Έναν νέο τρόπο δημιουργίας αποταμιεύσεων για τα παιδιά, με κρατική χρηματοδότηση, φορολογικά κίνητρα και δυνατότητα επενδυτικής αξιοποίησης των χρημάτων, θεσπίζει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.
Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ), ο οποίος προγραμματίζεται να ενεργοποιηθεί το 2027, θα επιτρέπει σε γονείς, συγγενείς και άλλα φυσικά πρόσωπα να δημιουργούν σταδιακά ένα κεφάλαιο για το μέλλον κάθε παιδιού, με την οικονομική συμμετοχή του Δημοσίου.
Σύμφωνα με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, οι ιδιωτικές εισφορές θα μπορούν να φτάνουν έως τις 10.000 ευρώ ετησίως ανά παιδί, ενώ το κράτος θα προσθέτει ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων καταβολών, με αρχικό ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Το πλαίσιο προβλέπει επίσης τέσσερις διαφορετικές επενδυτικές στρατηγικές, φορολογικές απαλλαγές για τις εισφορές και τις αποδόσεις, καθώς και ειδικούς μηχανισμούς προστασίας του κεφαλαίου.
Βασική προϋπόθεση είναι ότι τα χρήματα θα παραμένουν, κατά κανόνα, δεσμευμένα μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους του παιδιού, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις για σοβαρά περιστατικά.
Ποιοι θα μπορούν να ανοίξουν λογαριασμό
Κάθε παιδί θα δικαιούται έναν και μοναδικό Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό, ο οποίος θα συνδέεται με τον αριθμό φορολογικής ή κοινωνικοασφαλιστικής ταυτοποίησής του.
Η αίτηση θα υποβάλλεται από τον γονέα ή το πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, υπό την προϋπόθεση ότι το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του.
Η διαδικασία δημιουργίας του λογαριασμού θα ολοκληρώνεται μέσω ηλεκτρονικής διασύνδεσης των συστημάτων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, της ΑΑΔΕ και του Μητρώου Πολιτών.
Για οικογένειες με περισσότερα παιδιά θα υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας και διαχείρισης ξεχωριστού λογαριασμού για κάθε δικαιούχο.
Τράπεζες, ασφαλιστικές και επενδυτικές εταιρείες στη διαχείριση
Η διαχείριση των χρημάτων θα μπορεί να πραγματοποιείται από τράπεζες, Επιχειρήσεις Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών (ΕΠΕΥ), ασφαλιστικές εταιρείες και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που διαθέτουν τη σχετική άδεια λειτουργίας στην Ελλάδα.
Οι γονείς θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν ελεύθερα τον πάροχο, αλλά και να αναλαμβάνουν οι ίδιοι τη διαχείριση του λογαριασμού, εφόσον τηρούν τους προβλεπόμενους επενδυτικούς κανόνες.
Σημαντική πρόβλεψη αποτελεί η δυνατότητα αλλαγής παρόχου χωρίς απώλεια των φορολογικών πλεονεκτημάτων ή της κρατικής ενίσχυσης.
Η μεταφορά του λογαριασμού θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός 10 εργάσιμων ημερών από την υποβολή πλήρους αιτήματος, χωρίς επιβολή χρεώσεων ή ποινών πρόωρης αποχώρησης.
Εισφορές έως 10.000 ευρώ – Ποιοι μπορούν να καταθέτουν χρήματα
Ο νέος λογαριασμός δεν θα χρηματοδοτείται αποκλειστικά από τους γονείς.
Δυνατότητα καταβολής χρημάτων θα έχουν παππούδες, γιαγιάδες, συγγενείς, αλλά και οποιοδήποτε άλλο φυσικό πρόσωπο επιθυμεί να συμβάλει στη δημιουργία του κεφαλαίου του παιδιού.
Το συνολικό ποσό των ιδιωτικών καταβολών δεν θα μπορεί να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος για κάθε παιδί, ανεξάρτητα από τον αριθμό των προσώπων που συμμετέχουν.
Το συγκεκριμένο πλαφόν αφορά αποκλειστικά τις ιδιωτικές εισφορές και δεν πρέπει να συγχέεται με το ανώτατο ποσό της κρατικής χρηματοδότησης.
Πώς θα δίνεται η κρατική ενίσχυση έως 1.200 ευρώ
Το μεγαλύτερο κίνητρο του νέου συστήματος είναι η συμμετοχή του Δημοσίου με ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών, μέχρι το αρχικό ετήσιο όριο των 1.200 ευρώ.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι για κάθε επιλέξιμο ευρώ που καταβάλλεται στον λογαριασμό, το κράτος θα προσθέτει ακόμη ένα ευρώ, έως το προβλεπόμενο πλαφόν.
