Με το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» να πλέει από την Πέμπτη σε διεθνή ύδατα, νοτιοανατολικά της Καρπάθου, και να πραγματοποιεί έρευνες για την πόντιση του καλωδίου GSI, με βάση την ελληνική NAVTEX που εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου, κλείνει προς το παρόν μια υπόθεση, η οποία άφησε έντονο αποτύπωμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις τα τελευταία δύο χρόνια.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο από την πρώτη στιγμή ήταν ξεκάθαρο: να μην επιτραπεί στην Τουρκία να μετατρέψει ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο σε απαγορευμένη περιοχή για έργα διασύνδεσης και να μη χρησιμοποιήσει εκβιαστικά τα έργα αυτά προκειμένου να επιβάλει τετελεσμένα, προωθώντας τις διεκδικήσεις της με τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Ειδικά σε μια περίοδο που η σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για έργα διασύνδεσης είναι κρίσιμη, ενώ παραμένει σε εκκρεμότητα, για λόγους που δεν έχουν σχέση με την κρίση στο Ιράν και τη Γάζα, το μεγάλο, φιλόδοξο σχέδιο του IMEC, το οποίο θα περάσει από την ίδια περιοχή.
Το αδιέξοδο που δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2024, με το επεισόδιο της Κάσου, έριχνε όλο αυτό το διάστημα βαριά σκιά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και εμπόδιζε την επανάληψη των ερευνών για το έργο GSI, στο οποίο μπήκε το καλοκαίρι με πρωτοβουλία του ΑΔΜΗΕ αλλά και με τη στήριξη του ίδιου του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, η γαλλική εταιρεία Meridiam, βάζοντας έτσι και το Παρίσι στο παιχνίδι, το οποίο, όπως όλα δείχνουν, λειτούργησε καταλυτικά για την άρση του αδιεξόδου.
Η παρέμβαση της γαλλικής πλευράς προς την Άγκυρα, ως άτυπου και ενδιάμεσου μεσολαβητή, διευκόλυνε την εξεύρεση μιας «πρακτικής ρύθμισης», ώστε οι έρευνες να επαναληφθούν με τρόπο που να διασφαλίζονται τα δικαιώματα και οι δικαιοδοσίες της Ελλάδας και συγχρόνως να προσφέρεται στην Τουρκία μια λύση που σώζει τα προσχήματα, δεδομένης της πίεσης που υπάρχει από την αντιπολίτευση στην Άγκυρα, αλλά και της αυτονόητης προσπάθειας της Τουρκίας να δείξει ότι υπερασπίζεται στο πεδίο τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.
Η γαλλική «πρακτική ρύθμιση», δύο ημέρες μετά την επανέναρξη των ερευνών, δείχνει ότι λειτουργεί, καθώς η συμβολικού κυρίως τύπου αντίδραση της Τουρκίας, με την ανάγνωση κειμένου της παράνομης τουρκικής NAVTEX (TURNHOS N/W : 1127/26), που είχε εκδοθεί στις 10 Νοεμβρίου, από την τουρκική φρεγάτα «TCG Gökova», και την απάντηση από τη φρεγάτα «Λήμνος» με την ανάγνωση της ελληνικής NAVTEX (NAVWARN 1411/26), βάσει της οποίας πραγματοποιεί τις έρευνες το πλοίο, επιβεβαιώνει αυτή την εκτίμηση.
Γιατί μίλησαν στον ασύρματο
Η τουρκική αντίδραση ήταν μία ακόμη απόδειξη ότι δεν έχει υποβληθεί στην Τουρκία αίτημα για αδειοδότηση των ερευνών, καθώς, εάν είχε συμβεί αυτό, δεν θα υπήρχε λόγος για τη διά ασυρμάτου ανάγνωση της παράνομης τουρκικής NAVTEX, η οποία, σημειωτέον, δεν έκανε αναφορά σε «άδεια», αλλά μόνο σε «συναίνεση» για την πραγματοποίηση των ερευνών. Τη στιγμή μάλιστα που το «Abeille Marengo» είχε βγει στα διεθνή ύδατα και έπλεε στην ελληνική οριοθετημένη ΑΟΖ νοτιοανατολικά της Καρπάθου, εκεί που επικαλύπτει το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.
