Εναέριο ανεφοδιασμό και συνακόλουθα μεγαλύτερη διάρκεια πτήσης θα εξασφαλίζουν στο μέλλον τα 3+3 αεροσκάφη EMBRAER KC-390, που αναμένεται να αποκτήσουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις μετά την σημερινή υπογραφή διακρατικής συμφωνίας ανάμεσα στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια και τον Πορτογάλο ομόλογό του, Νούνο Μέλο.
Οι πρωτιές
Συγκεκριμένα, τα 3+3 αεροσκάφη EMBRAER KC-390 σηματοδοτούν δύο πρωτιές, σύμφωνα με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, καθώς «είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεριωθούμενο μεταγωγικό αεροσκάφος. Και είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεροσκάφος-τάνκερ, δηλαδή αεροσκάφος που μπορεί να ανεφοδιάζει τα μαχητικά μας στον αέρα. Σε πρώτη φάση τα Rafale και τα Mirage και, έναν χρόνο μετά από τώρα, και τα F-16», όπως είπε.
Σύμφωνα με τον κ. Δένδια, «δεν υπάρχει τρόπος με τον οποίο να υπογραμμίσω το τι τεράστιο πλεονέκτημα δίνει στα μαχητικά μας αεροσκάφη αυτή η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού. Πολλαπλασιάζει τον χρόνο που μένουν στον αέρα, οριοθετεί πλέον τον χρόνο παραμονής του αεροσκάφους στον αέρα, επί τη βάσει, στην πραγματικότητα, της αντοχής του χειριστή. Αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, τότε το αεροσκάφος προσγειώνεται μόλις τελειώσουν τα καύσιμά του». «Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω την πορτογαλική πλευρά, γιατί ένα τέτοιο αεροσκάφος πέταξε πάνω από τη Θεσσαλονίκη, πριν από λίγες μέρες, την 28η Οκτωβρίου. Και βεβαίως, διότι η Πορτογαλία θα μας μεταφέρει και την τεχνογνωσία από τη χρήση αυτών των αεροσκαφών και θα βοηθήσει στην εκπαίδευση των πιλότων μας.
Η συνεργασία μας, όμως, δεν σταματά σε αυτά τα αεροσκάφη, όσο σημαντικά κι αν είναι», πρόσθεσε ο κ. Δένδιας.
Ειδικότερα, μετά το πέρας της διμερούς συνάντησης υπογράφηκε παρουσία των δύο Υπουργών, από τον Γενικό Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα και τον Γενικό Διευθυντή Εξοπλισμών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας, António José Baptista, η Διακρατική Συμφωνία για την προμήθεια τριών αεροσκαφών KC-390 EMBRAER, με δυνατότητα πρόσκτησης (option) τριών επιπλέον αεροσκαφών. Η συνάντηση και η υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας πραγματοποιήθηκαν σε συνέχεια της επίσκεψης του κ. Δένδια στη Λισσαβώνα, στις 7 Μαΐου 2026.
Σημειωτέον ότι την κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο Υπουργών στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, πραγματοποιήθηκαν διευρυμένες συνομιλίες μεταξύ της ελληνικής και της πορτογαλικής αντιπροσωπείας. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας, με έμφαση στην αμυντική καινοτομία και βιομηχανία. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των Υπουργείων Εθνικής Άμυνας Ελλάδας και Πορτογαλίας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας.
Στις συνομιλίες παρευρέθησαν επίσης ο Υπαρχηγός ΓΕΕΘΑ Αντιναύαρχος Θεόδωρος Μικρόπουλος ΠΝ, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο Υπαρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Σπυρίδων ΛαγάραςΠΝ, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΝ, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Εθνικής Άμυνας & Διεθνών Σχέσεων (ΓΔΠΕΑΔΣ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Πρέσβυς ε.τ. Μιχαήλ Σπινέλλης, ο Διευθυντής ΣΤ΄ Κλάδου ΓΕΕΘΑ Υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, ο Διευθυντής του Γραφείου Διπλωματικού Συνδέσμου του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Πρέσβης Γιώργος Αρναούτης.
