Όταν αλλάζουν οι ισορροπίες στην κορυφή ορισμένων από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου, συνήθως περνά απαρατήρητη. Αν τα προϊόντα λειτουργούν, οι υπηρεσίες αποδίδουν και τα ράφια των καταστημάτων είναι γεμάτα, το ποιος βρίσκεται στο διοικητικό συμβούλιο σπάνια απασχολεί την επικαιρότητα. Στην περίπτωση της Samsung, όμως, ισχύει το αντίθετο. Η οικογενειακή δυναστεία που βρίσκεται πίσω από τον όμιλο είναι τόσο περίπλοκη και η εταιρεία τόσο κρίσιμη για την οικονομία της Νότιας Κορέας, ώστε κάθε αλλαγή στην κορυφή μετατρέπεται σε πρώτο θέμα.
Έτσι συνέβη και το 2017, όταν ο διάδοχος της Samsung, Λι Τζε-γιονγκ φυλακίστηκε για τον ρόλο του σε σκάνδαλο διαφθοράς που οδήγησε ακόμη και στην πτώση της προέδρου της χώρας. Ο 57χρονος είναι εγγονός του ιδρυτή της Samsung. Ο Τζέφρι Κέιν, συγγραφέας του βιβλίου Samsung Rising, τον έχει χαρακτηρίσει «έναν από τους πιο ισχυρούς ανθρώπους στην ιστορία της τεχνολογίας».
Ωστόσο, ήδη από το 2015, με τον πατέρα του, πρόεδρο της Samsung, να νοσηλεύεται μετά από καρδιακή προσβολή, η διαδοχή του δεν ήταν δεδομένη. Ο ίδιος κατηγορήθηκε ότι κατέβαλε χρήματα σε ιδρύματα που συνδέονταν με την Τσόι Σουν-σιλ, στενή φίλη και έμπιστη της πρώην Προέδρου Παρκ Γκουν-χιέ, προκειμένου να εξασφαλίσει πολιτική στήριξη για μια συγχώνευση που θα ενίσχυε τον έλεγχό του στον όμιλο.
Παράλληλα, κατηγορήθηκε για χειραγώγηση μετοχών και λογιστική απάτη στη συγχώνευση μεταξύ της Samsung C&T και της Cheil Industries, δύο βασικών εταιρειών του ομίλου. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, στόχος του ήταν να αποκτήσει το μεγαλύτερο δυνατό μερίδιο στη νέα εταιρική δομή και, μέσω αυτής, να ελέγξει τη Samsung Electronics, το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο της αυτοκρατορίας.
Ο Λι Τζε-γιονγκ αρνήθηκε εξαρχής τις κατηγορίες για απάτη, όμως το 2017 κρίθηκε ένοχος για δωροδοκία. Το σκάνδαλο που ξέσπασε το 2016 προκάλεσε μαζικές κινητοποιήσεις εκατομμυρίων πολιτών στους δρόμους της Σεούλ και κατέληξε στην καθαίρεση της Προέδρου.
Γιατί η συγχώνευση ήταν καθοριστική
Από την ίδρυσή της ως μικρό κατάστημα τροφίμων στα τέλη της δεκαετίας του 1930, η Samsung παραμένει στα χέρια της οικογένειας Λι. Όπως σημειώνει ο Τζέφρι Κέιν, η οικογένεια θεωρείται στη Νότια Κορέα κάτι αντίστοιχο με «βασιλική δυναστεία». Κατάφερε να μετατρέψει την επιχείρηση σε παγκόσμιο όμιλο με δραστηριότητες από τις ασφάλειες και τα τσιπ μνήμης έως τις κατασκευές και την τεχνολογία καταναλωτή.
Για να διατηρηθεί, όμως, ο έλεγχος εντός της οικογένειας, η Samsung χρειάστηκε να περάσει μέσα από πολύπλοκες συγχωνεύσεις, εξαγορές και μεταβιβάσεις ισχύος. Αυτές οι κινήσεις ήταν που τελικά οδήγησαν τον Λι Τζε-γιονγκ στη φυλακή. Ο ίδιος είχε ήδη αναλάβει ουσιαστικά τη διοίκηση από το 2014, όταν ο πατέρας του Λι Κουν-χι υπέστη καρδιακή προσβολή. Είχε προηγουμένως περάσει από σημαντικές θέσεις στον όμιλο, προετοιμαζόμενος για τη διαδοχή.
Όταν όμως ανέλαβε ως εκτελών χρέη προέδρου, βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα δύσκολο τοπίο. Οι διαδικασίες για τη διασφάλιση του πλήρους οικογενειακού ελέγχου δεν είχαν ολοκληρωθεί, ενώ η δομή του ομίλου είχε γίνει εξαιρετικά περίπλοκη, με δεκάδες εταιρείες συνδεδεμένες μέσω ενός πυκνού δικτύου αλληλοσυμμετοχών. Ταυτόχρονα, η οικογένεια αντιμετώπιζε έναν τεράστιο φόρο κληρονομιάς άνω των δέκα δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η πώληση μετοχών για την αποπληρωμή του θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τον έλεγχο της Samsung.
