθέσεων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.