Το μήνυμα που εξέπεμψε η Τουρκία με την πρώτη «ήπια» αντίδρασή της δεν προδιαθέτει για κλιμάκωση τις επόμενες ημέρες και όσο θα πλέει το «Abeille Marengo» εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, αν και υπάρχει κάποια ανησυχία για το πώς θα αντιδράσει η Άγκυρα όταν το πλοίο φτάσει στα όρια της κυπριακής ΑΟΖ. Εκεί, στο παρελθόν, για λόγους που έχουν να κάνουν και με την υποτιθέμενη σπουδή προστασίας των «δικαιωμάτων του Ψευδοκράτους», είχαν παρενοχληθεί ερευνητικά πλοία, τα οποία, πάντως, δεν πραγματοποιούσαν έρευνες για πόντιση καλωδίου, αλλά επιστημονικές θαλάσσιες και σεισμογραφικές έρευνες, που αποτελούν άλλη κατηγορία, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η συζήτηση στο εσωτερικό επικεντρώνεται κυρίως στο τι ακριβώς περιείχε η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα, η οποία φαίνεται να ξεκλείδωσε αυτή την «πρακτική ρύθμιση» για την απρόσκοπτη έναρξη των ερευνών του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Η γαλλική ρηματική διακοίνωση, καθώς αποτελεί έγγραφο διπλωματικής επικοινωνίας μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας, δεν είναι στη διάθεση της ελληνικής κυβέρνησης και του υπουργείου Εξωτερικών, στο οποίο έχει, ωστόσο, γνωστοποιηθεί το περιεχόμενό της. Αλλά ακόμη κι αν την είχε στη διάθεσή του το ΥΠΕΞ, δεν δικαιούται να τη δημοσιοποιήσει με κανέναν τρόπο, καθώς κάτι τέτοιο θα παραβίαζε πάγιους κανόνες διπλωματικής λειτουργίας και θα προκαλούσε διπλωματικό επεισόδιο, καταρχάς με τη Γαλλία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η γαλλική ρηματική διακοίνωση ανέφερε μεταξύ άλλων:
■ «… Σας ενημερώνουμε ότι το πλοίο “Abeille Marengo” θα πραγματοποιήσει έρευνες για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στην περιοχή από το σημείο … μέχρι το σημείο …
■ … Η ενημέρωση αυτή δεν συνιστά δήλωση θέσης ούτε προδικάζει τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες και οριοθετήσεις.
■ … Επίσης, οι έρευνες του πλοίου εμπίπτουν στις ελευθερίες των θαλασσών για έρευνα και πόντιση καλωδίων, βάσει του Δικαίου της Θάλασσας».
Η ρηματική διακοίνωση
Δεν είναι γνωστό αν στο πλαίσιο της συνεννόησης που υπήρξε μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας περιλαμβάνονται και άλλα ανταλλάγματα που ενδεχομένως προσέφερε η γαλλική πλευρά, ανεξάρτητα από το συγκεκριμένο έργο, και τα οποία αφορούν είτε τη στάση της απέναντι σε αιτήματα που προβάλλει η Τουρκία έναντι της Ε.Ε. είτε γαλλικές επενδύσεις στη γείτονα.
Πάντως, είχε καταστεί σαφές προς την τουρκική κυβέρνηση ότι ενδεχόμενη επανάληψη του επεισοδίου της Κάσου, με παρεμπόδιση των ερευνών, θα είχε συνέπειες και στις γαλλοτουρκικές σχέσεις. Κάτι τέτοιο, στην παρούσα φάση, θα ήταν εξαιρετικά αρνητικό για την Τουρκία, η οποία προσπαθεί με κάθε τρόπο να βρει διέξοδο για την είσοδό της σε ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το SAFE και το Made in Europe, καθώς και για την αναθεώρηση της Τελωνειακής Ένωσης με την Ε.Ε.
Σύμφωνα με ανώτερη πηγή που έχει γνώση των συνεννοήσεων που έγιναν με το Παρίσι, η ρηματική διακοίνωση είχε αποκλειστικό σκοπό, όπως και αναφέρει, την «ενημέρωση» και όχι την υποβολή αιτήματος για έγκριση ή αδειοδότηση των ερευνών.
Διαβάστε περισσότερα στο protothema.gr
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.