Για παράδειγμα:
- Με ιδιωτική εισφορά 50 ευρώ τον μήνα, συγκεντρώνονται 600 ευρώ τον χρόνο και το Δημόσιο προσθέτει άλλα 600 ευρώ. Το συνολικό ετήσιο ποσό ανέρχεται σε 1.200 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι επενδυτικές αποδόσεις.
- Με εισφορά 100 ευρώ τον μήνα, οι ιδιωτικές καταβολές φτάνουν τα 1.200 ευρώ ετησίως και η κρατική συμμετοχή επίσης τα 1.200 ευρώ. Συνολικά συγκεντρώνονται 2.400 ευρώ.
- Ακόμη και εάν οι ιδιωτικές καταβολές φτάσουν τις 10.000 ευρώ ετησίως, το κράτος δεν θα συνεισφέρει περισσότερα από 1.200 ευρώ, με βάση το αρχικό όριο.
Προβλέπεται επίσης αύξηση του ανώτατου ποσού της κρατικής ενίσχυσης κατά 10% ανά πενταετία.
Έτσι, μετά την πρώτη πενταετία εφαρμογής, το ετήσιο πλαφόν θα αυξηθεί από τα 1.200 στα 1.320 ευρώ.
Για επιλέξιμες εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, η κρατική χρηματοδότηση θα καταβάλλεται σε μηνιαία βάση.
Όταν οι ιδιωτικές εισφορές μεταβάλλονται μέσα στο έτος, θα πραγματοποιείται ετήσια εκκαθάριση, με βάση τις καταβολές που έχουν γίνει έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Η ΑΑΔΕ θα πιστώνει την κρατική συμμετοχή εντός 30 ημερολογιακών ημερών από την οριστική πίστωση της επιλέξιμης εισφοράς.
Τέσσερις επιλογές για την επένδυση των χρημάτων
Οι γονείς θα μπορούν να επιλέγουν ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ, ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου που επιθυμούν να αναλάβουν.
Συντηρητικό προφίλ: Το 100% των επενδεδυμένων κεφαλαίων θα κατευθύνεται σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος, χωρίς συμμετοχή σε μετοχές.
Ισορροπημένο προφίλ: Το 70% θα επενδύεται σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος και το υπόλοιπο 30% σε μετοχές.
Αναπτυξιακό προφίλ: Η κατανομή θα αντιστρέφεται, με 30% σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος και 70% σε μετοχές.
Δυναμικό προφίλ: Το σύνολο των επενδεδυμένων κεφαλαίων, δηλαδή το 100%, θα κατευθύνεται σε μετοχικές τοποθετήσεις.
Στην κατηγορία των επενδύσεων σταθερού εισοδήματος περιλαμβάνονται ομόλογα, ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια και καταθέσεις.
Οι παραπάνω αναλογίες θα αφορούν το επενδεδυμένο κεφάλαιο, χωρίς να υπολογίζονται τα διαθέσιμα μετρητά.
Η διακράτηση μετρητών θα περιορίζεται, κατά κανόνα, στο 5% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου, με δυνατότητα προσωρινών εξαιρέσεων.
Επιτρεπόμενες επενδύσεις θα είναι, μεταξύ άλλων, τα αμοιβαία κεφάλαια, τα ETFs, οι μετοχές και τα ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Αντίθετα, θα απαγορεύονται τοποθετήσεις σε προϊόντα αυξημένου κινδύνου, όπως κρυπτοστοιχεία, προϊόντα μόχλευσης και συγκεκριμένα παράγωγα ή σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα.
Πότε θα υπάρχει εγγύηση για τα χρήματα
Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται για τους γονείς που δεν επιθυμούν να επιλέξουν ενεργά κάποια επενδυτική στρατηγική.
Σε αυτή την περίπτωση, τα χρήματα θα τοποθετούνται αυτομάτως σε μακροχρόνιο επενδυτικό προϊόν συντηρητικού προφίλ, το οποίο θα παρέχει εγγύηση τόσο για τις ιδιωτικές εισφορές όσο και για την κρατική συμμετοχή.
Το συνολικό ετήσιο κόστος της συγκεκριμένης επιλογής δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της αξίας του ενεργητικού.
