«Νερό! Νερό!» φώναζε το πλήθος, καθώς εισέβαλε σε εγκατάσταση με κέντρα δεδομένων, κρατώντας άδεια πλαστικά μπουκάλια και δοχεία νερού.
Περίπου 300 κάτοικοι του νησιού Μπατάμ στην Ινδονησία συμμετείχαν στη διαμαρτυρία, εξοργισμένοι επειδή οι βρύσες στα σπίτια τους είχαν στερέψει, την ώρα που τα κέντρα δεδομένων στο νεοσύστατο Nongsa Digital Park έδειχναν να διαθέτουν αρκετό νερό για να προστατεύουν τα μηχανήματά τους από την υπερθέρμανση.
«Δεν έχει έρθει ούτε μία σταγόνα από τις βρύσες μας τους τελευταίους τρεις μήνες… Η παροχή νερού ήταν αξιόπιστη μέχρι που ήρθαν τα κέντρα δεδομένων», δήλωσε μία από τις διαδηλώτριες, σύμφωνα με το BBC.
Οι κάτοικοι του χωριού της, Bakau Serip, εξαρτώνται πλέον από βυτιοφόρα, τα οποία, όπως καταγγέλλουν, παρέχουν νερό «βρώμικο, θολό και δύσοσμο».
Η εταιρεία ύδρευσης της Μπατάμ δήλωσε ότι εργάζεται για τη βελτίωση της παροχής, χωρίς να σχολιάσει εάν οι διακοπές συνδέονται με την αυξημένη ζήτηση από τα κέντρα δεδομένων.
Από την πλευρά της, η BP Batam, η υπηρεσία που εποπτεύει το εμπόριο και τη βιομηχανία, απέδωσε το πρόβλημα σε παρατεταμένη ξηρασία και απέρριψε τις καταγγελίες των κατοίκων ότι νερό που προορίζεται για τα νοικοκυριά διοχετεύεται στα κέντρα δεδομένων.
Η πίεση του AI στα αποθέματα νερού
Δεν είναι η πρώτη φορά που σημειώνεται τέτοια διαμαρτυρία στην Μπατάμ. Τα αποθέματα νερού του νησιού συρρικνώνονται και δέχονται ολοένα μεγαλύτερη πίεση, την ώρα που η περιοχή επιχειρεί να μετατραπεί σε περιφερειακό ψηφιακό κόμβο.
Μετά τις διαμαρτυρίες του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου, οι αρχές ζήτησαν από τις εταιρείες που δημιουργούν κέντρα δεδομένων στην Μπατάμ να κατασκευάζουν δικές τους μονάδες αφαλάτωσης, αντί να βασίζονται στα ταμιευτήρια για την προμήθεια γλυκού νερού.
Οι κάτοικοι, ωστόσο, δηλώνουν ότι ανησυχούν ολοένα περισσότερο πως θα πρέπει πλέον να ανταγωνίζονται τους servers για το νερό.
«Τα αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με την κατανάλωση νερού των κέντρων δεδομένων στην Ινδονησία παραμένουν περιορισμένα, εν μέρει επειδή οι εταιρείες αντιμετωπίζουν τις πληροφορίες αυτές ως ιδιοκτησιακά δεδομένα», δήλωσε καθηγητής του Νορβηγικού Πανεπιστημίου Επιστήμης και Τεχνολογίας.
Όπως τόνισε, τα κέντρα δεδομένων θα πρέπει να κατασκευάζονται «ορθολογικά, με διαφάνεια και υπευθυνότητα» και οι εταιρείες να υποχρεούνται να παρουσιάζουν τα σχετικά στοιχεία. Διαφορετικά, πρόσθεσε, «όσοι βρίσκονται στο σκοτάδι ενώ οι βρύσες τους στεγνώνουν θα αντιδράσουν, και δικαίως».
Η αντίδραση στην Μπατάμ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα αντιδράσεων κατά των κέντρων δεδομένων σε ολόκληρο τον κόσμο, από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο έως περιοχές της Ασίας, καθώς οι τεχνολογικές εταιρείες διοχετεύουν δισεκατομμύρια δολάρια στις υποδομές για την τεχνητή νοημοσύνη.