Από την πορτογαλική πλευρά συμμετείχαν ο Αρχηγός του Επιτελείου της Πολεμικής Αεροπορίας της Πορτογαλίας Πτέραρχος Sérgio Pereira, ο Γενικός Διευθυντής Εξοπλισμών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας António José Baptista, ο Διευθυντής του Στρατιωτικού Γραφείου του Υπουργού Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας, Υποστράτηγος Pedro Sardinha, ο Πρόεδρος της Αποστολής Παρακολούθησης και Εποπτείας του Προγράμματος KC-390 Υποπτέραρχος João Rui Nogueira, ο Επικεφαλής της Διεπιστημονικής Ομάδας Προγραμματισμού και Καινοτομίας της Γενικής Διεύθυνσης Εθνικών Εξοπλισμών Σμήναρχος Carlos Batalha, o Σύμβουλος της Πρεσβείας της Πορτογαλίας στην Ελλάδα και Προϊστάμενος του Προξενικού της Τμήματος Vicente de Souza Brandão, ως εκπρόσωπος του Πρέσβη και άλλα Στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας της Πορτογαλίας.
Τι είναι το KC-390 Millennium
Το KC-390 Millennium είναι ένα δικινητήριο, αεριωθούμενο στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος πολλαπλών αποστολών, σχεδιασμένο από τη βραζιλιάνικη Embraer για να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των σύγχρονων ενόπλων δυνάμεων. Σε αντίθεση με τα παλαιότερα ελικοστροβιλοφόρα μεταγωγικά αεροσκάφη, όπως τα C-130 Hercules που χρησιμοποιεί η ελληνική Πολεμική Αεροπορία, το KC-390 διαθέτει δύο κινητήρες τζετ, οι οποίοι του επιτρέπουν να αναπτύσσει σημαντικά μεγαλύτερες ταχύτητες.
Η μέγιστη ταχύτητά του φτάνει περίπου τους 470 κόμβους, δηλαδή τα 870 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ μπορεί να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο έως 26 τόνους. Οι δυνατότητες αυτές επιτρέπουν τη μεταφορά στρατιωτικού προσωπικού, οχημάτων, ανταλλακτικών, πυρομαχικών και άλλων υλικών σε μεγάλες αποστάσεις και σε μικρότερο χρόνο από εκείνον που απαιτούν πολλά μεταγωγικά προηγούμενης γενιάς.
Το αεροσκάφος διαθέτει μεγάλη οπίσθια ράμπα φόρτωσης, μέσω της οποίας μπορούν να μεταφέρονται οχήματα και ογκώδη φορτία. Ο εσωτερικός χώρος του μπορεί να αναδιαμορφώνεται ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε αποστολής.
Έτσι, το ίδιο αεροσκάφος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά στρατιωτικών δυνάμεων, τη ρίψη αλεξιπτωτιστών και εξοπλισμού, τη διακομιδή τραυματιών ή την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας. Παράλληλα, έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να επιχειρεί και από μη ασφαλτοστρωμένους ή προσωρινά διαμορφωμένους διαδρόμους, χαρακτηριστικό ιδιαίτερα σημαντικό σε στρατιωτικές επιχειρήσεις και αποστολές αντιμετώπισης κρίσεων.
Το πιλοτήριό του ενσωματώνει σύγχρονες ψηφιακές οθόνες, εξελιγμένα συστήματα διαχείρισης πτήσης και ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου fly-by-wire, περιορίζοντας τον φόρτο εργασίας των χειριστών.
Η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού που αλλάζει τα δεδομένα
Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του KC-390 για την ελληνική Πολεμική Αεροπορία δεν είναι μόνο η ταχύτητα ή η μεταφορική του ικανότητα. Είναι η δυνατότητα να εκτελεί και αποστολές εναέριου ανεφοδιασμού. Με τον κατάλληλο εξοπλισμό, το KC-390 μπορεί να μεταφέρει καύσιμα σε άλλα αεροσκάφη κατά τη διάρκεια της πτήσης, επιτρέποντάς τους να παραμένουν περισσότερο χρόνο στον αέρα χωρίς να χρειάζεται να επιστρέψουν σε αεροπορική βάση.
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, λόγω της γεωγραφίας του Αιγαίου και των επιχειρησιακών απαιτήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για παράδειγμα, ένα συμβατό μαχητικό αεροσκάφος θα μπορούσε να παρατείνει την παραμονή του σε μια περιοχή ενδιαφέροντος, να αυξήσει την ακτίνα επιχειρήσεών του ή να εκτελέσει αποστολές μεγαλύτερης διάρκειας με υποστήριξη από ιπτάμενο τάνκερ.