Επιπλέον, κάθε πάροχος θα υποχρεούται να διαθέτει τουλάχιστον ένα επενδυτικό προϊόν με μηχανισμό εγγύησης κεφαλαίου για κάθε προφίλ.
Ωστόσο, οι γονείς δεν θα είναι υποχρεωμένοι να επιλέξουν εγγυημένο προϊόν για να διατηρήσουν το δικαίωμα στην κρατική χρηματοδότηση.
Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούν να αναλάβουν μεγαλύτερο επενδυτικό κίνδυνο, επιλέγοντας διαφορετική στρατηγική, χωρίς να στερούνται την κρατική ενίσχυση.
Φοροαπαλλαγές για εισφορές, τόκους και επενδυτικά κέρδη
Το νομοσχέδιο προβλέπει ένα ευρύ πλαίσιο φορολογικών απαλλαγών, προκειμένου να ενθαρρύνει τη μακροχρόνια αποταμίευση.
Οι ιδιωτικές εισφορές έως 10.000 ευρώ τον χρόνο δεν θα θεωρούνται φορολογητέο εισόδημα για το παιδί, ούτε θα προσμετρώνται στα εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τη χορήγηση κοινωνικών παροχών.
Η ίδια μεταχείριση θα ισχύει και για την κρατική ενίσχυση.
Παράλληλα, οι καταβολές εντός του προβλεπόμενου ορίου θα εξαιρούνται από τις διατάξεις περί τεκμηρίων διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.
Δεν θα επιβάλλεται επίσης φόρος δωρεάς ή γονικής παροχής στις συγκεκριμένες εισφορές.
Φορολογική απαλλαγή θα προβλέπεται και για τις αποδόσεις των επενδύσεων που πραγματοποιούνται μέσα στον λογαριασμό.
Ειδικότερα, μερίσματα, τόκοι και υπεραξίες από την πώληση τίτλων δεν θα φορολογούνται όσο προκύπτουν εντός του ΑΕΛΑ.
Πότε θα επιτρέπεται η ανάληψη πριν από τα 18
Βασικός κανόνας του προγράμματος είναι ότι τα χρήματα θα παραμένουν δεσμευμένα έως την ενηλικίωση του παιδιού.
Οι γονείς δεν θα μπορούν να πραγματοποιούν αναλήψεις για προσωπικές ανάγκες ή άλλες δαπάνες πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους του δικαιούχου.
Το νομοσχέδιο προβλέπει, ωστόσο, συγκεκριμένες εξαιρέσεις.
Πρόωρη ανάληψη θα μπορεί να πραγματοποιηθεί σε περίπτωση θανάτου γονέα ή προσώπου που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, θανάτου του ίδιου του δικαιούχου ή σοβαρών προβλημάτων υγείας του παιδιού.
Στην περίπτωση προβλημάτων υγείας θα απαιτείται σχετική πιστοποίηση από δημόσιο νοσοκομείο.
Εάν πραγματοποιηθεί ανάληψη κατά παράβαση των περιορισμών, θα πρέπει να επιστραφεί στο Δημόσιο ολόκληρη η κρατική ενίσχυση που έχει καταβληθεί μέχρι τότε, μαζί με τις αποδόσεις της.
Η πρόβλεψη αποσκοπεί στη διασφάλιση ότι τα ποσά του λογαριασμού θα χρησιμοποιούνται για τον μακροπρόθεσμο σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε.
Τι θα συμβαίνει όταν το παιδί συμπληρώσει τα 18
Με την ενηλικίωσή του, ο δικαιούχος θα αποκτά πλήρη έλεγχο των χρημάτων και των επενδύσεων του λογαριασμού.
Θα μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε τρεις βασικές δυνατότητες: να αναλάβει ολόκληρο το διαθέσιμο κεφάλαιο, να το μεταφέρει σε προσωπικό καταθετικό ή επενδυτικό λογαριασμό ή να πραγματοποιήσει μερική ανάληψη και να μεταφέρει το υπόλοιπο σε λογαριασμό στο όνομά του.
Η ανάληψη ή μεταφορά των χρημάτων μετά τη συμπλήρωση των 18 ετών δεν θα αποτελεί φορολογητέα πράξη.
Με αυτόν τον μηχανισμό, ο νέος επενδυτικός λογαριασμός επιδιώκει να δημιουργήσει ένα οικονομικό απόθεμα για την έναρξη της ενήλικης ζωής, συνδυάζοντας οικογενειακές αποταμιεύσεις, κρατική χρηματοδότηση και μακροχρόνιες επενδύσεις.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.