Οι κάτοικοι ανησυχούν για τον τρόπο με τον οποίο τα τεράστια, χωρίς παράθυρα κτίρια αλλάζουν τις γειτονιές τους, για τον συνεχή θόρυβο των μηχανημάτων, τα φώτα ασφαλείας που μπορεί να παραμένουν αναμμένα όλη τη νύχτα, αλλά και για την πίεση στους υδάτινους και ενεργειακούς πόρους.
Παρότι η ηλεκτρική ενέργεια είναι απαραίτητη για τη λειτουργία των κέντρων δεδομένων, το νερό χρησιμοποιείται για να αποτρέπει την υπερθέρμανση των servers. Οι μηχανικοί εφαρμόζουν σύνθετα συστήματα ψύξης, τα οποία μπορεί να καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες νερού.
Έρευνες στις ΗΠΑ δείχνουν ότι ένα τυπικό κέντρο δεδομένων καταναλώνει περίπου 300.000 γαλόνια νερού την ημέρα, ποσότητα αντίστοιχη με την κατανάλωση περίπου 1.000 αμερικανικών νοικοκυριών.
Μια μεγαλύτερη εγκατάσταση ισχύος 50 MW μπορεί να χρειάζεται τόσο νερό όσο περίπου 2.200 νοικοκυριά ημερησίως, ενώ καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια αντίστοιχη με εκείνη που χρειάζονται περίπου 22.000 σπίτια, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της Μαλαισίας.
Δεν είναι γνωστό πόσο νερό ή ηλεκτρική ενέργεια καταναλώνουν τα κέντρα δεδομένων στην Μπατάμ.
Το νησί, ωστόσο, αντιμετωπίζει συστηματικά προβλήματα λειψυδρίας και η κατάσταση είναι χειρότερη φέτος, πιθανώς εξαιτίας ενός ιστορικού φαινομένου «σούπερ Ελ Νίνιο».
Χωρίς φυσικές πηγές γλυκού νερού, οι 1,3 εκατομμύρια κάτοικοι της Μπατάμ εξαρτώνται από το νερό της βροχής, το οποίο συγκεντρώνεται σε έξι τεχνητά ταμιευτήρια.
Το ταμιευτήριο Nongsa, που τροφοδοτεί με νερό το Bakau Serip, όπου ζει η διαδηλώτρια, θα μπορούσε να στεγνώσει μέσα στον επόμενο μήνα εάν δεν υπάρξουν βροχοπτώσεις, σύμφωνα με προσομοιώσεις τοπικής περιβαλλοντικής οργάνωσης.
«Η έλλειψη νερού επηρεάζει τα μέσα διαβίωσής μας… Χρήματα που κανονικά θα χρησιμοποιούσαμε για να αγοράσουμε ρύζι τώρα τα ξοδεύουμε για δοχεία νερού», δήλωσε η κάτοικος. «Ο σύζυγός μου πρέπει να περιμένει όλη τη νύχτα για να πάρει νερό και μετά να πάει κατευθείαν στη δουλειά το επόμενο πρωί».
Η εταιρεία ύδρευσης της Μπατάμ είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι, εάν η λειψυδρία συνεχιζόταν, θα εξέταζε μέτρα όπως η τεχνητή βροχή. Για τις πρόσφατες διαμαρτυρίες παρέπεμψε σε προηγούμενες δηλώσεις της.
Δισεκατομμύρια δολάρια για κέντρα δεδομένων
Οι αρχές της Μπατάμ έχουν εγκρίνει 10 κέντρα δεδομένων, εκ των οποίων έξι θα βρίσκονται στο Nongsa Digital Park. Δύο έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία, ενώ ένα τρίτο βρίσκεται υπό κατασκευή. Τουλάχιστον έξι ακόμη εξετάζονται για έγκριση.