Το ρίσκο της διαδοχής
Ως μοναχογιός, ο Λι Τζε-γιονγκ επιλέχθηκε να ηγηθεί της Samsung μετά τον θάνατο του πατέρα του, όπως μεταδίδει το BBC. Παρά την πολυετή προετοιμασία του, δεν έπειθε όλους ότι ήταν ο κατάλληλος για να αναλάβει τη μεγαλύτερη εταιρεία της χώρας. Η δημοσιογράφος Τζεγιόν Λι της εφημερίδας Hankyoreh σημειώνει ότι ο χαρακτήρας του διέφερε σημαντικά από εκείνον του πατέρα του. Ο Λι Κουν-χι θεωρούνταν δυναμικός και απόλυτα προσανατολισμένος στους στόχους, ενώ ο γιος του εμφανιζόταν πιο συγκρατημένος και προσεκτικός.
Ορισμένοι θεωρούσαν ότι η αδελφή του ήταν πιο ικανή, ενώ ο ίδιος δέχθηκε κριτική για έλλειψη αποφασιστικότητας. Αμφιβολίες είχαν εκφραστεί και για τις επιχειρηματικές του ικανότητες, μετά την αποτυχία του εγχειρήματος e-Samsung κατά την περίοδο της τεχνολογικής κρίσης των αρχών του 2000. Η οικογένεια είχε ήδη βιώσει μια δύσκολη διαδοχή στο παρελθόν, όταν ο πατέρας του, αν και νεότερος γιος, επιλέχθηκε αντί των μεγαλύτερων αδελφών του για να ηγηθεί της εταιρείας.
Υπήρξε μάλιστα διαμάχη για τον ρόλο του μεγαλύτερου αδελφού, Λι Μενγκ-χι, ο οποίος θεωρητικά θα έπρεπε να είναι ο διάδοχος. Σύμφωνα με μία εκδοχή, όταν του δόθηκε η ευκαιρία να διοικήσει, δεν ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις. Ο ίδιος υποστήριζε ότι είχε διοικήσει την εταιρεία για επτά χρόνια. Τελικά, το 1976 διάδοχος ορίστηκε ο νεότερος γιος, Λι Κουν-χι, απόφαση που επηρέασε την οικογένεια για δεκαετίες.
Η «άδεια καρέκλα» στην κορυφή
Ο Λι Κουν-χι οδήγησε τη Samsung σε περίοδο σημαντικής ανάπτυξης τις δεκαετίες του ’80 και του ’90. Ωστόσο, το 2008, τόσο ο ίδιος όσο και ο Λι Τζε-γιονγκ παραιτήθηκαν, έπειτα από καταγγελίες πρώην νομικού της εταιρείας για ύπαρξη «μαύρου ταμείου» που χρησιμοποιούνταν για δωροδοκίες. Όπως ανέφερε η Τζεγιόν Λι, ο καταγγέλλων δήλωσε ότι δεν μπορούσε πλέον να ανεχθεί τη διαφθορά και ότι η κατάσταση στη Samsung είχε καταστεί αφόρητη.
Η υπόθεση επανέφερε το ερώτημα για το μέλλον της εταιρείας και της οικονομίας της Νότιας Κορέας. Ο Λι Τζε-γιονγκ θεωρούνταν ο επόμενος πρόεδρος, όμως η ηγεσία του ομίλου έμοιαζε αβέβαιη. Ο πατέρας του απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες δωροδοκίας, αλλά καταδικάστηκε για φοροδιαφυγή με ποινή με αναστολή. Παρέμενε ελεύθερος, ωστόσο η κορυφή της Samsung δεν είχε σαφή διάδοχο.
Η διαμάχη δεκαετιών
Το 2012, ο μεγαλύτερος αδελφός του Λι Κουν-χι διεκδίκησε δικαστικά μερίδιο που θεωρούσε ότι του ανήκε. Η κίνηση αυτή απειλούσε να ανατρέψει το σχέδιο διαδοχής. Η ένταση είχε τις ρίζες της δεκαετίες πίσω, όταν η οικογένεια μοιράστηκε τον όμιλο και η πλευρά του μεγαλύτερου αδελφού έλαβε μικρότερο κομμάτι. Η δικαστική διεκδίκηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανατροπή της ισορροπίας και να απειλήσει τον έλεγχο της Samsung. Τελικά, τα δικαστήρια έκριναν ότι είχε παρέλθει ο χρόνος για την άσκηση των αξιώσεων, δίνοντας τέλος στη διαμάχη.
Η οριστική απαλλαγή του Λι Τζε-γιονγκ ήρθε τον Ιούλιο του 2025, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο της Σεούλ επικύρωσε την αθώωσή του για την υπόθεση απάτης που συνδεόταν με τη συγχώνευση. Έτσι έκλεισε ένας κύκλος δέκα ετών δικαστικών περιπετειών, κατηγοριών και φυλάκισης για τον επικεφαλής της Samsung.
Παράλληλα, άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο για τη δυναστεία. Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν σκοπεύει να μεταβιβάσει τη διοίκηση στα παιδιά του, σηματοδοτώντας μια πιθανή αλλαγή στην παράδοση των οικογενειακών ομίλων της Νότιας Κορέας. Το ερώτημα πλέον είναι σαφές, αν η διαδοχή δεν περνά αυτόματα στην επόμενη γενιά, ποιος θα αναλάβει τα ηνία ενός από τους ισχυρότερους επιχειρηματικούς ομίλους στον κόσμο;
Διαβάστε ακόμη
Αβοκάντο: Το φρούτο υπερτροφή που εξελίχθηκε σε θησαυρό για την Κρήτη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.