Το KC-390 χρησιμοποιεί σύστημα εναέριου ανεφοδιασμού με εύκαμπτους σωλήνες και καλάθια υποδοχής, γνωστό ως hose-and-drogue, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί από συμβατούς τύπους αεροσκαφών, όπως τα Rafale και τα Mirage 2000-5. Το Millennium μπορεί επίσης να λειτουργεί ως αποδέκτης καυσίμου, ανεφοδιαζόμενο το ίδιο από κατάλληλα εξοπλισμένο ιπτάμενο τάνκερ.
Η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού δεν αποτελεί υποκατάστατο των μεταφορικών αποστολών του. Αντιθέτως, προσθέτει έναν δεύτερο σημαντικό ρόλο στην ίδια πλατφόρμα, επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Η σημασία για την ελληνική Πολεμική Αεροπορία
Η προμήθεια των KC-390 έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιδιώκει να ανανεώσει τον μεταφορικό στόλο της, ο οποίος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα C-130 Hercules. Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη έχουν υπηρετήσει επί δεκαετίες, εκτελώντας ένα ευρύ φάσμα αποστολών, από μεταφορές στρατιωτικού προσωπικού και υλικού μέχρι αεροδιακομιδές ασθενών, ανθρωπιστική βοήθεια και επιχειρήσεις υποστήριξης σε περιόδους κρίσεων.
Ωστόσο, η ηλικία τους και οι αυξημένες ανάγκες συντήρησης δημιουργούν πρόσθετες απαιτήσεις για τη διατήρηση της επιχειρησιακής τους διαθεσιμότητας. Η εισαγωγή των KC-390 αναμένεται να προσφέρει νέες δυνατότητες κυρίως σε αποστολές που απαιτούν ταχύτητα, σημαντική μεταφορική ικανότητα και επιχειρησιακή ευελιξία.
Μια μεταφορά προσωπικού ή εξοπλισμού προς την Κύπρο, για παράδειγμα, θα μπορεί να πραγματοποιείται σε μικρότερο χρόνο, ενώ η δυνατότητα μεταφοράς μεγαλύτερου φορτίου ανά πτήση μπορεί να περιορίζει τον αριθμό των απαιτούμενων δρομολογίων. Αντίστοιχα, το αεροσκάφος θα μπορεί να αξιοποιείται για ταχεία αποστολή βοήθειας σε περιοχές που πλήττονται από φυσικές καταστροφές, για την απομάκρυνση πολιτών από εμπόλεμες ζώνες ή για τη μεταφορά τραυματιών και ασθενών.
Το κόστος της συμφωνίας και η συνεργασία με την Πορτογαλία
Η συμφωνία έχει και σημαντική οικονομική διάσταση. Σύμφωνα με την απόφαση του πορτογαλικού υπουργικού συμβουλίου, που δημοσιεύθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2026, η συνολική δαπάνη για την προμήθεια των τριών αεροσκαφών και των συνοδευτικών υπηρεσιών εκτιμάται σε περίπου 590 εκατομμύρια ευρώ, προ ΦΠΑ.
Από αυτά, περίπου 532,9 εκατομμύρια ευρώ αφορούν την απόκτηση των αεροσκαφών και το αρχικό πακέτο υποστήριξης, ενώ άλλα 57,1 εκατομμύρια ευρώ προορίζονται για εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου, εκπαίδευση, πρόσθετη τεχνική υποστήριξη και διαχείριση του προγράμματος. Η συμμετοχή της Πορτογαλίας στη συμφωνία συνδέεται με τον ρόλο που έχει αναπτύξει η χώρα στο πρόγραμμα του KC-390.
Η Λισαβόνα συμμετείχε στην ανάπτυξη και βιομηχανική υποστήριξη του αεροσκάφους και έχει ήδη εντάξει τον τύπο στην πολεμική της αεροπορία. Η εμπειρία αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί για την εκπαίδευση των ελληνικών πληρωμάτων, τη δημιουργία υποδομών υποστήριξης και τη σταδιακή ένταξη των αεροσκαφών σε επιχειρησιακή υπηρεσία.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.