Οι επίσημες εκτιμήσεις τοποθετούν τις επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων στην Μπατάμ πάνω από 6,7 δισ. δολάρια έως τα μέσα του 2026, με σημαντικό μέρος της ζήτησης να προέρχεται από τη Σιγκαπούρη, η οποία απέχει μόλις μία ώρα με το πλοίο.
Η Σιγκαπούρη είχε αναστείλει την κατασκευή κέντρων δεδομένων το 2019, επικαλούμενη περιορισμούς στη γη και την ενέργεια. Η απαγόρευση άρθηκε το 2022, μετά την εισαγωγή αυστηρότερων προτύπων ενεργειακής αποδοτικότητας, γεγονός που ώθησε τους επενδυτές να αναζητήσουν εναλλακτικές τοποθεσίες.
Η Σιγκαπούρη προωθεί εδώ και χρόνια τα νησιά Ριάου, στα οποία ανήκει η Μπατάμ, καθώς και τη μαλαισιανή πολιτεία Τζοχόρ, ως «συμπληρωματικές» περιοχές.
Η Τζοχόρ προσέλκυσε γρήγορα μέρος αυτών των επενδύσεων και ενέκρινε έργα κέντρων δεδομένων αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Σύντομα, όμως, οι κάτοικοι άρχισαν να αντιδρούν λόγω του θορύβου, της σκόνης και της έλλειψης νερού. Έκτοτε, η πολιτεία προσπαθεί να ρυθμίσει την κατανάλωση νερού και ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων.
Στην απέναντι πλευρά του στενού, η Μπατάμ είναι εξίσου ελκυστική για επενδυτές από τις ΗΠΑ, την Κίνα, την Αυστραλία και τη Σιγκαπούρη, χάρη στο σχετικά χαμηλό λειτουργικό κόστος, την εγγύτητα στη Σιγκαπούρη και τη σύνδεσή της με σημαντικές υποθαλάσσιες καλωδιακές διαδρομές.
Στο Nongsa βρίσκεται κέντρο δεδομένων 13.000 τετραγωνικών μέτρων, ενώ τον Απρίλιο υπογράφηκε συμφωνία για την κατασκευή ενός από τα μεγαλύτερα κέντρα δεδομένων της Ινδονησίας, ισχύος περίπου 450 MW, ποσότητα αρκετή για την ηλεκτροδότηση περίπου 350.000 μέσων νοικοκυριών.
Τον Ιούνιο ανακοινώθηκε επίσης ένα «AI factory» ισχύος 360 MW, σε συνεργασία με εταιρείες τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης.
Μέχρι το 2030, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων στην Μπατάμ αναμένεται να ξεπεράσει τα 1.100 MW, ποσότητα αρκετή για την ηλεκτροδότηση σχεδόν ενός εκατομμυρίου κατοικιών, σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις.
Η ταχεία ανάπτυξη των υποδομών, ωστόσο, προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στους κατοίκους, οι οποίοι ζητούν από τις αρχές να θέσουν τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας σε προτεραιότητα.
«Μην κάθεστε απλώς στην κορυφή και συνεχίζετε να εγκρίνετε αυτά τα έργα. Ελάτε εδώ και δείτε μόνοι σας με τι παλεύουμε», δήλωσε κάτοικος της περιοχής Sei Beduk, η οποία αντιμετωπίζει επίσης ελλείψεις νερού.
«Θέλουμε η κυβέρνηση να δώσει προσοχή στους απλούς ανθρώπους», ανέφερε ένας ακόμη κάτοικος.
«Μην κάνετε επενδύσεις δισεκατομμυρίων ρουπιών ενώ οι απλοί άνθρωποι υποφέρουν… Δεν ζητάμε κάτι υπερβολικό. Θέλουμε απλώς να αποκατασταθεί η παροχή νερού».
Διαβάστε ακόμη
ΤτΕ: Τριπλή αύξηση επιτοκίων προβλέπει η αγορά – Ποιες οι επιπτώσεις σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά
Σαουδική Αραβία: Χωρίς σύστημα προειδοποίησης το αεροδρόμιο του Ριάντ πριν από τις φονικές επιθέσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